Саясат • 02 Маусым, 2020

Заңды қайта қарау керек

26 рет көрсетілді

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күніне орай жасаған үндеуі осы бағытта қанша жылдан бері еңбектеніп жүрген зерттеуші ғалымдардың жұмысына үлкен серпін берді.

Президент «Біз жазықсыз жазалан­ғандардың әрқайсысын есте сақтау арқылы ғана кемел келешекке жол ашамыз. Болашақтың берік негізі Тәуел­сіздіктен бастау алады.  Өткен ғасыр­дағы ең қилы кезеңнің бірінде жазықсыз жапа шеккендердің рухына тағзым ету –  баршамыздың перзенттік борышымыз» деп атап өтті.

Расында, саяси қуғын-сүргін құр­бан­дарын ақтау жұмыстарының әлі анық­талмаған, зерттелмеген тұстары көп. Мысалы, сол кездегі билікке қар­сы көтерілістер өз бағасын алған жоқ. Оның көбі кеңестік терминология бойынша «бандылар қозғалысы» деп сипатталды. Ресми түрде 372 көте­ріліс болды дейді, бірақ одан да көп болуы мүмкін. Сондай көтеріліске қа­тысқандардың біразы сотталды, атыл­ды, жоғалды. Әлі күнге дейін ақтал­мағандар өте көп.

Мемлекет басшысы тарихи әділ­дік­ті қалпына келтіру үшін арнайы мем­лекеттік комиссия құруды тапсырды. Осы ретте 1993 жылғы «Жаппай сая­си қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» заңды қайта қарау керек деп ойлаймын. Сондай-ақ аталған комиссия 1920-1950-жылдардағы бұр­ма­лауларды ғана емес, кеңестік кезеңдегі ақтаңдақтарды тұтас зерттеу керек. Өйткені қуғын-сүр­гін күллі кеңестік кезең бойы жүргізілді. Бертін келе орын алған Теміртаудағы, Целиноградтағы толқулар, бұған қоса 1986 жылғы Желтоқсан  көтерілісі – бұ­лар да Кеңес кезіндегі қуғын-сүргіндер.

Сонымен қатар ашаршылық қасі­ретін қуғын-сүргіннің аясында қал­дырмай, оның бірінші кезекте қарас­тыру керек. Ашаршылық біздің та­рихтағы ұлттық апат болды. Тәуелсіз­діктің басында ашаршылыққа мән берілгенімен, кейін келе тасада қалып қойды. Сондықтан бұған бөлек бағасын беру өте маңызды.

 

Бейбіт ҚОЙШЫБАЕВ,

жазушы, публицист

Соңғы жаңалықтар

Ресей азаматтары алғыс айтты

Аймақтар • Бүгін, 21:45

Семейге «Сергек» орнатылады

Аймақтар • Бүгін, 14:56

Әкім ақынға құрмет көрсетті

Аймақтар • Бүгін, 14:52

Алматыда халықаралық форум өтті

Аймақтар • Бүгін, 14:27

Ұқсас жаңалықтар