Қоғам • 08 Қыркүйек, 2020

40 мың құртқа «салынған» үй

1242 рет көрсетілді

Ауыл десе көз алдымызға қазаны қайнаған, май-шелпегі, құрт-майы үзілмеген көрініс келуші еді. Өкінішке қарай, ата-әжелердің ізін жалғайтын бүгінгі ұрпақ дайын өнімге құмартып кетті. Ақсаусақ жандарды көргенде еріксіз ой қамалайды. Сондай тамаша көрініс пен табиғи өнімнің арасы ажырап бара жатқандай.

Әлбетте сар даланы бойлай Сарықұдыққа жол тартсаң, мұр­ныңа келген көк шөп пен мал қиының көңірсіген иісі де қа­зақы елден хабар береді. Біз­дің барлық ойымызды осы ауыл­дың тындырымды тірлігі сейілткендей болды. Ауылдың берекесін кіргізіп отырған да қорадағы осы көңірсіген қи иісі. Ауыл халқы төрт түліктің тұяғын тең ұстап, пайдасын көруде. Мал өнімін ысырап қылмай, пайдаға асыру бүгінгі басты міндеті болып отыр.

Дулат пен Әлия Ниетқа­быловтар 5 жылдан бері құрт бизнесін дөңгелетуде. Тағамдық құндылығы өте жоғары ауылдың «Рафаэллосы» деп осыны айт. Бұл жас отбасы айтарлықтай үлкен цех ашпаса да қорасындағы жиырма шақты сиырын сауып, айран ұйытып, сүзбе сүзіп, сары майын жинап, нәпақаларын тауып жүр. Небәрі 20 жастарында отау құрған Дулат пен Әлия 14 жыл ата-аналарымен бірге тұрды. Жаңажолдық Әлия жас болса да үй шаруасын ширатып, «ене институтынан» тәлім алған. Ал үйдің кенжесі Дулат әкесі Сағынгерейдің шаруашылығын жалғастырып, ағаларымен бірге ерінбей еңбек етті. Сөйтіп екі жас Сағынгерей әкесі мен Нұржамал ананың ақ батасымен өз алдына отау тігіп, бөлек шығады. Алақандай ауылдың орталығынан қаладағыдай аула­­сы атшаптырым зәулім үй тұр­ғызды. Зәулім үй оңай ақша­­мен емес, маңдай термен, адал еңбекпен салынды. Яғни, мақа­ламызды «40 мың құртқа «салынған» баспана» деп атауы­мыздың да себебі осында жатыр.

Қора-қора мал болмаса да қолдағы барды бағалап, маң­дай терімен бақыттың кілтін тап­қан еңбекқор жандар, күніне 300-400 құрт жасайтын Ниет­қа­быловтарды қазақы өнімнің нағыз «қожайыны» дерсіз! Мұның сыртында сүт өнімдерінен май, қаймақ, ірімшік жасалады.

– Жолдасым екеуміз таңғы сағат 5-те тұрамыз. 20 сиырды сауып біткенше біраз уақыт болады. Содан малды өріске жіберіп, сүт пісіріп, құрттың қамына кірісемін. Құрт жасау оңай шаруа емес, тынбайтын еңбекті талап етеді. Құрт жасап шығару үшін алдымен сүзбе дайындалады. Оны дайындау үшін сүтті пісіріп аламын. Одан кейін айран етіп ұйытып, күбіде пісемін. Бетіне қалқып шыққан майды алып, кейін оны қазанға қатты ысытамыз да қалтаға құйып қоямыз. Құрт жасау процесі күнбе-күн дəл солай қайталанады, – деді қайнаған тірліктің ортасында жүрген Әлия.

Әлияның Дулаттай азаматы, 6 перзенті бар. Сондықтан да болар, өздері армандаған үйге 6 айдың ішінде қол жеткізді. Күндіз-түні тынбай еңбек еткеннің арқасында мол табысқа кенелді. Төрт түліктің қыр-сырын меңгерген Дулат уақытының көбін қорасында өткізеді. Ата-кәсібімізді жалғап, қорасын малға, үйін аққа толтырған оны әңгімеге тарттық.

1

– Аталарымыз қасиетті төрт түлік мал бағып, өздерінің адал астарын тапқан адамдар. Ақша табамын деген жанға жұмыс көп. Маңыздысы – ниет пен ынта. Өзім әкемнің шаруа қожалығында жұмыс істеймін. Бүгінде шаруашылық алға жылжып келеді. Біраз жыл ата-анаммен бірге тұрдым. Сол сәтте қосымша табыс көзі қажет болды. Басты мақсат ұлттық өнімімізді дамыту еді. Құрттан табыс та­уып келе жатқанымызға бес жылдан асты. Қазір қолдан арнайы қондырғы жасадым. Балаларымыз да бізге қолғабыс етуге тырысады. Өмір бойғы еңбектен жинақтаған тәжірибемді балаларымның қабыл алғаны қуантады. Қазіргі таңда бастаған ісіміз үлкен кәсіпке айналып келе жатыр. Болашақта Қытайға аппаратқа тапсырыс беріп, кәсібімізді одан әрі дамыту ойымызда бар. Жұмыс көктем уақытында қайнайды. Сүт көбірек шыққан сайын құрт та көбейеді. Сол уақытта қып-қызыл жұмыс болса, одан кейін саябырлайды. Айына тек құрттың өзінен 200 мың теңге табыс та­уып, түскен қаржыны құрылыс материалдарына жұмсап отыр­дық. Бір айда 5 мың құрт Орал қала­сына жіберіледі. Басқа қала­ларға да тарату ойымызда бар, – деп жоспарымен бөлісті Дулат.

Терлеп тапқан табысқа еш нәрсе жетпейтіні анық. Ниетқа­бы­лов­тардың бұл ісі – ауырдың үсті­мен, жеңілдің астымен жүргі­сі келетіндерге үлгі. Қазақтың сол баяғы жомарт мінезі мен қо­нақжай қалпы Дулат пен Әлия­ның бойынан жоғала қоймаған.

 

Жұлдыз АСҚАР

 

Батыс Қазақстан облысы,

Қазталов ауданы 

 

Соңғы жаңалықтар

Доллар бағамы тұрақты

Экономика • Бүгін, 11:54

Іздеудегі 16 қылмыскер ұсталды

Аймақтар • Бүгін, 11:10

Бүкіләлемдік экологиялық акция

Экология • Бүгін, 07:56

Коронавирус қайта өршіді

Әлем • Бүгін, 07:42

Үрейге бой алдырмаған жөн

Аймақтар • Бүгін, 07:35

Ширек финалда жеңілді

Теннис • Бүгін, 07:30

Майданда шыңдалған достық

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 07:29

Әулиеағаш әлі ұзақ жасайды

Туризм • Бүгін, 07:12

Агротуризм адымдары

Туризм • Бүгін, 07:10

Түркиядағы Фарабилер

Таным • Бүгін, 07:03

Ұқсас жаңалықтар