Қоғам • 23 Қыркүйек, 2020

Қорықшының әр күні қатерге толы

47 рет көрсетілді

Елімізде, оның ішінде облыстарда қаскөйлердің аң мен құсты, балықты тиісті рұқсатсыз қырып-жоюы тыйылар емес. Табиғатқа келтірген зияны аздай, кейбір браконьерлер адам қанын мойнына жүктеп, қандықол қарақшыға да айналғаны жұртшылық қауымды алаңдатуда. Осындай қиын һәм жауапты шептерде біздің облысымыздың да арыстандай айбатты, жолбарыстай қайратты азаматтары аянбай еңбектеніп жатқанын екінің бірі біле бермейді. Олардың әр күні қауіп-қатерге толы.

Сондай жауапты қызметте жүрген жерлесіміздің бірі Сәл­да Құрман облыстық орман ша­руа­шылығы және жануарлар дү­ниесі аумақтық инспекциясында 1990 жылдан бері еңбек етеді. Ол жоғары оқу орнын заңгер ма­ман­дығы бойынша бітірген. Еңбек жолында жетекші маман, инс­пек­тор, аға инспектор, шұғыл топ­тың өкілі секілді түрлі қызмет баспалдақтарынан өтті.

Бір жылдары Алматы, Жам­был, Қарағанды секілді үш облыс иелік етіп отырған, ұзын тұсы 750 шақырымды құрайтын Балқаш көлінің инспекцияға қарасты оң­түстік-батыс бөлігіне басшылық жа­сады. Қазір де осы аумақтағы мекеменің бас маманы ретінде ең­бек жолын жалғастыруда.

2020-2021 жылдары шілдеден шілдеге дейінгі мерзімде Жам­был облысы бойынша барлығы 1150 тонна 755 кило балық аулауға рұқ­сат беретін лимит бөлі­ніп отыр. Бұл былтырғы межеден көптеу. Бір айта кетерлігі, өңірі­міз­де балықтың басым дені де Бал­­қаш көлінің облысымызға қа­рас­­ты бөлігінен ауланады. Атап айтқанда, 923 тонна балық аулау міндеті осы су айдыны аума­ғын­дағы 18 учаскеге тиесілі.

– 2014 жылдан бастап балықты ғана емес, өңіріміздегі жануарлар мен өсімдіктер дүниесін де ба­қылап, қорғау ісі құзырымызға бе­рілді. Сөйтіп атқаратын жұ­мы­­сымыз бұрнағысынан да күр­де­лене түсті. Осы орайда Пре­­зи­дентіміз былтырғы Жолдауын­да «Браконьерлер ұлттық бай­­лы­­ғымыз – табиғатымызға аяусыз­­­дықпен орны толмас зиян кел­тіруде» деп, тиісті тараптарға қас­көйлермен күресті күшейтуді тап­сырған болатын. Ол жұмыс­тар да Үкімет назарынан тыс қал­ған жоқ. Әсіресе, заң талап­тары қатайтылғаны табиғат қор­ғаушылар үшін үлкен көмек болды. Бұдан былай заңсыз аң аулаған адам 3 жылға бас бостандығынан айырылатын болса, бір емес, бір­неше рет браконьерлік әре­кетке барған тұлғаның бас бостан­дығынан айырылу мерзімі 4 жыл­ға дейін ұзартылды. Ал жануар­лар дүниесін қорғап жүрген мем­ле­кеттік инспекторларға қатысты зорлық-зомбылық көрсетілген жағ­дайда құқық бұзушы 10 жыл­дан 15 жылға дейін бас бостан­дығынан айырылуы мүмкін. Сөз жоқ, жазалаудың күшейтілгені арам ойлылардың да аяғын абайлап басуына әсер етеді.

Ал Мемлекет басшысының күні кеше жарияланған Жолда­уында Үкіметке алдағы уақытта «Жануарларды қорғау туралы» заң жобасын әзірлеуді тапсыруы сала қызметкерлері арасында зор серпіліс туындатып, оларды жаңа еңбек жетістіктеріне жі­гер­лендіріп отыр. Отанды, елді сүю де, табиғатты қорғаудан бас­та­уын алып жатса игі, – дейді ол.

Аталған инспекция қыз­мет­керлерінің аң, құстың, балықтың болсын қалыпты тепе-теңдігін сақ­тай отырып, саны кемімеуін, өсі­мі молаюын қамтамасыз ету­дегі, табиғи байлығымыз ор­тай­мауы жолындағы еңбектері ұшан-теңіз. «Қызыл кітапқа» енген жануар­лар мен өсімдіктерді қорғау, қас­қыр, шибөрі секілді жыртқыш аңдар саны реттелуі мен балық шаруашылығымен айналысатын су айдындарында ба­лық аулау тиісті тәртіпке, лимитке сәй­­кестігін тек­серіп, қадағалап отыру ісі де со­лардың мойнына жүк­телген.

Табиғи байлығымызға – жануарлар әлеміне ашкөздікпен қол салып, түрлі қылмысқа бару көбеймесе, азаймай отырғаны екінің біріне белгілі. Міне, мұндай қаскөйлер биылғы алғашқы жар­тыжылдықтың өзінде еліміз бо­йынша табиғат-анаға 1, 6 млрд тең­ге көлемінде залал келтіріп үл­ге­ріпті. Сәлда Қасымжанұлы да осын­дай әрекеттерге қарсы күрес өздері атқаратын жұмыстың ең маңыздысы деп санайды.

Оның айтуынша, өзінің қада­ғалауындағы су айдыны аума­ғын­­­да былтырғы жылдың он екі айы ішінде балықты рұқсатсыз аулау бойынша 30 заң бұзушылық анықталып, табиғатқа залал кел­тір­гендерге 441 875 теңге көлемін­де айып­пұл салынды. Өкінішке қа­рай, адам­дардың заңсыз балық аулау­ға құмарлығы әлі де тыйыл­май тұр. Биылғы сегіз айда заң бұ­зушылыққа жол берген тағы да 15 азаматқа әрекеттеріне сәй­кес хат­тама толтырылып, олар­дың мой­нына 243 670 теңге сома­сында айып­пұл жүктелініпті. Брако­ньер­­лер тарапынан табиғатқа кел­тіріл­ген шығын да толықтай өтел­ген.

С.Құрман қазір де, міне, осын­дай абыройлы істің алғы ше­бін­де жүр. Жуырда ғана ел Пре­­зиден­тінің «Қазақстан Кон­сти­туциясына 25 жыл» мерекелік ме­далімен марапатталды. Бұл сала ардагеріне көр­сетілген лайықты құрмет болды.

 

Баймаханбет АХМЕТ,

журналист

 

Жамбыл облысы,

Мойынқұм ауданы

 

Соңғы жаңалықтар

Тыңғылықты дайындық бар

Қоғам • Бүгін, 08:26

Тұтынушыларға тікелей сата алады

Экономика • Бүгін, 08:17

Аймақта діни ахуал тұрақты

Аймақтар • Бүгін, 07:33

Сүйем сені, беу өмір!..

Руханият • Бүгін, 07:25

Құдықсай ауылы көмір тасып алды

Аймақтар • Бүгін, 07:24

Көпбалалы ананың кір сабыны

Экономика • Бүгін, 07:23

Махаббат сағызы

Руханият • Бүгін, 06:58

Алғаш рет әуеге көтерілді

Аймақтар • Бүгін, 06:51

Өз еліңдей ел болмас

Руханият • Бүгін, 06:50

Дағдарыс кезіндегі SEO

Технология • Бүгін, 06:34

Түз тағысын тізгіндеген

Қоғам • Бүгін, 06:31

Сібірдің Көшім ханы

Тарих • Бүгін, 06:28

Ұлттық мұраттарға ұмтылыс

Руханият • Бүгін, 06:22

Бақылауда тұр

Экономика • Бүгін, 06:20

Бағаны жәрмеңке «тұсайды»

Аймақтар • Бүгін, 06:18

Жошы ұлысы

Таным • Бүгін, 06:11

Жалған жаланың құрбаны

Тарих • Бүгін, 06:09

Брукс үрейі

Руханият • Бүгін, 06:00

Сүйегі туған жерге жеткізілді

Руханият • Бүгін, 05:52

Көне көліктері көз тартады

Қоғам • Бүгін, 05:47

Табиғатты аялауға шақырды

Экология • Бүгін, 05:38

Түркістанда бас қосты

Туризм • Бүгін, 05:37

Ән кенішін іздеген...

Өнер • Бүгін, 05:27

Ұқсас жаңалықтар