![Техникалық және кәсіптік білімге сұраныс көп](/media/2020/10/16/img_5581_novyy-razmer.jpg)
Сурет «Егемен Қазақстанның» архивінен алынды
Халықты «Баршаға арналған тегін кәсіптік техникалық білім» жобасына қатысуға көптеп тарту мақсатында 16 аудан мен қалада жалпы саны 712 адамнан тұратын 74 мобильдік топ құрылып, атқарылған жұмыстар нәтижесімен 2020-2021 оқу жылында облыс бойынша бағдарлама шеңберінде 975 азамат қабылданып, қазіргі таңда 5 300 азамат білім алуда.
2020 жылдың 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша 2020 жылы колледж бітірушілерінің жұмысқа орналасқандарының жалпы үлесі 75,6%, оның ішінде дуальды оқыту жүйесі арқылы даярланған түлектердің жұмыспен қамтылуы 78,2%-ды құрап отыр. Мемлекеттік білім беру тапсырысын бекіту кезінде мамандарға сұранысты айқындау мақсатында облыс әкімінің орынбасары бекіткен тізіммен 8 сала бойынша құрылған жұмыс тобының ұсынысына сәйкес және Конкурстық комиссияның шешімі бойынша облыс әкімдігінің жыл сайынғы қаулыларына сәйкес техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларға мемлекеттік білім беру тапсырысы бөлінуде. 2020-2021 оқу жылына аталған білім беру тапсырысы 7 291 орынға бөлініп, аудан, қалалық әкімдіктердің, салалық басқармалардың және жұмыс берушілердің мамандарға сұраныстарына сәйкес дайындалып отыр.
Түрмедегі сотталған азаматтардың мамандық алуы үшін облыстағы түзеу мекемелерінің базасында 3 колледждің бөлімшелері құрылып, қазіргі таңда мемлекеттік тапсырыс шеңберінде 450 сотталушы азаматқа жұмысшы мамандықтары оқытылуда.
Сонымен қатар мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алу құқықтарын қамтамасыз ету мақсатында алғаш рет Түркістан облысында ерекше білім беру қажеттілігі бар балалар үшін (саңырау балалар) жағдай жасалып, 2 колледжде 44 студент тігін өндірісі және есептеу техникасы мамандықтары бойынша инклюзивті білім беру іске асырылып отыр. Сонымен бірге жыл сайын Кентау қаласында мүгедек азаматтарды оқытатын Кентау арнаулы кәсіптік колледжіне мемлекеттік білім беру тапсырысымен 80 азамат қызмет көрсету мамандықтары бойынша білім алуда.
«Қазақстан Республикасының балалардың құқықтары туралы» заңына сәйкес жыл сайын техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында оқуға ниет білдірген жетім балаларға тегін кәсіптік білім алуға жолдама берілуде. Биылғы оқу жылында мектеп бітірген 116 жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар жолдама арқылы колледждерде тегін оқуға мүмкіндік алды.
Соңғы 2 жылда 54 колледж халықаралық аккредиттеуден өтіп, институционалды және мамандандырылған аккредиттеуден өткені туралы сертификаттарға қол жеткізді.
Дуальды оқытудың жол картасын кеңейту аясында қолөнершілерді даярлайтын колледжде мамандарды дуальды оқыту жүйесімен даярлауды, сонымен бірге Елбасының 2018 жылғы 29 қыркүйектегі №762 Жарлығымен мақұлданған Түркістан қаласын түркі әлемінің мәдени-рухани орталығы ретінде дамыту жөніндегі бас жоспардың тұжырымдамасына сәйкес, Түркістан қаласындағы құрылыс объектілерінде жұмыс істеу үшін облыстағы құрылыс мамандарын даярлайтын, сонымен қатар жаңа индустриялық аймақ ашылуына байланысты тігін өндірісі мамандарын даярлайтын оқу орындарын дуальды оқытуға көшіру бойынша жұмыс жүргізіліп, биылғы оқу жылында дуальды оқытумен білім беретін колледждер саны 38-ге артты, қамтылған студенттер саны 5 615-ті құрап отыр. Облыстық кәсіпкерлер палатасымен бірлесіп атқарылған жұмыстар нәтижесінде 418 кәсіпорынмен келісімшарт түзіліп, шағын және орта бизнес субъектілері дуальды оқытуға тартылды.
Кадрлар даярлау ісінде тараптардың жауапкершілігін қамтамасыз етуге, практиканы күшейту, жұмыс берушілердің талаптарына сәйкес оқытудың мазмұнын жаңартуға қатысты өзгерістер енгізіліп, дуальды оқыту аясында практика 80%-ға дейін өсті.
2018-2020 оқу жылының жазғы демалысы кезінде құрылыс мамандарын даярлайтын 12 колледж студенті және 2 колледжден ерікті жастар облыс аумағындағы құрылыс объектілерінде жалпы саны 511 студентті құрайтын құрылыс отрядтары жұмыс істеді және Мақтаарал ауданында техногендік сипаттағы төтенше жағдайдан зардап шеккен үйлердің ғимараттары құрылысын салуға 5 колледжден 100-ден аса студент жұмылдырылып 5 тұрғын үйді салып тұрғындарға кілтін ұстатты.
Сонымен қатар 2020 жылы маусым айында Арыс қаласындағы жарылыстың салдарынан зардап шеккен азаматтарға көмек көрсету мақсатында 850 колледж қызметкері ерікті түрде қаланы қалпына келтіру жұмыстарына жоғары белсенділікпен атсалысты.
Халықыралық WorldSkills қозғалысын дамыту мақсатында соңғы екі жылда облыстың жеткен жетістіктері де аз емес. 2018 жылғы «WorldSkills Kazakhstan - 2018» ұлттық чемпионатына облыстан жіберілген 9 студенттің 7-еуі жүлделі орындарға ие болып, жалпы командалық есепте 7-орынды иеленсе, 2019 жылы чемпионатқа қатысушылар Мәскеу қаласындаға DNG Mori академиялық базасында, №2 Челябинск педагогикалық колледжінде, Алматы қаласындағы Ротенберг компаниясы, DOSTI инновациялық орталығы, «Alageum Electric» АҚ Алматы қаласындағы құрылымдық бөлімшесі «ЛевИнтеграция» ЖШС базасында, Шымкент қаласындағы «Elianto» фирмасы мен «Knauf» компаниясының Шымкент қаласындағы филиалында, «Шымкент лифт-стой» мекемесінде және т.б. кәсіпорындар базаларында тағылымдамадан өтіп, дайындық жұмыстарын күшейту нәтижесімен Нұр-Сұлтан қаласында 2019 жылдың 11-15 қараша күндері өткізілген «WorldSkills Kazakhstan-2019» V республикалық чемпионатына облыс атынан қатысқан 33 студенттің 17-сі (4 алтын, 2 күміс, 2 қола, 9 медальон) жеңімпаз атанып, жалпыкомандалық есепте Түркістан облысы үшінші орынды иеленді. 2020 жылы 16-25 қыркүйек аралығында өткізілген «WorldSkills Russia» халықаралық чемпионатына Түркістан өңіріндегі Кентау көпсалалы колледжінің түлегі, «WorldSkills Kazakhstan-2019» V республикалық чемпионатының алтын медаль иегері Мақсат Тәліпхан «Сырлау және әрлеу жұмыстары» құзыреттілігі бойынша қатысып, жүлделі ІІІ орынға ие болды.
2020 жылғы «Үздік педагог» атағын иелену конкурсына облыстың атынан 3 педагог іріктеліп, материалдары республикалық комиссияға ұсынылды.
Техникалық және кәсіптік білім беруді дамыту мақсатында тұрақты түрде жұмыстар жүргізіліп, еселі жетістіктерге жетті.
Экономиканың дамуына қажетті басымдықтарға байланысты 8 сала бойынша (білім беру, қызмет көрсету және туризм, техникалық және технологиялық, көлік, тігін және тоқыма өндірісі, IT-технологиялар, құрылыс, ауыл шаруашылығы) облыста 17 колледжде 22 мамандық бойынша құзыреттілік орталықтар құрылып, облыстағы техникалық және кәсіптік білім беру саласын дамытудың кешенді жоспары жасалды. Қазіргі таңда аталған жоспар бойынша тиісті іс-шаралар өткізілуде.
Аталған жоспарға сәйкес бірқатар жұмыс атқарылып, «Назарбаев зияткерлік мектептері» ДББҰ педагогикалық шеберлік орталығымен 2019 жылы түзілген меморандум аясында педагогикалық мамандар жаңартылған білім беру мазмұнын игеру үшін педагогикалық колледждерде арнайы пәндерден сабақ беретін 233 оқытушы біліктілігін арттыру курсынан өтті. 2020 жылы «ТАLАР» КеАҚ ұйымдастыруымен 80 арнайы пән оқытушысы, кәсіпкерлік негіздерінен 16 оқытушы, IT-технологиядан 3 010 оқытушы, жалпы орта білім пәндері бойынша жаңартылған білім беру мазмұнын оқуға 562 оқытушы біліктілікті арттыру курстарынан өтті.
Аталған орталықтардың жұмысын жандандыру мақсатында мамандықтар бойынша облыстық байқау мен семинарлар, сонымен бірге «Festo» (Германия) компаниясының өкілдерін тартумен мехатроника бойынша тренинг, «Vision интернет маркетинг» компаниясының мамандарын тартумен IT-технология саласы бойынша 22 азамат оқыту курсынан өткізілді.
Сонымен қатар кәсіптік білім саласын дамытуда Түркия Республикасының Түрік ынтымақтастық және үйлестіру агенттігімен, Өзбекстан Республикасы жоғары және арнайы орта білім беру министрлігімен, Германиялық KNAUF компаниясының Қазақстандағы филиалдарымен салалар бойынша педагог кадрлар мен білім алушылардың өндірістік тағылымдамасын ұйымдастыру бойынша келіссөздер жүргізілді. Келес ауданындағы №13 колледж Өзбекстанның Ташкент қаласындағы 3 колледжбен ынтымақтастық жүргізу туралы келісімшарт жасасты.
Колледждер арасында кәсіптік білім берудің озық тәжірибесін тарату және тәжірибе алмасу мақсатында TrueConf бағдарламалық порталы арқылы онлайн-сабақтар мен видеоконференциялар ұйымдастырылып, екі жыл ішінде (қашықтан оқыту басталғанға дейін) 236 онлайн-сабақ таратылды.
Бүгінгі таңда қызмет көрсету, тігін және тоқыма өндірісі құзыреттілік орталықтар Өзбекстан Республикасымен тамақтандыруды ұйымдастыру, аспаз, кондитер, даяшы, тігін өндірісі, киім дизайны, шаштараз, т.б. қызмет көрсету мамандықтары бойынша «Renovation services group» және Өзбекстанның көркемөнер академиясы жанындағы П.Бенков атындағы республикалық көркемөнер колледжімен ынтымақтастық орнатып, бірлескен жұмыстар атқаруда.
Шетелдік ынтымақтастық шеңберінде Кентау политехникалық колледжінің құрылтайшысы «Кентау трансформатор зауыты» АҚ-пен германиялық компания өкілдері бірлесіп, сапалы мамандарды даярлау бойынша меморандум түзілді. Нәтижесінде колледж атауы «Қазақ-неміс политехникалық колледжі» деп ауыстырылып, колледждің арнайы пән оқытушылары мен кәсіпорындағы студенттердің тәжірибе жетекшісі Германияда тағылымдамадан өтіп, халықаралық тәжірибені ендіруде.
Түркістан облысында техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2019-2020 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы әзірленіп, аталған Жол картаның тиісті тармақтарын орындау, сарапшыларды сертификаттау және біліктілігін арттыру арқылы халықаралық WorldSkills стандарттарына қол жеткізу; сонымен қатар қорытынды аттестаттау кезінде демонстрациялық емтихандарын өткізу көмегімен бітіруші түлектердің кәсіби дағдысын нығайту, қорытынды аттестаттау комиссиясының мүшелері болып тағайындалатын жұмыс берушілерге түлектердің заманауи талаптарға сәйкес келетінін дәлелдей отырып, жұмысқа орналасқан бітірушілердің үлесі артты. Биыл жоспар бойынша 2 колледжде (10,5%) демонстрациялық емтихандар өткізіліп, түлектерге Skills-сертификаттары берілді.
Жобаны жүзеге асыруға 2019 жылы Жастар жылының ашылу салтанаты кезінде Тұңғыш Президент Н.Назарбаев бастамашылық етті. «Жастар – ел тірегі» ұлттық жобасы шеңберінде облыста 12 колледжді «Жас маман» жобасы аясында 2020-2021 жылдары заманауи құрал-жабдықтармен қамту мақсатында тиісті жұмыс жүргізілуде. Атап айтқанда, 2020 жылы 1,6 млрд теңгеге 5 колледжді, 2021 жылы 2,1 млрд теңгеге 7 колледжді заманауи құрал-жабдықтармен қамту іске асырылуда. Аталған жоба арқылы 12 колледжді финдік SapranoGroup компаниясымен халықаралық салалық аккредиттеуден өткізу жоспарланған.
Президент тапсырмасымен облыстық кәсіпкерлер палатасының ұсынысы бойынша 2019 жылғы 27 желтоқсан күні өткен электронды тендердің қорытындысымен 3 колледж (Түркістан жоғары аграрлық колледжі, Түркістан индустриалды-құрылыс колледжі, №16 колледж) сатып алу құқығынсыз сенімгерлік басқаруға берілді.
Қазіргі таңда, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің бастамасымен басқармаға қарасты 26 және 19 жекеменшік колледжде «Sanaly Urpaq» жобасы жүзеге асуда. Jastar.kz жобасы аясында «Жастар сыбайлас жемқорлыққа қарсы» тақырыбында 14 акция ұйымдастырылып, оған 2 мыңнан астам студент қатысты. Әлеуметтік желілердегі білім беру ұйымдарының парақшалары арқылы бейнероликтер таратылып, түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Семестрдің аяқталуына орай колледждерде «Парасыз сессия» акциялары мен «Жемқорлыққа жол жоқ!», «Сыбайлас жемқорлыққа деген әлеуметтік көзқарас», «Сыбайлас жемқорлық – қауіпті індет», т.б. тақырыптарда семинарлар мен дөңгелек үстелдер тұрақты түрде өткізілді.
Түркістан қаласы колледждерінің студенттері Transparency Kazakhstan жазғы мектебінде оқу курстарынан өтті. Облыстағы 64 колледжде жыл сайын Білім күні мерекесіне орай бірыңғай «Адалдық сағаты» өткізіліп, әлеуметтік желілерде «Ұстаздар сыйлық алмайды» видеоэстафетасы жарияланды. Сонымен қатар колледждерде Парасаттылық мектептері, Integrity Shop дүкендері ашылып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы иммунитетті қалыптастыру жұмыстары жүргізілуде. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында жыл сайын 8-10 азаматтан құралатын бақылаушылар штабы, 218 қоғамдық өкілден құралған мобильді бақылаушылар тобы құрылып, колледждердегі қабылдау емтихандары кезінде сыбайлас жемқорлық фактілерінің орын алуын болдырмау, емтихандардың өтуіне ашықтық пен жариялылық қамтамасыз етілуде. Сонымен қатар қабылдау емтихандарын өткізу кезінде объективтілікті арттыру мақсатында Түркістан облысы бойынша арнайы мониторингтік топ мүшелері оқу орындарының қабылдау комиссиясы құрамына қосымша бұйрықпен енгізіліп, оқуға қабылдау емтихандарға қолжетімділігі қамтамасыз етілді. Аталған жұмыстар тұрақты түрде жалғасын тауып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бағытындағы жұмыстар жандандырылады.
Тағы бір назар аударарлық жетістік ретінде Jastar.kz жобасы шеңберінде Білім жән ғылым министрлігінің бастамасымен «Колледждердің 100 үздік студенті» жобасына облыстағы 12 студент іріктеуден өтіп, 2 білім алушы 100 үздік студент тізіміне енгенін атап өтуге болады.
Педагог-психологтердің кәсіби біліктілігін арттыру мақсатында «Право» қоғамдық қорының «Шанс» кәмелетке толмағандарды психологиялық-әлеуметтік, құқықтық қолдау орталығының ұйымдастыруымен желтоқсан айында 2 оқыту семинары ұйымдастырылып, оған 51 қызметкер қатысты. Сонымен бірге «ReFrame» тұлғалық дамыту орталығының мамандарын шақырту арқылу 66 педагог-психолог біліктілігін арттырып, «Talap» КеАҚ ұйымдастыруымен 2 679 педагог IT-курстары бойынша қашықтан оқыту технологиясын меңгеру шеңберінде арнайы даярлықтан өтті.
Атқарылған жұмыс аз емес, алға қойылған мақсат та көп. Алдағы уақытта облыстағы техникалық және кәсіптік білім беру саласын дамыту үшін әр колледж педагогінің үлесі зор екенін ескере отырып, жалпы педагогтер қауымын Қазақстандағы кәсіптік білім беру саласының 80 жылдығымен құттықтаймыз!
Рахия АСАНОВА,
Адами әлеуетті дамыту басқармасы басшысының орынбасары
Түркістан облысы