Пікір • 13 Қаңтар, 2021

Әділетті мемлекет философиясы

150 рет көрсетілді

Жақында қазақ елінің бас газеті – «Egemen Qazaqstanda» Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Тәуел­сіздік бәрінен қымбат» атты мақаласы жария­ланғаны белгілі.

Қазақ елі Тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған концептуалды мақаланы оқығанда, біз оны жаңа сөз, мәндік тұрғыдан әділетті мемлекет философиясы деген ой түйдік. Бұл еңбек – Тәуелсіз Қазақ елінің көкжиегі көркем жаңашыл тан­ымы. Дала данышпандары Әл-Фараби мен Абай арма­нының шынайы дәстүрлі жалғасы. Әділетті мемлекет орнату – адамзат баласының ерте дәуірден бергі басты арманы.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Тәуел­сіз­дік бәрінен қымбат» мақаласындағы басты ұғым – әді­лет­­ті­лік. «Біз әділетті қоғам мен тиімді мемлекет құру­ды көз­деп отырмыз. Кез келген істе әділдік қағи­датын басшы­лық­қа алсақ, бұған анық қол жеткіземіз. Мы­салы, ха­лық­тың тұр­мы­­сын жақсарта алмасақ, еліміздің же­тіс­­тік­тері мен халық­ара­лық табыстарын мақтан ету арт­ық. Аза­мат­тарымыз экономикалық өсімнің игілігін сезі­не алмаса, одан еш қайыр жоқ. Мен әрбір шешімді қабыл­дар сәт­те осы ұстанымды басшылыққа аламын. Біз ха­лық­тың әлеу­мет­тік жағдайын жақсартумен қатар, барлық аза­мат­тар­дың мүддесін бірдей қорғаймыз. Менің ұғымымдағы әділетті мемлекет дегеніміз – осы», дейді мақаласында Қ.Тоқаев.

Әділеттілік – қазақ философиясындағы метаұғым. Оны дала данышпандарының мың ғасырлық танымы негіздейді. Осы тұрғыдан алғанда, мақаладағы әділетке құштарлық алтын тамыры үзілмеген ғасырлық дәстүрдің шынайы жасампаз жалғастығы деп айта аламыз.

Қасым-Жомарт Кемелұлының «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» мақаласының өзектілігі сонда, ол – мәні терең он метаұғым аясында методологиялық жүйе құрайды, олар: тәуелсіздік пен тұлға, бағдар мен белес, таным мен тағылым, қоғам мен құндылық, ұлағат пен ұстаным.

Тәуелсіздіктің құны, өткен мен болашақ, қазіргі шақ­тың мәні – осы ұғымдар мақалада кең ауқымды түрде тал­данып берілген. Мақаланы оқып, ой қорытсақ, бар­ша­мыз­дың алдымызда қандай жауапкершілік тұрғаны айқын көрінеді.

Мемлекет басшысы мақаласында тәуелсіздігіміздің өткен жылдарын реминисценциялық тұрғыдан үш онжыл­дыққа жүйелеп, дәуір мен ғасырға бергісіз жетіс­тіктерді жүйелі талдай келіп, алдағы төртінші онжылдықтың бізге жүктейтін міндетін ашып көрсеткен. Ол: «қуатты елдің иесі және кемел халық болу. Бұл жолда саяси-экономикалық реформаларды және сананы жаңғырту үдерісін жалғастырып, заман талабына бейімделген ұлттың жаңа болмысын қалыптастыруымыз қажет», дейді Президент.

Қорыта айтсам, «Тәуелсіздік бәрінен қымбат!» деген бір ауыз сөз мәңгі ұранымыз болуға тиіс. Тәу етер тәуелсіздігімізді көзіміздің қарашығындай сақтайық!

 

Тұрдықұл ШАҢБАЙ,

Абайдың «Жидебай-Бөрілі» мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық қорық-музейінің директоры

 

Шығыс Қазақстан облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар