Пікір • 14 Қаңтар, 2021

Кемеліне келген елдің келбеті

9 рет көрсетілді

Үш онжылдықты тарих жылнамасына жаздырған тәуелсіздігіміздің сындарлы сәттері мен кемелденген кезеңдеріне сарабдал баға беріп, ел ертеңін жасампаз ұрпақпен саралаған Мемлекет басшысының «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» мақаласы әр қазақстандықтың көкейіндегі «өз ойын» дөп басып, түйткілдерінің шешуін тапқандай.

 

Тәуелсіз мемлекеттің іргесі қалан­ған алғашқы жылдардан бастап, керегесі кеңейіп, шаңырағы биік­теген екінші онжылдықта, қана­тын кеңге жайып, әлемдік дең­гейде шарықтай бастаған үшінші онжыл­дықта бағындырған межеле­рімізді бір мақсатқа әкеліп тұжы­рым­дайды. Бұл – әділетті мемлекет. Осы әділетті мемлекеттің шежіресін түгендеуге жол ашқан «Мәдени мұра» бағдарламасы аясындағы жетіс­тіктерімізді төл тарихымыздың тия­нақты жазылуымен сабақтастырады. Мақалада атап көрсетілген тарихи кезеңдердің зерттелуіндегі кемшін тұстардың басты себебі – тарихқа ғылыми ұстанымы жоқ тұлғалардың «араласатындығы». Ұлттық мүд­деге сай келетін көп томдық жаңа тарихымыздың әлі толық жазыл­ма­ғандығын, академиялық үлгідегі жаңа тарихымызды жазуды дереу бастау керектігін міндеттейді. Қалай жазудың айқын жолын ұсынады: «Әрбір халық өзінің арғы-бергі тари­хын өзі жазуы тиіс. Бөтен идео­логияның жетегімен жүруге бол­майды... Тарихпен саясаткерлер емес, тарихшылар айналысуы керек».

Ұлт тарихын болжаммен емес, дәлелді ақиқатпен түзетін – тарих­шылар ғана. Осы тұста Қадыр ақынның:

Өкінішті

Көп нәрсені кеш білген.

Оқымысты!

Көмек күтпе еш тілден!

Тарих қымбат қандай болса, сол күйде,

Тәуір тарих сұрамаймын еш­кімнен! – деген өлең жолдары Мем­лекет басшысының салиқалы ойлары­мен үндескендей.

Мақаланың мазмұны көп түйт­кілдің түйінін тарқатып, байып­ты ойларымен басты құнды­лық­тарымызды қастерлеу мен қадірлей білуді әр азаматтың ар-ожданы мен санасына жүктейді. Ата-бабамыздың қанымен қорғалып, Ата заңымызбен халықтың меншігіне айналған жеріміздің бағасы «Қазақ үшін тоқымдай жердің өзі – қымбат, бір уыс топырақтың өзі – алтын» қанатты сөзімен беріледі. Таба­нын тіреген жерінде тұрып, Жер мәселесін ұрандатып, құр дақ­пырттың жетегінде жүретіндерге «қа­зақтың жерінің ешбір шетелдіктің меншігіне берілмейтіндігін, ешқашан сатыл­майтындығын» ақиқат түрінде ескертеді. Қасиетті қара жердің бағасын біліп алмай, оны қорғай бі­луіміз – екіталай. Туған жердің бір уыс топырағына зар болған боз­дақ­тардың тағдыры – осының дәлелі.

Тәуелсіз еліміздің мәңгілік үшта­ғанының бірі – ана тіліміз туралы да мақалада алғаш рет мемле­кеттік деңгейде Парыз бен Міндет төңірегінде ой қозғалады. Қазақ тілі­нің мемлекеттік мәртебесі, Тіл туралы заңдар, тілдерді дамыту мақ­сатындағы бағдарламалар отыз жылдық тарихымызда қазақ тілін меңгеруді емес, меңгертуді мін­дет тұтып келгені рас. 90-жыл­дардың басында Үкімет тарапынан қар­жыландырылған тіл үйрету үйір­мелері, арнайы курстар мекемелер мен ұйымдардың қызметкерлеріне қызмет етті. Мектептер мен жоғары оқу орындарындағы мемлекеттік тілді меңгерту сағаттары ұлғайтылды. Бірақ нәтиже мардымсыз болып, кейін үйірмелер тарап, сағаттар ық­шамдала бастады. Өйткені үйрен­гісі келмеген тұлғаны қандай қара­жатпен, қандай әдістемемен үйрет­сең де, мемлекеттік тілді меңгертуге болмайтындығын уақыт дәлелдеді. Тәуелсіздігіміздің отыз жылдық тари­хындағы мемлекеттік тілді меңге­ру деңгейін саралай келіп, Прези­дентіміз «Мемлекеттік тілді білу – Қазақстанның әрбір азам­а­тының парызы. Міндеті деп те айтуға болады» деген тұжырым жасайды. Парыз бен міндетті жүзеге асыру үшін алдымен әр адамда ниет болу керек екендігін де назардан тыс қалдырмайды.

Тәуелсіздігіміздің құндылығын оқырманын елең еткізер «Тәуелсіздік – бәрінен де қымбат» деген тақы­рып­тағы мақаламен айшықтап берген Мемлекет басшысы егемен еліміздің төртінші онжылдықтағы рухани белесін, кемел келбетін, айқын мақ­сатын жаңа тарихымыздың жалғасы іспеттес жеке-жеке бағдарлама тұл­ғасында ұсынғандай.

 

Еділ МАМЫТБЕКОВ,

Парламент Сенатының депутаты,

Қайсар ҚАДЫРҚҰЛОВ,

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің оқытушысы

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар