Руханият • 15 Сәуір, 2021

Сарыала қаздың қаңқылы естілді

56 рет көрсетілді

Еміл өзенінің аңғарынан ерте көктемде-ақ сарыала қаздың қаңқылы естіледі. Бітімі үйрекке ұқсас қасиетті бұл құс жаздай Үржар, Қатынсу, Еміл өзендерінің саздауыт тұсын мекен етеді.

Көнекөз қариялар оны италақаз деп те атайтын. Олай дейтіні, аңыз-әңгімелерде «сарыала қаз жұмыртқасын елсіз биік төбелерге, айда­ла­дағы мазарларға салады. Жұ­мыртқадан төстері қара ала құмай тазы шығады. Өсе келе шапшаңдығымен, еп­тілігімен ерекшеленеді» деп айтылатын. Рас, құмай қуған аң қашып құтыла алмасы анық. Аңыз-әпсанаға сенбейін де­сең, Сауыр-Сайханның бір биігінде күркенің көлеміндей итала қаздың ұясы әлі тұр екен.

Тарбағатай қорығының аумағына қонған сарыала қаз қыстың күні Арыс өзенінің Сырдарияға қосылатын саға­ларын мекендейді. Әдетте күн жылына Үржар өңіріне ке­ліп қонады. Оларды ұлттық парк қызметкерлері санап, журналға тіркеп отырады. Тір­шіліктерін байқап, бақылап қайтқан аңшы-биолог Елена Красон ұшып-қонып жүрген әдемі құстарды суретке де түсірген.

Үйрек тұқымдас құс өзге­лерге ұқсамайды, ерекше жа­ратылған. Денесі қызыл-сары, бас жағы ақшылдау келеді. Қанаттарының ұшы қара. Шағын көлшіктерде, саздауыт жерлерде де кездеседі. Ұя­сын түлкі, қарсақ, суыр сынды аңдардың ініне салады. Бос қалған ін табылмаса, жартастың қуысын да ордасына айналдырып жібереді. Бір басқанда, 9-12 жұмыртқа басады екен. Жұптасып өмір сү­ретіндіктен, аталығы да ұядан ұзап кетпейді. Мамырдың ор­тасына қарай балапандары шығып, тамызға қарай қара қанаттанады. Шығыста көбей­ген құстар салқын түсе оң­түс­тік өңірге бағыт алады.

 

Шығыс Қазақстан облысы,

Үржар ауданы

Соңғы жаңалықтар

Алматы қаласында жер сілкінді

Аймақтар • Бүгін, 17:39

Мереке қарсаңында марапатталды

Аймақтар • Бүгін, 13:58

Ұқсас жаңалықтар