Руханият • 16 Сәуір, 2021

Ишанбай Қарақұловты естен шығармайық

52 рет көрсетілді

Бұл адамдар мәңгі өшпейтін,

Жүрек пенен көңілден.

Тірі жүрсе жол сілтер еді,

Ай, Жұлдыз боп көгіңнен.

Олжас Сүлейменов

 

Тағдыр маған халыққа қадірлі, елге елеулі атақты адамдармен таныс, біліс қана емес, дәмдес, сырлас болу бақытын бұйыртты. Сондай алтындай аз, алмастай асылдың бірі – Ишанбай Қарақұлов еді. Кейінгі жастар біле бермеуі мүмкін, аға ұрпақтың жадында жатталып қалған азамат ол!

Ишанбай аға Қарақұлов орта бойлы, ақсары өңді, қызылшырайлы кісі болатын. Балалық шағы жалшылықта, түнгі боздақ жұлдыздай өткелді тұсы жоқшылықта, ес біліп, етек жиып, азамат болып атқа мінген, ірі қызметке қолы жеткен кемеңгерлік кезеңі қиыншылықта өткен адамға ұқсамайтын, көңілді, аса ақжарқын еді, әзіл-қалжыңға өте шебер, жүрген жері күлкіге көміліп, отырған орны нұрға толып кететін.

Өмір мектебінен майыспай, тағдыр сынағынан сынбай күрескерлік мінез, қажырлы қайрат танытқан Ишанбай аға Қарақұлов ел назарына ерте ілікті, билікке де тез танылды. Жас дәрігер Қазақстан Денсаулық сақтау халық комиссары болып тағайындалды. Бас­шылық жұмыста кісілігі мен кіші­лігінен танбаған ол одан соң бірыңғай ғылыммен айналысты, өз саласында маңызды жаңалықтар ашты. Ғылыми еңбектер жазды. Шәкірт тәрбиеледі.

Талантты адам сан қырлы. Ишан­бай Қарақұлов сегіз емес, сексен қырлы десек жарасар. Оның бәрін тізбелей беруге жазбамыздың көлемі көтермейді және қажет те емес. Бастыларын айтсақ – ол айтулы мемлекет қайраткері, министр, депутат болған адам. Бұл – бір. Асыл ағамыздың екінші қыры – Қазақ-Үнді достық қоғамы сынды біраз жұмыстарды ақысыз, пұлсыз, мінсіз атқарған көрнекті қоғам қайраткері. Үшінші қыры – көптеген аса құнды еңбек жазған ғұлама ғалым. Төр­тінші қыры – шәкірт тәрбиелеген ұлағатты ұстаз. Бесінші қыры – әдебиет пен өнердің білгірі эстет қана емес, өзі де әр жанрда қалам тербеген жазбагер. Бұл тұста тілге тиек етеріміз ұлы ұстаз Мұқаң – Мұхтар Әуезовтің Ишанбай ағаның «У индейских друзей» еңбегіне жазған: «Профессор Ишанбай Каракулов, будучи в Индии, много видел, много сумел подметить внимательным глазом взыскательного друга. Об этом он рассказывает в своей книге живо и увлекательно» деген алғысөзі және «Сырласу» атты «Қырық сұрағына» жатық тілмен жауап берген «Жас та, жасамыс үшін де тәрбиелік мәні зор» кітабына: кір­пияз талант Ғабит Мүсіреповтің: «Өмір­де бар нәрсені айтпай жасырып, оны үнемі жатсына беруіміз, шынына келсек, артық та, ағат іс» дей келіп осы елеу­лі еңбекті жоғары бағалағаны дәлел.

Түйіп айтсақ, көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, ғұлама ғалым, ұла­ғатты ұстаз, академик, профессор Ишан­бай Қарақұлов сан қырлы талантымен халық үшін қалтқысыз жұ­мыс істеп, елге еңбегі сіңген тұғыры биік тұлға.

Ел тарихынан ойып тұрып өз орнын алған көрнекті мемлекет қайрат­кері өмірден озғалы отыз жылдан асып барады. Әйтсе де әлі күнге дейін оның атында не бір көше, не бір мектеп, өзгедей де еш белгі жоқ.

Ишанбай Қарақұловты неге ұмыт­­т­ық?.. Осындай тұлғалы тұлғаны ұмы­туға бола ма? Оны ұмытпайық, еңбегіне орай құрметтейік. Көше, мектеп, жоғары оқу орындарына атын беріп, Алматыда еңселі ескерткіш орна­тайық!

Ишанбай Қарақұловты ұмыту – басшыларға сын, азаматтығымызға мін емес пе?

 

Сәбит ДОСАНОВ,

жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты,  Махмұд Қашқари атындағы халықаралық сыйлықтың иегері

 

Соңғы жаңалықтар

Амманға аттанды

Спорт • Кеше

Қадір түнінің қасиеті

Руханият • Кеше

Алматы қаласында жер сілкінді

Аймақтар • 06 Мамыр, 2021

Ұқсас жаңалықтар