Руханият • 22 Қыркүйек, 2021

Смайликпен сөйлесейікші

46 рет көрсетілді

Әлеуметтік желінің әуеніне төңкерілген қауым, смайликпен сөйлеуді салтқа айналдырғалы қашан? Бүгінде осы бір домалақ бас белгілерсіз әңгімеміздің әрі кірмейтіндей һәм бойымызға нәрі сіңбейтіндей көрінеді. Кісінің қандай көңіл күймен хат жазып отырғаны теңіз­дің арғы бетіндегі адамға да әсер етеді. Әсер еткені былай тұрсын, абыржып та қаласыз. Сол арқылы тіпті сөздің энергиясын сезінесіз. Дөңгеленген дүниеде дидар­­ласудың дәмін келтіретін осынау дөңгелек таңба бол­маса, доптай домалаған сөздің де сәні болмайды-мыс.

Смайликпен сөз сұлу. Адам­зат заманға сай қам-қа­ре­кет қылмаса, ортаға бейім­­делмесе, ескілікпен есеп айы­рылыспаса, ендігі уа­қыт­­тың бет-әлпеті сізге кү­ліп қарамауы кәдік. Біз жазу мәдениетінің һәм сөз сап­таудың ішкі астарына үңіл­гіміз келеді. Пернетақтаға сау­сағы байланған адамның әдепкі әдетіне айналған ақ­парат құралы ақтолқын мә­тіннің тұздығы іспетті. Ға­ламтордағы қарым-қаты­нас сіздің эмоцияңызды бүрке­ме­легенімен диалог барысында мимикаңызды жасыру мүмкін емес. Мәтінде де мінез бар. Қуыршаққа ұқсас қылықты ишараттың қайдан келгеніне былайғы жұрт бас қа­тырмайды. Ал, оның өз та­­рихы, өз тұспалы бар. Бү­гінгі әңгімеміздің төркіні сол жақтан.

Смайлик ағылшынның «smile» сөзінен шыққан, «кү­лім­сіреу» деген мағынаға сая­ды. Былайша айтқанда, эмоцияңызды бейнелейтін идеограмма. Бүгінде сөздер жақшалар мен қос нүктелерді ертіп жүрмесе жетімдей көзге көп түсе бермейді әрі қораш көрінетіні тағы бар. Мәселен, мына бір «:-)», «:)» таңбаларды алып қараңызшы. Осы ару­дың беліндей майысқан жақ­шалардың сөзге жан бі­тіретіні қызық. Бұл сіздің қуанышты жүзіңіздің көрінісі. Ал керісінше қайғырсаңыз шаттығыңыз сап басылып, көңіл күйіңізге көлеңке ұя­лағанын білдіріп қоясыз. Шы­найы сөздің смайликпен шырайы кіреді.

Смайликтердің шежіресін шертсеңіз, дегбірі қашқан деректер толып жатыр. Бірі – кішкентай баланың қылы­ғынан іздесе, ендігісі тағдырын Қытай иероглифтерімен байланыстырады. Мұның бәрі жаңсақ пікір. 1963 жылы америкалық суретші Харви Болл алғаш рет күлімсіреуді екі нүкте мен сары шеңбердегі доға түрінде бейнелейді. Ол мұны State Mutual Life Assurance Cos сақтандыру компаниясының тапсырысы бойынша жасаған. Ондағы компанияның мақсаты – ұжым­ның мәдени қарым-қатынасын жағымды эмоцияларды бейнелейтін арнайы символдармен толықтыру. Яки ұжым ішіндегі татулықты нығайтуды көздейді.

Содан кейін бұл смайликтер түйреуішке бекітіліп, одан бейджик те жасалады. Аталған компания оларды әрбір қызметкері мен тұтынушысына сыйға тартады. Бұл логотиптің өте сәтті шыққаны соншалық, 10 мыңнан астам төсбелгі мөрленеді. 1970 жылы дәл сол оптимистік ұранға «Күніңіз жақсы өтсін!» деген графикасы қосылды. Келелі іс компанияның даңқын асқақтатып қана қойған жоқ, қыруар қаржы әкелді де.

Ал 1971 жылы француз кәсіпкері Франклин Луфрани smile-ды 80-нен астам елде сауда белгісі ретінде тіркеуді ойлады. Тіпті 1968 жылы Парижде кәсібін дөңгелету үшін күлімсіреу символын «мен ойлап тапқам» деп әлемге жар салды. Алайда смайликті компьютер қауымдастығы бірден қабылдамады және мойындағысы келмеді. Осы ретте айта кетейікші, смай­ликтің электронды нұсқасы дербес әзірленген, оның Харви Боллға ешқандай қатысы жоқ деген теория да бар. Бірақ біздіңше смайликтердің әкесі – Харви Болл болып қала береді.

Алғашқы электронды смайликтер 1970 жылдардың басында PLATO деп аталатын арнайы платформаларда пайда болды. Бірақ оның кескіні мүлде өзгеше еді. Ал қарапайым тұрғындар оны қабылдай алмады. Ақы­ры өнертапқыштар айналып келіп Харви Боллдың үлгісіне бас иді. Сөйтіп, 1979 жылы тұңғыш эмоцияны электронды түрде Кевин Маккензи жіберді. Ол жымиюды былай белгілейді «:-)». Артынан оған Скотт Фахлман жан бітіріп, бізге таныс һәм танымал смайлик жасады. Сол домалақ бас күлкілі белгілер күні бүгінге дейін қолданылып келеді. Міне, қысқаша тарих осылай өрбиді.

Айтпақшы, жапондықтар – компьютерлік эмоцияларды өте жиі қолданатын ұлт. Сондықтан оларды айналып өткеніміз әбестік болар. Кейбіреулер жапон смайликтері қазіргіден де жақсы және әдемі деп ойлайды. Оған себеп те жоқ емес. Өзіңіз қараңызшы. Мысалы : (^ - ^) – «Қайырлы таң» немесе (^_^) – «Сау болыңыз» деген мағынаны білдіреді екен. Байқайсыз ба, жапондар ауызға емес, көзге көп көңіл бөлген. Тіпті сол арқылы смайликтердің тұтас жиынтығын құраған. Иә, адамның көзіне қарап-ақ, ішкі жан-дүниесінің толқынысын сезуге болады.

Кейде бір адамға арзуыңызды, өкпе-назыңызды, қайғы-қуанышыңызды бір ғана смайликпен бейнелеп беруіңізге болады. Ақтарылып сөйлегенше, көңіл күйіңіздің бұрауын тапқан белгіні жолдасаңыз жетіп жатыр, сіздің сағынышыңыз да, тілек-арызыңыз да сонда жатыр. Қазіргі халіңізден де хабардар болады. Оның құпиясы осында. Адамның тілін табуда да таптырмайтын құрал. Қарым-қатынасты жақындататын һәм алыстататын нәзік сезімге ие. Смайликпен сөйлеңізші, айтар ойыңыз ажарлана түссін!

Соңғы жаңалықтар

Суретшілер үйі ашылды

Аймақтар • Бүгін, 09:08

Бал бұлақ болып ақты

Аймақтар • Бүгін, 09:07

Оңайлықпен ем қонбайды

Медицина • Бүгін, 09:05

Бәрекелді, Виктория!

Спорт • Бүгін, 09:02

Атырау облысы «сары» аймаққа өтті

Коронавирус • Бүгін, 08:54

Салада шешімін табар іс көп

Білім • Бүгін, 08:52

Қамба толды астыққа...

Аймақтар • Бүгін, 08:49

Барлық салада өсім бар

Аймақтар • Бүгін, 08:47

Ерекше балаларды елегендер

Аймақтар • Бүгін, 08:43

Білігін шыңдаған істен жаңылмас

Аймақтар • Бүгін, 08:41

Қанша қазақстандық вакцина салдырды?

Коронавирус • Бүгін, 08:40

Орнықты даму көрінісі

Қазақстан • Бүгін, 08:33

1387 адамнан коронавирус анықталды

Коронавирус • Бүгін, 08:22

Рухани қазынаның қайнары

Қазақстан • Кеше

Бала сүю – бақыт

Қоғам • Кеше

Аға-досты аңсау

Өнер • Кеше

Атырауша ақша «асау»

Аймақтар • Кеше

Мизамшуақ

Фотогалерея • Кеше

Астық түсімі төмен - АШМ

Қазақстан • Кеше

Ұқсас жаңалықтар