Мүдделестік орайындағы әңгіме

Қазақстанның Вена қаласындағы халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Сарыбай ЯСЖТШҰ Атқарушы хатшысы Лассина Зербоға Сенім грамотасын табыс етті. Қазақстан өкілі Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу жөніндегі шарт ұйымының (ЯСЖТШҰ) Атқарушы хатшысымен әңгіме барысында ортақ мүддеге жататын бірқатар мәселелерді талқылады. Қ.Сарыбай ядролық қа­руды таратпау режімінің негізгі элементтерінің бі­­рі ретінде Ядролық сы­нақ­­­­тарға жаппай тыйым салу жөніндегі шарт­қа Қазақстанның тұрақты қолдауын атап өтті. Мем­лекетіміз аумағында  Вена қала­сындағы ЯСЖТШҰ Ха­лық­аралық деректер ор­талығына тиісті ақпа­рат­тарды жіберіп отыратын төрт сейсмикалық және бір ин­фрадыбыстық бақылау стансалары орнатылған. Қ.Сарыбай үшін аталған мәселелердегі еліміздің озық ұстанымы мен БҰҰ Бас Ассамблеясының Ха­лықаралық ядролық сы­нақтарға қарсы әрекет күні және «АТОМ» Жоба­сын жариялауын қоса алғанда, Қазақстан басқа мүше мемлекеттер үшін ядролық қарусыздану және таратпау мәселелері бойынша үлгі мемлекет болып табылатынын атап өтті. Өз кезегінде Л.Зербо Қа­зақстанның жаһандық ядролық қауіпсіздікке қос­қан тарихи үлесін, сондай-ақ, еліміздің Ұй­ым­ның қызметі мен әле­уетін арттыруға қаты­суы­мызды атап кетті. Ат­қа­­рушы хатшының пі­кі­рін­ше, Қазақстан Пре­зи­денті Н.Назарбаевтың бас­тамашылықтары жаһандық ядролық қауіпсіздік пен ядролық қарусыздануға айтарлықтай үлесін қосуда. Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу жө­ніндегі шартқа қол қою Нью-Йорк қаласында 1996 жылғы 24 қыркүйекте ашылды. ЯСЖТШҰ-ға сәй­кес, әрбір мүше мемлекет ядролық қарудың сынақ жарылысын жүргізбеуге, өз құзыретіндегі немесе бақылауындағы кез кел­ген жерде ядролық жары­лыс­тарға тыйым салуға және алдын алуға міндетті. Қазіргі таңда шартқа 183 мемлекет қол қойып, 163-і бекіткен. Келісімнің күшіне енуі үшін ядролық әлеуетке ие 44 мемлекет тарапынан бекітілуі қажет. Келісімге Үндістан, КХДР және Пәкістан қол қойған жоқ, ал Египет, Үндістан, Иран, Израиль, ҚХР, КХДР, Пәкістан және АҚШ бекітуден өткізген жоқ. Қазақстан Келісімге 1996 жылғы 30 қыркүйекте қол қойып, 2001 жылғы 14 жел­тоқсанда бекітті. «Егемен-ақпарат».