Ғылым • 16 Мамыр, 2022

Ағаштарға қауіпті бактерияны анықтайды

49 рет көрсетілді

Қазақстандық ғалымдар ағаштарға зиян келтіретін қауіпті бактерияны анықтаудың жаңа жүйесін ойлап тапты. Бұл – ағаштардың ДНҚ-сында Erwinia amylovora бактериясын жоғары дәлдік­пен анықтайтын тест-жүйелер. Отандық жүйе шетелдік аналогтерден бірнеше есе арзан және еліміздегі бағбандарға қолжетімді.

Erwinia amylovora – жеміс ағаштарында бакте­риялық күйдіргіні тудыратын ерекше қауіпті қоз­дырғыш. Бактерия әсіресе алма мен алмұрт ағаштары үшін қауіпті және бар болғаны екі маусымның ішін­де бақшаны жаппай бүлдіруі мүмкін. Бүгінде бактериялық күйіктің таралып кеткен түрлеріне тиімді ем жоқ, тек ерте диаг­ностикалау арқылы ғана оның алдын алуға болады. Ал енді әзірленген LAMP диагностикалық жүйесі жеміс ағаштарын сақтауға көмектеседі.

Білім және ғылым министрлігіне қарасты М.Айт­хожин атындағы Молекулалық биология және биохимия институтының биологі Нұрбол Ғалиақпаров: «Біз әзірлеген LAMP негізіндегі бактерияларды анықтаудың жаңа жүйесі қазіргі кезде қолданылатын классика­лық ПТР-мен салыстырғанда 100-1000 есе сезімтал. Се­зім­талдықтан басқа, ПТР-ден айырмашылығы – LAMP технологиясы қолдануға ыңғайлы, дала жағдайларына оңай бейімделеді, сонымен қатар қымбат реагенттер мен жабдықтарды қажет етпейді. Салыстырмалы түрде бактериялық күйікті анықтауға арналған біздің тест-жүйеміздің бір сынама құны 6 мың теңге, ағылшын зертханасында 31 мың теңге, швейцариялық зертханада 57 мың теңге тұрады. Осы арзан тест-жүйелердің көмегімен әр бағбан ерте диагностикаға қол жеткізе алады. Егер үй бақшалары өздігінен қалып қойса, онда олар жабайы алма ағаштарына жұқтыру қаупі бар. Ал елімізде жабайы алма ағаштарының нәтижесінде дүниежүзілік мұра саналатын Сиверс алма ағашы өседі, оны сақтау керек», дейді.

Қазіргі уақытта М.Айтхожин Молекулалық биология және биохимия институтының ғалымдары жабайы алма ағаштарында Erwinia amylovora бактериясын анықтау бойынша жұмыс жүргізіп, бактериялық күйіктің таралуын болдырмау, оның ішінде жаңа тест-жүйелерді пайдалану үшін практикалық ұсыныстар әзірлеп жатыр.

Соңғы жаңалықтар

Бүгін - Ұлттық домбыра күні

Қазақстан • Бүгін, 08:50

Ұқсас жаңалықтар