Мектеп • 24 Тамыз, 2023

Жаңашылдыққа ұмтылған мектеп

413 рет
көрсетілді
8 мин
оқу үшін

Осы көктемде Алматыдағы №58 орта мектептің ұстазы Самал Бопырбаева «Оқушыларға арнап драма үйірмесін ашсақ деген жоспарымыз бар, соған үлес қоссаңыздар», деп хабарлама жазған еді. Сөйтіп, алғаш рет бұл мек­теп­тің де табалдырығын аттадық. Оның ерекше білім ордасы екенін кейін білдік.

Жаңашылдыққа ұмтылған мектеп

Университеттің студенттік театрында өнер көрсеткеніміз болмаса, арнайы кәсіби білім бізде қайдан болсын. Соған қарамастан тәуекел деп іске кірістік. Ғ.Мүсірепов атындағы балалар мен жасөпірімдер театрында қойылған «Болмаған балалық шақ» спектаклін бала деңгейіне лайықтап сахналауға қызығушылық туды. Актерлік құрамды жасақтау үшін ұсыныс тастаған ұстаздың жетекшілігіндегі 8 «А» сыныбына бар­дық. Бала біткеннің бәрі қойылымға сұра­нып-ақ тұр. Таңғаларлығы, сыныптағы 26 оқушы түгелдей «Ұлан» газетіне жазылған әрі белсенді авторлары да бар. Ынта-талаптарына қарап, 22 оқушыны іріктеп алдық. Қойылым ойдағыдай шық­ты. Өнерге бейім балалардың табан­дылығына, тапқырлығына тәнті болдық. Қазір студенттік театр да санаулы-ақ. Мектеп ұжымының ендігі мақсаты – оқушылар театрын қалалық деңгейге көтеріп, сапалы қойылымдар ұсыну. Бір сөзбен айтқанда, баланың эстетикалық талғамын қалыптастырып, өнерге деген құштарлығын арттыруда театр өнерінің орны маңызды екенін көрсетуге аса мән беріп отыр.

№58 мектеп туралы сіз бен біз біле бермейтін қызықты дерек көп. Қала­ның қақ ортасында орналасқан мек­теп оқушыларының таза қазақша сөй­лейтіні еріксіз таңғалдырды. Мектеп ғи­мараты өткен ғасырдан бері күрделі жөндеуден өтпеген. Басшылықтың айтуынша, жақын арада күрделі жөндеу жұмысы басталмақ. Аталған білім ордасы – Алматы қаласындағы ХХ ғасырдың 70-80-жылдарынан хабар беретін ретро стильдегі мектептердің бірегейі. Осындай ескі стиль де жанға жылу сыйлайтындай. Бірнеше әншінің бейнебаяны дәл осы мектепте түсірілгенін айта кеткен жөн. Аядай ғана мектептің оқушы­сы мен ұстазы да жан-жақты ізденімпаз. Мысалы, орыс тілі пәнінің мұғалімі Сәуле Асылбекова оқушылардың пәнге қызы­ғушылығын арттыруда романс жанрын пайдаланады.

– Жалпыға білім беретін мектептерде бұрынғымен салыстырғанда, үйір­ме сағаты, вариативті сағаттар жоқ деу­ге болады. Ата-анасы таңнан кешке де­йін жұмыс істейтін оқушылардың қо­сымша сабақтарға баруға мүмкіндігі бол­май жатады. Оқушы 45 минутта бір пән­ді толық игере алмайды. Ата-ана бала­сы­ның бір сабақта математика, физика, химия, ағылшын тілі және Қазақстан тарихы пәндерін толық түсіне алмай, қиналып жататынын жиі айтып, көмек сұрайды. Сол себепті мектептерге вариа­тивті, компонентті сағат сандары көбейтілсе, түстен кейінгі уақытта қосымша сабақтар ұйымдастырылса дейміз. Жақында оқушыларға арналған «DamuBala» мемлекеттік бағдарламасы іске қосылды. Егер вариативті компонент болмаса, неліктен сондай мемлекеттік бағдарламалар жұмысын жүзеге асыруды мектеп әкімшілігінің қолына бермеске, – дейді №58 мектептің директоры Шынар Ұтжанова.

Тарих пәнінің мұғалімі Самал Бопыр­баева да бұл мәселенің оқушыларға қиын соғатынын жасырмады. «Қарапайым ­мектептерде оқушыларға арналған үйір­меге сағат бөлінбегендіктен, ата-ананың көбі баласы үшін ақылы орталықтың көмегіне жүгінеді немесе мектепке сырт­тан мамандар іздейміз. Ақылы негіз­де болса да, балалардың игілігі үшін еңбек­теніп жүрген ата-ананың барына қуа­намыз. Оқушылар сабақ нәтижесін түр­лі сайыс-байқауларда, іс-шараларда көрсетіп, өздерін дәлелдеп-ақ жүр. Каран­тин кезінде де жұмысымызды тоқтат­қан емеспіз. Мысалы, әл-Фараби университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты Жидегүл Әбдіжәділқызымен байланыс орнатып, оқушыларымыз эссе жазу өнерін қашық­тан оқу арқылы игеріп шықты. Сауатты жазу, сөз мәдениеті – баланың бүгіні мен келешегі үшін керек өнер», дейді білікті ұстаз.

Расымен-ақ білім беру саласындағы бұл мәселе талай оқушының қанатын қырқып, алға жылжуына тұсау болғаны белгілі. Дегенмен мектептің жанашыр түлектері көмек қолын созып жүргенін айта кеткеніміз абзал. Белгілі кәсіпкер Мейірбек Жұмабеков жақында ғана мектептегі «Ұлан» газетінің авторларына арналған «Қоршаған әлем балалар көзімен» атты тақтаның ашылуына қаржылай қолдау танытты. Аталған білім орнында бұдан бөлек елге танымал тұлғалармен әңгіме-сұхбат жиі өтеді.

С.Бопырбаева мектепте домбыра мен би үйірмесінен басқа секциялар жұ­мыс істемейтіндіктен, шығармашылық үйірмелер ашып, оны бір орталыққа бағындыруды талайдан ойға алған екен. Оқушыларды сайысқа дайындаймын деген ойдан үйірме, одан орталық ашу идеясы туған. Орталықты мектеп түлегі, театр актері Әділ Ахметовтің есімімен атапты. Тарих пәнінің мұғалімі болса да, мектептегі әр оқушының қабілетін байқап, бағыт беруге тырысатын Самал ұстаздың басты қағидасы – қоғамға пай­далы болу. С.Бопырбаева мектеп ұстаз­дарының жеке дамуына да көңіл бөліп, ақысыз-пұлсыз йога сабағын өткізіп жүр.

– Алматы қаласындағы алғашқы қа­зақтілді йога мектебінің негізін қалаушы Жұлдыз Қайыпжанның шәкіртімін. Сол кісінің йога курсын оқып, жаттығуларын жасап үйренген соң, әріптестеріме аптасына үш рет жұмыс уақытынан кейін сабақ өткізуді қолға алдым. Кей ұстаздар бала-шағасын да ертіп келеді. Ұстаздар таңнан кешке дейін жұмыс үстелінде отырады, егде тартқан мұғалімдердің аяқ-қолы қақсап, омыртқа-белі ауырады. Дене қозғалысының аздығынан пайда болатын аурулардың алдын алу, емдеу үшін йоганың пайдасы зор. Әріптестерімнің денсаулығына, көңіл күйіне әсерін байқап жүрміз. Балалар йогасын дамытып, қосымша сабақтар ұйымдастыру да ойда бар, – дейді Самал апай.

Киелі шаңырақтың тіршілігімен танысып, мектеп аспазы, инженер-технолог Гулия Болатханқызының жылқы етінен дайындаған тағамдарынан да дәм таттық. Аспаз жылқы етінің пайдасы туралы шеберлік сағаттарын өткізіп жүр. Маманның мақсаты – бастауыш сынып оқушыларына арналған мәзірге жылқы етінен дайындалған ұлттық тағамдарды енгізу.

– Білім басқармасының бекіткен мә­зі­рінде ұлттық тағамдар мен сүт тағам­дары атымен жоқ. Балалар көбіне ұн тағамын, тоқаш-бәлішті ұнатады. Оны сүт тағамдарымен араластырып беруге болады. Жалпы, мектеп ас мәзірі қысқы және жазғы деп екіге бөлінеді. Мәзірдің де екі түрін әзірлеуге болады емес пе? Бір оқу жылына жасалған мәзірді қайталай берсек, бала одан жалы­ғып кетеді. Ал жоғары сыныпқа арнал­ған еркін мәзірге қуырдақ, нансалма, сорпа секілді ұлттық тағамдарды әзі­рлеп қосып жүрміз. Жыл­қы етінің пайдасын, диеталық тағам екенін білеміз. Сон­дықтан бастауыш сынып мәзіріне жылқы етінен дайындалған тағамдар қос­қанымыз жөн, – дейді тәжірибелі маман.

Оның айтуынша, қазір мектеп аспаз­дарының біліктілігін арттыру курстары тек ақылы түрде өтеді. Бұған екінің бірінің қалтасы көтере бермейді. Аспаз заман талабына сай шеберлігін арттырмаса, нәтижелі өнімнің болмайтыны анық. Сондай-ақ жас мамандар тапшы екенін де атап өтті. «Жыл сайын оқу орындарын қаншама технолог-маман бітіріп шы­ғады. Өкінішке қарай, жастардың қай­да кетіп жатқанын түсінбейсің. Жас тех­нологтерді мектеп асханасына жіберсе, жаңа­шылдыққа да бет бұрар едік», дейді кадр мәселесіне алаңдаулы аспаз.

Болам деген баланың бетін қақпай, белін буып жүрген, жаңашылдыққа ұм­тыл­ған ұжымның бүгінгі бағыт-бағ­дары, аяқ алысы осындай.

 

Айсұлу СЪЕЗХАН,

Абай атындағы ҚазҰПУ

4-курс студенті