Денсаулық • 14 Қыркүйек, 2023

Скринингтен өтуді ұмытпаңыз

197 рет
көрсетілді
5 мин
оқу үшін

Қант диабеті – ағзадағы зат алмасу қызметінің бұзылуынан пайда болатын қауіпті әрі созылмалы дерттің бірі. Керекудің емдеу мекемелері жыл басынан бері 45 мыңнан аса тұрғынды скринингтен өткізіп, 465 адамнан қант диабетін анықтады.

Скринингтен өтуді ұмытпаңыз

Медициналық скринингтік тексерулер ауруды уақытылы әрі ерте сатысында анықтауда қа­зіргі күні таптырмас әдіс бо­­лып отыр. Қант диабетіне шал­­­дыққандар диспансерлік есеп­­ке алынған. Тағы 87 мың аза­мат осындай тексеруден өтіп, олардың 1 700-іне арте­рия­­лық гипертензия және 29 ем­­­де­лушіге глаукома диаг­нозы қойы­лыпты.

– Дәрігерлеріміз артерия­лық гипертензия, қант диабеті, глаукома сияқты ауруларды ерте сатысында анықтауға көңіл бөліп отыр. Онкологиялық маркер бо­йынша зерттеулер де тұрақты жүргізіледі. Сүт безі обыры, жа­тыр мойнының қатерлі ісігі, тік ішектің қатерлі ісігі осы скри­­­нингтердің нәтижесінде белгілі болады. Жыл басынан 34 мың­нан аса адам сүт безі обы­ры бойынша тексеріліп, 51-інен қатерлі дерт анықталды. Ал жа­тыр мойны қатерлігі ісігі 15 әйел­де тіркелді. Колоректальді обыр бойынша скринингтен әйел­дермен қоса 50-70 жас ара­лы­ғындағы ер азаматтар да өту­ге міндетті. Ауылдық жер­лер­­дің тұрғындарына ерекше санат ретінде қараймыз. Олар артериялық гипертензия, глаукома, қант диабеті аурулары және ас қорыту мүшелері, бүйрек, қуықасты безі және ты­ныс алу мүшелері бойынша медициналық тексеруден өтеді. Мәселен, ауылдық жер­лерде жүргізілген зерттеулер нә­тижесінде 237 адамның бүй­регі толыққанды жұмыс істе­мейтіні анықталды. Ал ас қоры­ту мүшелерінде кінәраты бар 350 емделуші есепке алынды, –  дейді өңірлік денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Айгүл Мұқышева.

Аймақта жаңа туған нәресте­лерге де скрининг жүргізу жолға қойылған. Неонаталды скрининг деп аталатын медициналық әдіс жаңа туған нәрестелердің ағзасындағы тұқым қуалайтын ауруларды анықтау мен диагнос­тикалау, емдеу үшін жасалады. 5 706 сәбиге әлгіндей зерттеулер жасалып, олардың 14-інен туа біткен дерт, яғни ағзасында генетикалық ауытқушылық байқалған. Мамандар ем-дом дұрыс тағайындалса, мұндай ауру­лар ерте сатысында-ақ емде­ліп, науқас балаға денсаулығын қалыпты сақтау үшін арнайы преператтар тегін берілетінін айтады.

«Тексеруден өткен сәбилер­дің төртеуінде туа біткен гипотериоз, тағы біреуінде фенил­кетонурия дерті белгілі бол­ды. Барлық баланы диспан­сер­лік есепке қойдық. Енді олар кепілдендірілген тегін ме­­дициналық көмек аясында ем қабылдап жатыр. Бұған қоса жүк­ті әйелдерге біз екінші және үшін­­ші триместрінде перинаталды скрининг жасаймыз. Биыл 136 жүкті әйелдің жатырдағы сәби­лерінен туа біткен ақаулар анық­талып, 34 ананың жүктілігі мерзімінен бұрын тоқтатылды», дейді маман.

Павлодар қаласындағы пери­наталдық орталықта ретинопатия дертін ерте анықтауға арналған офтальмологиялық скрининг те тұрақты өткізіледі. Мұнда тәуекел тобына ең әуелі шала туған сәбилер жатқызылады. Ақ желеңділер 28 нәрестеден осындай ауытқушылықты тіркеген. Ал тағы мыңдаған балаға ды­быс­тық скрининг жасалып, 687 ба­­ланың есту жүйесінде кемшілік бар екені расталған. Бүгінде сәбилердің барлығы сур­долог маманның бақылауына алыныпты.

Биыл өңірлік денсаулық сақ­тау басқармасы жергілікті бюджет есебінен өкпе гипертензия­сы, кистозды фиброз (муковисцидоз), көмей стенозы, кәме­летке толма­ғандар арасындағы идиопа­тия­лық артрит, буллезді эпидермолиз, онкологиялық ауру­лар, целиак ауруы, зондтық та­мақтану аруларына 910,9 млн теңге сомасында қаражат қа­растырған. Сонымен қатар бас­қарма былтырдан бастап «Қа­зақстан халқына» қорымен бір­лесіп, Павлодар облысының емделушілері үшін жекелеген қымбат, сирек, орфандық және басқа да тіркелмеген препараттарды сатып алу үшін жұ­мыс жүргізуде. Жыл басынан атал­ған қордың қаражатына жекелеген нозологиялар бойын­ша 768,4 млн теңгеге 31 ем­­­де­луші ангионевротикалық ісі­ну, бұлшықет дистрофиясы, лим­фангиолейомиоматоз, жұ­лын бұлшықет атрофиясы, онкология, нейрофиброматоз және тағы басқа сирек аурулар бойынша медициналық препараттармен қамтамасыз етілді.

А.Мұқышеваның айтуынша, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету мәселелеріндегі ашықтықты арттыру шеңберінде Денсаулық сақ­тау министрлігі 2024 жылы жа­ңашылдық енгізуді ұйға­рып отыр. Яғни бірыңғай фар­ма­цевтикалық ақпараттық жүйе базасында дәрілік пре­парат­тарға қажеттіліктің автомат­тандырылған есебін пайдалана отырып, қанатқақты жобаны енгізуді жоспарланған. Келер жылы өңірдің медициналық ұйым­дарында аталған есептеу жүйе­сінің тестілік нұсқасы іске қосылады.

 

Павлодар облысы