Денсаулық • 14 Қыркүйек, 2023

Аутрич неден сақтандырады?

191 рет
көрсетілді
4 мин
оқу үшін

Қазіргі кезде кез келген аурудан қорғанудың негізгі жолы алдын алу екені белгілі. АИТВ инфекциясына келетін болсақ, профи­­лак­тика­лық шаралар вирустан сақтанудың жалғыз мүмкіндігі бо­лып са­налады.

Аутрич неден сақтандырады?

АИТВ – мінез-құлық ауруы. Мұның көбеюінің басты себебі – сақтанбай қатынасқа түсу және инъекциялық есірткіні бейбере­кет қолдану. Осы санаттағы адамдар ауруға шалдығуы мүм­кін ха­лық­тың негізгі топтарына (ХОТ) жатады. Бұл топқа инъек­­ция­лық есірткіні қол­да­на­тын адамдар, жы­ныстық қыз­мет көрсету сала­­­сы­­ның қыз­мет­­керлері, сондай-ақ бір­жы­нысты қатынасқа бейім ер адамдар кіре­ді.

Әрине, бұл топтармен жұмыс істеу медицина қызметкерлері үшін қиынға соқтырады. Осыған байланысты арнайы ойлап та­был­ған әдіс – аутрич жұмысы. Бұл жабық топтар арасында про­­фи­лактикалық жұмыс істеуге ың­­­ғайлы. Аутрич жұмысын осы қауымдастықтарға кіретін адам­­­дар орындайды. Көбінесе осы топтың адамдары немесе олар­дың достары мен туыстары. Олар медицина қызметкерлері мен клиент­­тер арасындағы жол­се­ріктер болып саналады.

Бүгінгі таңда аутрич-қызмет­кер­лерді негізгі топ құрамына кіре­тін адамдар арасында жүргі­зі­летін про­филактикалық шара­лар­дың қозғаушы күші деп айтуға болады. Аутрич-қызмет­кердің негізгі міндеті клиент­термен байланыс орнату, қызметтерді алуға жаңа адамдарды тарту, оларды АИТВ, вирустық гепатиттер, жы­­ныстық инфекциялардың алдын алу мәселелері бойынша ха­бардар ету. Сондай-ақ бұл қыз­метке қауіпсіз мінез-құ­лық дағ­дыларына үйрету, жеке қор­ға­ныс құралдарын, инъек­цияға ар­налған стерильді құрал­дарды тарату, тексеру алдында кеңес беру, медициналық ұйымдарға, атап айтқанда АИТВ орталығына бағыттау жатады.

2023 жылдың 7 айы бо­йынша аутрич-қызметкерлердің кө­ме­­гі­мен 5 581 адам, соның ішін­де 2 179 инъекциялық есірткі тұ­тынатындар, 1 533 жы­ныс­­тық қызмет қызмет көрсе­те­тін­дер, 1 869 гомосексуалды еркектер про­филактикалық бағ­дар­­­­ла­ма­лармен қамтылды. Олардың 83,6%-ы АИТВ-ға жұқ­пасына тес­­ті­леуден өтті.

Біреуге, бір қарағанда, аут­рич-қызметкердің жұмысы сон­ша­лықты күрделі болып көрін­бе­уі мүмкін, бірақ іс жүзінде  мүл­дем олай емес. Шынында да, АИТВ-инфекциясы туралы білімнен басқа, адамдарға дұрыс көзқарас таба білу, сенімді қарым-қатынасты сақтау, клиенттің қыз­­мет алуға деген ынтасын қа­лып­­тастыру қажет. Айта кету керек, мұндай жұмысшылардың қызметі белгілі бір ережелерді мүл­тіксіз орындауды талап етеді, мұны бұзып, сенім тізбегін бір­жола жоғалтуға болады.

Аутрич әрқашан клиенттің өмір салтын объективті қабыл­да­уы керек. Мысалы, егер біз есірт­кіге тәуелді адам тура­лы ай­татын болсақ, онда есірткіні қол­дану ниеті оны факт ретінде қабыл­дайды. Әрине, бұл есірткіге тәуел­ділік мақұлданады де­генді біл­дірмейді. Клиент есірт­кіні қол­дануды тоқтатуға мәж­бүр емес, бірақ ол біртіндеп осы қа­дамға итермелейді. Негізгі ереже еріктілік, анонимдік және құ­­пия­­лы­лық қағидаттарына не­гіз­­д­елуі керек. Аутрич клиент айтқысы келетін ақпаратты ғана біледі және оған тікелей қажет қызметтерді ғана көрсетеді. Со­нымен аутрич әрқашан кез келген адаммен, оның сенімі мен құндылықтарына қара­мас­тан жұмыс істеуге дайын болуы керек.

Мұның бәрі өте қиын және жауапты, әсіресе көбінесе олар­­­дың қамқоршылары – өздерінің өмір салтын бөтен адамдардан жасыратын адамдар. Сонымен қатар аутричтерде арнайы білім жоқ, олардың өкілеттіктері  өте қара­пайым. Осыған қарамастан аут­рич­тердің қызметі көзге кө­ріне бермейді, олар АИТВ жұқ­тыру қаупі бар адамдардың қа­уіп­ті мінез-құлқының ықтимал зиянды салдарын барынша азайту, ал кейбіреулеріне тіпті дұрыс өмір жолына түсуге көмектесетін жұмысты орындайды.

 

Гүлмира ҚАРАТАЕВА,

Астана қаласы әкімдігінің АИТВ инфекциясының алдын алу орталығы Алдын алу бөлімінің эпидемиолог дәрігері