Алтын тиын тауып алды

Израильдің солтүстік атырабына жасалған экскурсия кезінде осы елде тұратын турист әйел ежелгі Рим дәуірінің алтын мә­нетін тауып алды. Мамандар оны әлемдік деңгейдегі үлкен жаңалық санап отыр. Бұған дейін мұндай теңгенің жалғыз түйір да­насы ғана біздің заманымызға жеткен деп саналып келген еді. Оның алғашқысы қазір Британия му­зейі коллекциясында сақтаулы тұр. Ал бұдан екі мың жылға жуық уақыт бұрын император Траян шығарған теңге оның алдындағы билеуші Октавиан Августің құрметіне арналыпты. «Бұл мәнет Траянның өзінен бұрынғы билеушіні есте қалдыру үшін қашап жасатқан дүниелерінің бір бөлігі болып табылады», дейді осы орайда Израиль ежелгі дүние басқармасының нумизматика жөніндегі маманы Данни Сион. Мәнеттің аверс бетінде біздің дәуірімізге дейінгі 107 жыл кө­р­­се­тілген. Онда сондай-ақ, «Құ­дай­ы­на қараған Август» деген жазуы бар Октавиан Августің беткі келбеті бар. Жәдігерді кибуц тұрғыны Лора Римон шөптердің арасынан тауып алыпты. Ол турис­тік топтың құрамында архео­логиялық қазбалар жүргі­зіліп жатқан ауданға барған. Ал мынадай дүние табылған бойда экскурсовед оқиға орнына ежелгі дүние басқармасының өкілін шақыртқан. «Тауып алған тең­гемнен айырылу оңай болған жоқ. Себебі, мұндай өте сирек кездесетін нәрсені күнде тау­ып тұрмайсың ғой. Бірақ мен оның жақын арада музейге қойылатынына сенгім келеді», – деді Рамон. Айтқандай, билік оған бұл еңбегі үшін грамота ғана тапсыр­ға­лы отыр екен. Израиль­дің заңна­ма­сы бойынша, ел аумағынан табылатын барлық археологиялық ар­тефактілер мемлекет меншігі бо­лып саналады. Оны тауып ал­ған адам фактіні жасырса немесе саудаға айналдырса, қылмыс жа­са­ған болып есептеліп, бес жылға дей­ін бас бостандығынан айырылады. Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.