Сұхбат • 16 Қаңтар, 2026
Нүкетай Мышбаева: Ұлт театрының рухани байлығы таусылмайды
Театр – өткеннің үнін өшірмей, бүгінге аманат етіп жеткізетін рухани шежіре. Сол шежіренің бір ғасырлық жүгін арқалап келе жатқан киелі орда – Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры. Бұл сахнада талай тағдыр тоғысып, сан ұрпақтың рухы тәрбиеленді. Біртуар тұлғалардың қайталанбас ізі қалды. Қасиетті қарашаңырақ рухын өз өмірімен өрнектеген сондай сахна саңлағының бірі – Қазақстанның халық әртісі Нүкетай Мышбаева. Биыл кәсіби қазақ театрының құрылғанына 100 жыл толса, «әкемтеатрдың» анасы Нүкетай Мышбаеваның 90 жылдық мерейтойы. Бұл – жай ғана даталардың тоғысуы емес, өнер мен тағдырдың, жеке тұлға мен ұлттық сахнаның тарихи үйлесімі. Өйткені актрисаның өнер жолы – ғасыр жасаған ұлттық сахнаның тарихымен бірге тыныстаған тағдыр, бірін-бірі толықтырған өнер мен тағдырдың мерейлі межесі десек, титтей де артық айтқандығымыз емес. Атаулы мерейтойлар қарсаңында өнерінің өнегесі мен театрдың тағылымды тарихын тереңнен толғаған актриса жансарайын ашып, өткен күндер естелігін бөлісті.
Ғалам ғажаптары • 16 Қаңтар, 2026
Оңтүстік Корея астанасы Сеулде кітап оқығысы келген жандар кітапханаға баруы шарт емес. Өйткені ол жақтағы көшенің өзі – кітапхана.
Жәдігер • 16 Қаңтар, 2026
Б.Момышұлы 1928 жылдан 1982 жыл аралығында өз басынан өткен әрбір қилы сәтті қағазға түсіріп, қолжазбаларын мұқият сақтаған. Сөйтіп, ол жазғандарын (араб, латын, кирилл әрпіндегі) майданға барған жазушыларға беріп, 1943 жылы елге демалысқа келгенде де шетінен архивке өткізіп отырған. 1961 жылы Мекемтас Мырзахметұлы батырдың 3000-нан аса құжатын жүйелетіп (біраз құжаттарын үй архивінде қалдырып), Алматыдағы Орталық архивке өз қолымен өткізген.
Аймақтар • 16 Қаңтар, 2026
Павлодарда кальцийленген сода зауыты салынады дегелі жергілікті жұрттан маза қашқан. Технологиясы сонау 1861 жылғы «Сольве әдісіне» бейімделген жоба жүзеге асса, Ертіс таязданып, қауіпті қалдықтар арта түседі, деп есептейді экологтер.
Таным • 16 Қаңтар, 2026
Уфаға барған іссапарымызда татар-башқұрт ауқаттылары арасынан байлығымен аты шыққан Исмайылбек Ахметкерейұлы есімді қазақ меценатының есімін кезіктірдік. Кеңес өкіметі құрылғанға дейін қазақтың небір байлары ғұмыр кешкені белгілі. Олардың бірі мал, енді бірі егін шаруашылығымен айналысты. Сауда-саттықты кәсіп етіп, ірі жер иеленуші ретінде аты шыққандары да кездесті. Сондай ауқатты қазақтың бірі Елабұға уезінің (қазіргі Татарстан) ірі жер иеленушісі Исмайылбек Ахметкерейұлы еді. Ол сауда-саттықпен, жүк тасымалымен де шұғылданды. Исмайылбектің Пермь мен Уфа қалалары аралығында жүк таситын «Дина» деген жеке пароходы да болған екен.
