Энергетикалық сусындар зиян

Саламатты өмір салтын насихаттау әрқашан да мемлекеттің негізгі міндеттерінің бірі болып қала береді. Мемлекет басшысы Н.Назарбаев өзінің «Қазақстан – 2050» Стратегиясында «ұлттың денінің саулығы – біздің табысты болашағымыздың негізі» деп атап көрсетті.  

Егемен Қазақстан
29.01.2018 5782
2

Еліміздің медициналық қауым­­дастығы дабыл көтеріп, көп­ші­лік орындарда сатуға шектеу қой­ылғанына қарамастан жас бала­лар мен жасөспірімдердің энер­ге­тикалық сусындарды тұ­ты­нуының артып келе жатқанын айтуда.

Қазақстандық дәрігер маман­дардың айтуына қарағанда, энерге­ти­калық сусындардың құра­мында есірткі заттары бар, олар орталық нерв жүйесінің бұзылуына әсер етеді. Бала оны біршама уақыт үзбей ішсе әбден дағдыланып, байланып қалуы да ғажап емес. Сусындардың осындай жаман белгілері туралы ақпарат сыртына өте ұсақ әріп­термен ажыратуға қиын еті­ліп жазылған. Ал пайдалы жақ­тары керісінше, үлкен әріп­тер­мен, көзге бірден түсетін етіп, жақ­сы жарнама түрінде берілген. Құ­қық қорғау органдарының қыз­­мет­керлері осындай энер­ге­­ти­ка­лық сусындарды көп ішетін балалардың бұзақы, тентек мінездерімен жиі көзге түсіп, темекіге де басқа бала­лармен салыстырғанда үш есе үйір болатынын, есірткіге де құмар болып, түрлі қылмыстарға да жиі баратынын айтады.

Шетелдік мамандардың айтуына қарағанда, энергетикалық сусындар қорқыныш, ұйқысыздық, үрейлену, ашуланшақтық, жү­рек­тің қатты соғысы сияқты ке­сел­дердің тууына себепкер бо­латын көрінеді. Дүниежүзілік ден­саулық сақтау ұйымы балалар арасындағы жүрек-қан тамырлары сырқаттары мен жүйке жүйесінің бұзылуын, асқазан-ішек ауруларын болдырмаудың бір жолы – энергетикалық сусын­дарды шектеу екенін айтқан. Сон­дықтан дамыған елдердің кө­бін­де бұл сусындарды сатуға тұтас­тай немесе жартылай шектеу қойылған.

Біздің елімізде Қазақстанның мемлекеттік бас санитарлық дәрі­герінің 2013 жылдың 19 та­мыз­дағы «Сергітетін компоненттері бар сусындарды сатуға тыйым салу туралы» атты қаулысымен орта және арнаулы орта білім беретін мекемелерде, жоғары оқу орындарында, денсаулық сақтау мекемелерінде, жасөспірімдер мен жастар көп жиналатын орын­­дардағы мәдени-көпшілік шара­­ларда мұндай сусындарды сатуға тыйым салынған.

Алайда бұл тыйым өзінің нәти­же­сін көрсете алмай отыр, аталған жердің бәрінде энер­ге­тикалық сусындар кедер­гі­сіз сатылып жататынын көре­міз. Тіпті, мұндай жерлер­де са­т­ыл­мағанның өзінде жасөс­пі­рім­дер көшенің кез келген бұ­рышынан оны оп-оңай сатып алып жатады. Сондықтан Үкі­мет басшысы өзінің арнайы қау­лы­сымен еліміздің бар­лық түк­пір­лерінде жастары кәмел­етке толмағандарға осындай су­сын­дарды мүлде сатпау туралы өкім бергені жөн. Спирттік ішім­діктерді сатуға осындай т­ыйым берілген соң оны сату шек­телді ғой, энергетикалық сусын­дар­ға да сондай шара керек. Со­ны­мен қатар осы қаулыны бұз­ған сатушыларға қандай әкім­шілік жаза қолданылатыны да осы қау­лыда қарастырылғаны дұрыс. Сонда біз жасөспірімдер мен бала­лардың денсаулығын сақ­тай­тын боламыз. Мәжіліс­тегі «Нұр Отан» партиясы фрак­­цияс­ының бір топ мүше­лері осы ұсынысымызды Премьер-Ми­нистр Бақытжан Сағын­таев­тың атына депутаттық сауал ретінде жолдадық

Сәкен ҚАНЫБЕКОВ,

Мәжіліс депутаты.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында роталық-тактикалық топтардың тактикалық оқу-жаттығулары өтуде

23.01.2019

«Астана» футбол клубы 67-орында

23.01.2019

Елбасы тапсырма бермесе, тариф төмендемейтін түрі жоқ

23.01.2019

«Оскар» номинанттары белгілі болды

23.01.2019

Көтеріліп жатқан мәселелер мен олардың шешімі адам капиталын арттыруға жол ашады — сарапшы

23.01.2019

2018 жылы қазақстандықтарды елде болған қандай оқиғалар қызықтырды

23.01.2019

Мамлют ауданына жаңа әкім тағайындалды

23.01.2019

Жетісулық студенттер волонтер болуға бейілді

23.01.2019

Аралас жекпе-жектен ел чемпионаты алғаш рет Алматыда өтеді

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жусан операциясы жалғаса береді

23.01.2019

Спорттық гимнастика: Токио олимпиадасына іріктеу турнирі қалай өтеді?

23.01.2019

Дзюдодан Қазақстан құрамасы аралас командалық турнирден іріктеу сынына қатысады

23.01.2019

Шорт-трекші Абзал Әжіғалиев жаттығу кезінде тобығын шығарып алды

23.01.2019

Седнева мен Еркебаева Ресейдегі халықаралық турнирде топ жарды

23.01.2019

Шымкенттің экологиялық жағдайын жақсарту жөнінде меморандум түзілді

23.01.2019

Президент волонтер студенттердің шәкіртақысын өсіруді тапсырды

23.01.2019

Азат Перуашев Қазақ Республикасы атауын қайта енгізуді ұсынды

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жас ғалымдарды қолдауға жыл сайын 3 млрд теңге қаржы бөлінсін

23.01.2019

Президент жастардың жұмыссыздық мәселесіне алаңдаушылық білдірді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу