Аяздың да пайдасы бар...

Әсілі, жаратылыстың әр құбылысы қайырлы. Аязға домбыққан беті-қолымызды аһылап-ұһлеп уқалап жатқанда әрине Құдайдың бұл күніне кейбіріміздің тіліміз де тиіп кетіп жатады. Өйткені қалада көлік қыздырған, далада мал ықтатқан ел көп. 

Егемен Қазақстан
29.01.2018 8072
2

Бірақ байқайсыз ба, ауа райы 40 градусқа дейін тө­мен­­­деген осы күндері далада тұрсаңыз тынысыңыз ашы­лып, жан дүниеңізде бір сергектік пайда болады. Тіпті әлдебір шаруамен көбірек жүріп қалып тоң­ғанның өзінде жылы жерге кірсеңіз, қатты суықтан қып-қызыл болып кеткен сау­сақтарыңыз сәлден соң ыси, дуылдай жөнеледі. Ба­ла кезімізде осы бір ыссы ағын­ды қызық көруші едік. Себебі қызылшұнақ аяз­дарға қарамастан, сырға­нақ тебетін едік. Кейде қат­ты аяз­ға қатып қалған қол­дары­мыз икемге келмей, жы­ламсыраған сәттерде әже­лері­міз тыйып тастайтын, аяздың ден­саулыққа пайдалы ек­енін айтатын. Үлкендердің ақылымен шашымызды ысқылап, домбыққан сау­сақ­тарды икемге келтіріп алатынбыз. Сол сақылдаған суықтарда елсіз түзде адасып қалғандар болмаса, ешкім үсімейтін де, үскірікке де ұрынбайтын.

Расында, аяз  –  өте пайдалы құбылыс. Құрғақ, қатты аяздарда адам баласы ауырмайды. Қайта имму­нитеті беки түседі. Яғни әже­­­­ле­ріміз балала­ры­ның шы­нық­қанын қош көрген екен. Қазір ше? Әр үйде әлпеш­теген бала бар. Әрине қатты аязға байланыс­ты са­бақтар тоқтады. Соған орай қолы босап, аулаларда асыр салған тентектерді тағы көріп жүргеніміз жоқ. Бұл әлпештің әлдиге ұласып кет­­кенінің көрінісі ме? Жы­лы пештің жанында жата берген жан марғау болмай ма? Бір уақ балалардың әр құбылысқа бейім болғанын да ойлау керек болар, бәл­кім...

Дәрігерлердің айтуын­ша, мұн­дай аяздарда ауа­дағы ви­рус­тар мен бакте­риялар тір­­шілік етуін тоқ­татады. Сон­дықтан тұ­мау, түш­кіру сияқты жұқ­­палы инфек­ция­ларға алаңдаудың қажеті жоқ. Мамандар аязды ауа­ның­ оттегіге бай болаты­нын ай­тады. Сол себепті қат­­ты суық­та ауа тазарып, таза ауада қы­дырыстаған жан жадырап қалады екен. Өйткені аяз ең алдымен қан айна­лымын жақсартады. Аязда бет-әлпетіміздің не­лік­тен қып-қызыл болатыны енді түсінікті шығар.

Астана қаласы денсаулық сақтау басқармасының бас неонатологы, медицина ғы­лым­да­рының докторы Қар­лығаш Жұбанышева ая­зда ағзаны қорғайтын, яғни инфекциямен күресетін лейкоцит, нейтрофил, вирус­қа қар­сы иммунитетті көте­ре­тін интерферон іспетті жа­су­шалардың жұмысы бел­сен­дірек болатынын жет­кізді. Тәжірибе бойынша қыс­­­тыгүні дүниеге келген адам­дар тіпті сирек ауыратын көрінеді. Сондықтан аяз жүрек-қантамыр жүйесінің қызметін күшейтеді, гемоглабин деңгейінің көтерілуін қам­тамасыз етеді, дейді дәрі­гер­­лер.

«Қазгидрометтің» хабар­лауынша, қысқы шіл­де­дегі қатты аяз тағы бір апта­ға созылмақ. Яғни осы ара­лықта аязды ауамен тыныс алып, қыс мау­сы­мы­ның қы­зық­тарын се­зін­ген­­нің өзі бір ғанибет. Ба­лалар да бұл құбылысқа бейім­­деле түседі. Әлбетте құндақ­таулы нәрестелерді аязға шы­ға­рудың қажеті жоқ еке­нін әркім білер. Біз ойын жа­сын­дағы балалар туралы ай­тып тұрмыз.

Кеңестік әйгілі фильмдегі әне­бір ән құлаққа келеді: «У природы нет плохой погоды...».

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Ольга Довгун Токио олимпиадасы қарсаңындағы басты міндеттерді атады

24.01.2019

Басқа басылымдардан: Қазақстанда Жастар жылы ашылды

24.01.2019

Астананың инвесторлар үшін тартымдылығы артты

24.01.2019

Астана экономика құрылымында ШОБ үлесі бойынша көш бастап тұр

24.01.2019

Елбасы Рольф Драакпен және Мехран Эфтехармен кездесті

24.01.2019

Ақтөбе облысында «7-20-25» бағдарламасы бойынша 202 өтінім мақұлданды

24.01.2019

Астық пен ұн тасымалдауды қамтамасыз ету – «ҚТЖ» ҰК» АҚ ерекше бақылауында

24.01.2019

Қызылордада балық өсіруге субсидия бөлінді

24.01.2019

«Жастар жылындағы жетістігің» акциясы желтоқсанға дейін жалғасады

24.01.2019

Жетісу университетінде Жастар орталығы құрылды

24.01.2019

Өткен тәулікте елордадан 17 мың текше метрден астам қар шығарылды

24.01.2019

Елордаға 2 мың тонна көмір жеткізілді

24.01.2019

Франция елшісінің кеңесшісі Лор Кастен: «Мен үшін Қазақстан – Абай!»

24.01.2019

Астана қалалық ЖИТС орталығында жыл сайын 300 мыңнан астам зерттеу жүргізіледі

24.01.2019

Өрт каскаларын жинаумен айналысатын подполковник

24.01.2019

Семей жастары сенімді ақтайды

24.01.2019

Венесуэладағы шеру соңы биліктің ауысуына әкелді

24.01.2019

Атырау әлеуметтік мекемелерінде ай сайын ашық есік күні өтеді

24.01.2019

Ақын Оразақын Асқар өмірден озды

24.01.2019

«Шымбұлақ» пен «Роза Хутор» тау курорттары арасындағы ынтымақтастық келісімге қол қойылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу