Аяздың да пайдасы бар...

Әсілі, жаратылыстың әр құбылысы қайырлы. Аязға домбыққан беті-қолымызды аһылап-ұһлеп уқалап жатқанда әрине Құдайдың бұл күніне кейбіріміздің тіліміз де тиіп кетіп жатады. Өйткені қалада көлік қыздырған, далада мал ықтатқан ел көп. 

Егемен Қазақстан
29.01.2018 8097
2

Бірақ байқайсыз ба, ауа райы 40 градусқа дейін тө­мен­­­деген осы күндері далада тұрсаңыз тынысыңыз ашы­лып, жан дүниеңізде бір сергектік пайда болады. Тіпті әлдебір шаруамен көбірек жүріп қалып тоң­ғанның өзінде жылы жерге кірсеңіз, қатты суықтан қып-қызыл болып кеткен сау­сақтарыңыз сәлден соң ыси, дуылдай жөнеледі. Ба­ла кезімізде осы бір ыссы ағын­ды қызық көруші едік. Себебі қызылшұнақ аяз­дарға қарамастан, сырға­нақ тебетін едік. Кейде қат­ты аяз­ға қатып қалған қол­дары­мыз икемге келмей, жы­ламсыраған сәттерде әже­лері­міз тыйып тастайтын, аяздың ден­саулыққа пайдалы ек­енін айтатын. Үлкендердің ақылымен шашымызды ысқылап, домбыққан сау­сақ­тарды икемге келтіріп алатынбыз. Сол сақылдаған суықтарда елсіз түзде адасып қалғандар болмаса, ешкім үсімейтін де, үскірікке де ұрынбайтын.

Расында, аяз  –  өте пайдалы құбылыс. Құрғақ, қатты аяздарда адам баласы ауырмайды. Қайта имму­нитеті беки түседі. Яғни әже­­­­ле­ріміз балала­ры­ның шы­нық­қанын қош көрген екен. Қазір ше? Әр үйде әлпеш­теген бала бар. Әрине қатты аязға байланыс­ты са­бақтар тоқтады. Соған орай қолы босап, аулаларда асыр салған тентектерді тағы көріп жүргеніміз жоқ. Бұл әлпештің әлдиге ұласып кет­­кенінің көрінісі ме? Жы­лы пештің жанында жата берген жан марғау болмай ма? Бір уақ балалардың әр құбылысқа бейім болғанын да ойлау керек болар, бәл­кім...

Дәрігерлердің айтуын­ша, мұн­дай аяздарда ауа­дағы ви­рус­тар мен бакте­риялар тір­­шілік етуін тоқ­татады. Сон­дықтан тұ­мау, түш­кіру сияқты жұқ­­палы инфек­ция­ларға алаңдаудың қажеті жоқ. Мамандар аязды ауа­ның­ оттегіге бай болаты­нын ай­тады. Сол себепті қат­­ты суық­та ауа тазарып, таза ауада қы­дырыстаған жан жадырап қалады екен. Өйткені аяз ең алдымен қан айна­лымын жақсартады. Аязда бет-әлпетіміздің не­лік­тен қып-қызыл болатыны енді түсінікті шығар.

Астана қаласы денсаулық сақтау басқармасының бас неонатологы, медицина ғы­лым­да­рының докторы Қар­лығаш Жұбанышева ая­зда ағзаны қорғайтын, яғни инфекциямен күресетін лейкоцит, нейтрофил, вирус­қа қар­сы иммунитетті көте­ре­тін интерферон іспетті жа­су­шалардың жұмысы бел­сен­дірек болатынын жет­кізді. Тәжірибе бойынша қыс­­­тыгүні дүниеге келген адам­дар тіпті сирек ауыратын көрінеді. Сондықтан аяз жүрек-қантамыр жүйесінің қызметін күшейтеді, гемоглабин деңгейінің көтерілуін қам­тамасыз етеді, дейді дәрі­гер­­лер.

«Қазгидрометтің» хабар­лауынша, қысқы шіл­де­дегі қатты аяз тағы бір апта­ға созылмақ. Яғни осы ара­лықта аязды ауамен тыныс алып, қыс мау­сы­мы­ның қы­зық­тарын се­зін­ген­­нің өзі бір ғанибет. Ба­лалар да бұл құбылысқа бейім­­деле түседі. Әлбетте құндақ­таулы нәрестелерді аязға шы­ға­рудың қажеті жоқ еке­нін әркім білер. Біз ойын жа­сын­дағы балалар туралы ай­тып тұрмыз.

Кеңестік әйгілі фильмдегі әне­бір ән құлаққа келеді: «У природы нет плохой погоды...».

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.03.2019

UFC: Дамир Майрбекпен айқасуы мүмкін

26.03.2019

QAZAQ AIR ұшақтары Ресейге қатынайтын болды

26.03.2019

Ақмаржан Қалмұрзаева шаңғы акробатикасынан Қазақстан чемпионы атанды

26.03.2019

Үкімет отырысында Жастар жылын өткізу жөніндегі Жол картасына арналған толықтырулар мақұлданды

26.03.2019

Ірі кәсіпорындар Ақтөбедегі ЖОО түлектерін жұмысқа орналастыру туралы меморандумға қол қойды

26.03.2019

Алкоголь өнімдерін алып өтпек болғандар ұсталды

26.03.2019

Қазақстандық опера әншісі Айгүл Шамшиденова Австрияда жеке концертін өткізеді

26.03.2019

Жайсаңда 1,5 миллионнан астам теңгенің затын елден заңсыз шығармақ болғандар ұсталды

26.03.2019

Полиция қала тұрғындарына терезеден құлаудың алдын алу жөнінде ескертті

26.03.2019

Қорғаста шекарашылар 5 миллионға жуық теңгенің заттарын кеденшілерге өткізді

26.03.2019

Теннис: Путинцева Плишковадан ұтылды

26.03.2019

Қостанайда Ресейге кетіп бара жатқан автокөлік жүргізушісінен есірткі табылды

26.03.2019

Елордада күн райы +7°С дейін жылынады

26.03.2019

Бір жылда өнеркәсіп өсімі 4,1% құрады: Үкіметте ИИДМБ іске асыру барысы қаралды

26.03.2019

Елордадағы жантүршігерлік жол апаты: Автобустар жедел жәрдем көлігіне соқтығысқан

26.03.2019

Семейде «Астанамыз – Нұр-Сұлтан!» атты патриоттық акция өтті

26.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған қырғыз азаматы ұсталды

26.03.2019

Бұл жаңа жұмыс форматы — А. Мамин Үкімет пен Ұлттық Банк арасындағы Келісім туралы

26.03.2019

Өскеменде патриоттық акция өтті

26.03.2019

Өңірдің өндірістік әлеуеті қандай?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу