Торғайлықтарды толғандырған мәселе не?

Сенат депутаты Мұрат Бақтиярұлының Қостанай облысы Жангелдин ауданы тұрғындарының ежелгі Торғай жерінен Ресей зымырандарының қалдықтары құлайтын аумақ үшін жер бөлуге қарсылық білдірген хаттары негізінде Үкімет басшысы Б.Сағынтаевтың атына жолданған сауалы «Егеменге» жарияланған (15.01.2018 ж.) болатын. 

Егемен Қазақстан
05.02.2018 1438

Сауалда Қорғаныс жә­не аэ­ро­ғарыш өнеркәсібі министрі Б.Атам­­құ­ловтың жауабы тұрғындарды қана­ғат­тан­дырмағандығы айтылған. Нақтырақ айтқанда, министрдің «жерді жалға бермейміз» дей тұра, «ауданға бөлінетін 152 млн теңге қазынадан емес, ғарышқа жауапты «Бәйтерек» компаниясының қаржысынан алынады» деп уәж айтуы күмән тудыратыны, жер жалға беріл­ме­се, 152 млн теңгенің ауданға не үшін төле­нетіні түсініксіз екені алға тартылды. Егер жалға берілген болса, онда жалдау ақысын Ресей төлемей, неге қазақ­стандық «Бәйтерек» компания­сы тө­лейді? Сенатор осы және басқа мәсе­ле­лердің жауабын айтуды Үкімет басшысы Б.Сағынтаевтан өтінген еді.

Осы сауалға жуырда Премьер-Министр Б.Сағынтаевтан толымды жауап келді. Онда «Құлау ауданын берудің тәртібі мен шарттары туралы «Байқоңыр» ғарыш айлағынан «Союз-2» зымыран тасымалдағыштарының ұшыруларын жүзеге асыру бойынша ынтымақтастық туралы үкіметаралық келісімнің жобасы шеңберінде Жангелдин ауданының аумағындағы жер учаскесі (ауданы – 76 000 га) Қазақстан Республикасы Жер кодексіне сәйкес сервитут – жерді уақытша (эпизодтық) пайдалану келісім­шарты негізінде берілетін болады, бұл оны пайдалану кезеңін жылына бір­не­ше тәулікке шектеуге мүмкіндік бере­ді (әр ұшырылымға 1-2 тәулік). Бұл ретте, зымыран тасымалдағыштарды ұшы­ру кезеңінде халықтың қауіпсіздігін қам­та­масыз ету үшін адамдардың ол жерде жү­руіне тыйым салынады, яғни құлау ау­даны уақытша жабық болады. Басқа уақытта құлау ауданында болуға және оны пайдалануға шек қойылмайды. Ресей тарапымен келіссөздер барысында Жангелдин ауданының халқын әлеуметтік қолдау ретінде 460 мың АҚШ доллары (152 млн теңге) мөлшерінде қосымша ақшалай қаражат бөлу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Сонымен бірге Қостанай облысы Жангелдин ауданының тұрғындарына су құбырын тарту, көлік инфрақұрылымын жақсарту және басқа да қажеттіліктері үшін қара­жат бөлу керектігі сөз болды. Ресей тарапы бұл қаражатты жергілікті бюджетке қазақстандық пайдаланушы ұйым – «Бәйтерек» БК» АҚ арқылы жолдайтын болады, ол Жангелдин ауданының әкімдігімен шарт жасайды және одан әрі алынған қаражатқа әкімдік иелік етеді. Бұған қоса «Бәйтерек» БК» АҚ-ның құлау ауданында қауіпсіздікті қамтамасыз ету, ұшыруларды орындау кезінде зымырандар тасымалдағыштарының қалдықтарынан тазарту, экологиялық мониторингті жүргізу секілді қызметтері Ресей тарапының қаражаты есебінен төленетін болады. Бүгінгі күні өзге құлау аудандарында аталған қызметтерді Ресей тарапының ұйымдары көрсетеді.

Алайда «Бәйтерек» БК» АҚ-ның құлау ауданында қызмет көрсетуі, одан алған тәжірибесі болашақта өзге құлау аудандарында қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Құлау ауданын пайдалану кезінде ықтимал экологиялық тәуекелдер туралы екі мемлекеттің мүдделі мемлекеттік органдары мен ұйымдарының жоспарланып отырған құлау ауданының аумағында барлау, экспедициялық және басқа да жұмыстарды өткізуі нәтижесінде атал­ған өңірдегі шаруашылық қызметі объек­тілеріне зиян келтірмеу мақсатында және эко­логиялық қауіпсіздік талаптары есепке алына отырып, құлау ауданының шекаралары түзетілді. Жангелдин ауда­ны­ның жоғарыда көрсетілген учаскесінде елді мекендер мен өндіріс объектілері жоқ. Жақын жердегі елді мекендерге дейінгі арақашықтық: Торғай ауылына (әкімшілік орталығы) дейін – 42 км, Ақкөл ауылына дейін – 6,5 км, Қарасу ауылына дейін – 14,5 км. Құлау аудандарында «Союз» зымыран тасымалдағышынан бөлінетін бөліктерді қолдану тәжірибесі, сондай-ақ Қазақстан тарапы өткізген сараптамалар аталған зымы­ранның қоршаған ортаға және халық денсаулығына зиян келтірмейтінін көрсетті. Аталған зымыранда аса улы гептил пайдаланылмайды. Зымыран отынының кұрамдастары оттегі мен керосин болып табылады, олар түрлі қыз­мет салаларында және адамның күн­де­лікті өмірінде кеңінен қолданылады. Жабайы жануарлардың популяциясын сақтау мақсатында төлдеу және көшу (сәуір-маусым) кезеңінде зымыран та­сы­малдағыштарды ұшыруды шектеу көз­деледі. Зымыран тасымалдағыштардан бөлінетін бөлшектердің құлауы кезінде дала өртінің алдын алу үшін уәкілетті органдар өрт сөндіру топтарын, күштерін және құралдарын күшейту, құлау ауданын ұшырудан кейін аралап ұшып өту үшін Қазақстан тарапының қосымша авиақұралдарын және ауданды жедел барлау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттары мен кешендерді тарту шараларын қабылдайтын болады. «Байқоңыр» кешенін пайдаланғаны үшін жалгерлік төлем туралы Жалдау шартына сәйкес, «Байқоңыр» кешенін пайдаланғаны үшін жыл сайынғы жалдау төлемі 115 млн АҚШ долларын құрайды.

...Ақтөбе және Қостанай облыс­та­ры­ның аумағында орналасқан құлау ауданын пайдалану туралы 2014 жылғы 23 жел­тоқсандағы Үкіметаралық келісімге сәйкес қолданыстағы «Союз-2» зымы­ран тасымалдағышынан бөлінетін бөлік­тер­дің құлау ауданы 63 200 га алаңды құрайды. Ол: Қостанай облысының Жангелдин ауданы (40 680 га) мен Ақтөбе облысының Ырғыз ауданы (22 520 га). Уағдаластықтарға сәйкес «Союз-2» тасы­мал­дағышының жаңа құлау ауданын пайдалану үшін төленетін 460 мың АҚШ доллары мөлшеріндегі жыл сайынғы жалдау ақысы облыстар арасында жер учаскелерінің көлеміне сәйкес пропорционалды бөлінеді. 2017 жылы Қостанай облысы әкімдігінің бюджетіне 357 мың АҚШ доллары (117 307 549 теңге) және Ақтөбе облысы әкімдігінің бюджетіне 103 мың АҚШ доллары (34 505 000 теңге) сомасында жалдау ақысы жіберілген болатын».

Дайындаған

Жақсыбай САМРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.08.2018

Торғын Тасыбекова: Тұлғалар тәлімін көп көрдім

21.08.2018

Біржан сал еліндегі салтанат

21.08.2018

«Тараз» қонақүйі жатақханаға айналады

21.08.2018

Отандық онкогематология орталығы қалыптасты

21.08.2018

Балалар нейрохирургиясына басымдық берілуде

21.08.2018

Мүгедектердің мұңын кім тыңдар?!.

21.08.2018

Алматы: қала мен сана өзгерісі

21.08.2018

Жаңа заң – зайырлы елдің мүддесіне

21.08.2018

Өмір – әділ

21.08.2018

90 үй салып, туған ауылын түлеткен

21.08.2018

Қаратөбенің қайырымды тұрғындары

21.08.2018

Жанар-жағармай жыры: шаруалар неге наразы?

21.08.2018

ҚХА Кеңесі Құрбан айт мерекесімен құттықтайды

21.08.2018

Astana LRT салонына су кіріп кеткен автобусқа қатысты түсініктеме берді

21.08.2018

Елбасы Құрбан айт мерекесімен құттықтады

20.08.2018

«Ғарыш-Экология» ғылыми-зерттеу орталығы» РМК нысандарында баспасөз турын өткізді

20.08.2018

Б. Сағынтаев Шымкентті республикалық маңыздағы қала ретінде дамыту жөнінде кездесу өткізді

20.08.2018

Ригада «Шахмат патшалығы» атты анимациялық фильмі таныстырылды

20.08.2018

Ақмола облысының әкімі Дмитрий Алексанинге құттықтау жеделхатын жолдады

20.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Алик Шпекбаевты қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Өмір – әділ

Біреулер өмірді қарғап-сілеп жатады. Оның әділетсіз екендігін айтады. Рас-ау дейсің кейде. Егер өмір әділ болса, неге адам баласы әртүрлі? Біреу – бай, біреу – кедей. Біреу – сұлу, біреу – көріксіз. Біреу – ауру, біреу – сау. Расында да өмір дегенің күн мен түн, ыстық пен суық секілді қа­рама-қайшылықтардың ортасы екен ғой.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу