Соныға салған соқпақ

Ұшқан құстың қанатын талдыратын ұлан-ғайыр қазақ даласының қасиет қонбаған қиыры жоқ. Төрт құбыласы – түгел құт.

Егемен Қазақстан
06.02.2018 626
Фото: Ерлан ОМАР, «Егемен Қазақстан»

Асыл текті арда түркінің алтын бесі­гін­дей аяулы Алтай.

Көк сүңгілі шыңдары күн көзімен шағылысқан асқар Аспантау.

Әріден жеткен әфсаналарда айтылатындай, жер жүзін топан су басқанда басына Нұқ пайғамбардың кемесі тоқтаған киелі Қазығұрт.

Ұлт ұғымынан ойып орын алған осынау ұлы тауларды біз неге бөле-жара атап отырмыз? Өйткені өткен жұма­да Астанадағы Ұлттық академиялық кітап­ха­нада белгілі жазушы, Мемлекеттік сый­лық­тың лауреаты Әлібек Асқаровтың жуыр­да «Фолиант» баспасынан жа­рық көрген «Көккөл», «Аспантау», «Шана­ғаты», «Шабанбай», «Қазығұрт», «Мұз­тау», «Қайырымды үміт мүйісі» атты кі­тап­­тарының беташар рәсімі болды.

Табиғат таңғажайыптарынан сыр тартатын танымдық сипаты мол бұл жинақтар жоғарыда тілімізге тиек еткен жағрафиялық нысандардың тыныс-тір­шілігін баяндап, арғы-бергі тари­хындағы ақт­аңдақтарды ашып көр­сетеді. Автор сон­дай-ақ қаузап отыр­ған тақырыбына қатыс­ты ордалы ой қозғап, әртүрлі әде­биеттерден алған мол мәліметтерін оқыр­ман олжасына айналдыра білген. Ең бас­тысы, жеті желіден тұратын жи­­һан­гездік жазбалардың барлығы да ке­зінде «Егемен Қазақстан» газетінде жа­рия­ланған еді.

Әлекең әсіресе өзі туып-өскен Алтай өлкесінің өзен-көлдерін, қарағайлы-қай­ың­ды, аршалы-шыршалы ормандарын, төбеден төніп тұрған құз-қиясын қара сөз­бен жырлағанда қамшы салдырмайды. Баяндау тәсіліндегі өзіндік өрнектері тәнті етіп, стиль сұлулығы сүйсінтеді. Жел­дірте жазылған оқиғалар желісі жеңіл оқылады. Көркем табиғат көріністері көз ал­дыңда көлбеңдеп, естен кетпес елестері ерік­сіз баурайды.

Төңірегінде төрт мемлекет тоғысқан төр Алтайды асқақтатуға келгенде Қатон­қарағай топырағында түлеп, әде­би­ет әлеміне қанат қаққан қаламгерлер бірінен бірі өтеді. Кейіпкерлері шетінен шешен, тіпті кер баққан кержағына дейін кес­те­леп сөйлейтін Қалихан Ысқақ­тай хас ше­бердің шедеврлеріне таңдай қағып, там­санбау мүмкін бе?! Арнасынан асып-та­сыған асқақ романти­касы адамды елік­ті­ріп желіктіріп, өң мен түстің арасында өмір кешкендей өзгеше  күйге бөлейтін Оралхан Бөкей орамдары ойдан кетер ме?! Кешегі кеңестік кезеңдегі келеңсіздіктерді астарлай сынап, азған ел, тозған жұрттың ұпайын түгендеуге ұмтылған Дидахмет Әшімханұлының ұлтжанды өткір хикаяттарын көзі қарақты көпшілік қалай ұмытсын?!

Алтайдың сондай ақиықтарымен бірге жүріп, біте қайнасқан Әлібек Асқаров та қабілет-қарым жағынан  ешкімнен кем еместігін көрсетіп, тұшымды туындылар жазды. «Ерте түскен бозқырау», «Өр Алтай мен қайтейік биігіңді», «Алтай­да алтын күз еді», «Социализм әңгіме­ле­рі» сияқты роман, повестерін қазіргі проза­мыз­дың қоржынына қосылған шұрайлы шы­ғар­малардың қатарына жатқызсақ бола­ды. Оның қаламынан туған басқа да та­тымды дүниелер баршылық. Соныға соқпақ салып, бізге бейтаныстау сафари жанрын меңгеруі көп қырлы таланттың көк­жиегін кеңейте түскендей. Тосын жай­лар­ға толы саяхаттардың бел ортасында жазбагердің өзі жүруі деректі публицистика деңгейін көтерері даусыз.

Жазушының жаңа жинақтарының тұсау­кесеріне байланысты жиынды жүр­гізген Парламент Мәжілісінің депу­таты, көрнекті көсемсөзші Сауыт­бек Абдрах­манов аталмыш шара халқы­мыз­дың санасына сапалық өзгеріс әкелген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» атты бағдарл­амалық мақаласында көтерілген көкейкесті идея­лармен толықтай үндесе­тіндігіне тоқ­талып, осыған орай «Туған жердің әрбір сайы мен қырқасы, тауы мен өзені тарихтан сыр шертеді. Әрбір жер атауының төр­кіні туралы талай-талай аңыздар мен әңгімелер бар.  ... Осының бәрін жас ұрпақ біліп өсуге тиіс.

...Туған жерге деген сүйіспеншілік  «Туған елге – Қазақстанға деген отаншыл­дық сезімге ұласады» деген Президент сө­зін келтірді. Әлібек Асқаровтың маң­дай­ына қазақ сөз өнерінде сафари жанры ізашарларының бірі болу құрметі жазылғанына ерекше екпін түсірді.

Басқосу барысында Сейіт Қасқабасов, Сұлтан Оразалин, Намазалы Омашев, Абай Тасболатов, Серік Негимов, Жан­бо­лат Аупбаев, Серік Тұрғынбекұлы, Қу­аныш Жиенбай секілді танымал тұл­ға­­лар ағынан жарылып, тақырыбын тап­қан да­рын иесінің шығармашылық, қай­рат­кер­лік, азаматтық қырларын алға тарта әңгіме тиегін ағытты.

Тау асып, тас басып жүріп жұртшы­лық­қа тамаша сапарнамалар сериясын ұсын­ған қабырғалы қаламгер кездесу соңында өз атына жылы лебіздерін біл­ді­ріп, игі тілектерімен иіткен зиялы қауым өкілдеріне өзекжарды алғысын айтты.

Талғат БАТЫРХАН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.05.2018

Биылғы «Бозторғай» байқауына 800-ден аса бала қатысады

28.05.2018

Қазақ Ұлттық университетінде «Түлектер күні» тойланды

28.05.2018

Зейнетақы қоры Telegram-бот қызметін іске қосты

28.05.2018

«Бозторғай» байқауы Халықаралық фестивальдер мен конкурстары дүниежүзілік Федерациясына енді

28.05.2018

Павлодарда «Жасыл ел» еңбек жасағының ХIV маусымы басталды

28.05.2018

Қарағандыда қоғамдық кеңес құрылды

28.05.2018

Маңғыстауда цифрландыру жұмыстары қалай жүруде?

28.05.2018

Кәсіпкерлерге қысастық жасалып отыр

28.05.2018

Құтқарушыларды қолдау қажет

28.05.2018

Балалар туризмін дамыту өзекті

28.05.2018

Темір жол тасымалына жолаушылардың көңілі толмайды

28.05.2018

Заң жобаларының сапасын арттыру жолы ұсынылды

28.05.2018

Қостанай облысында мемлекеттік бағдарламалар сәтті жүзеге асып жатыр

28.05.2018

Павлодар мен Уфа арасы жақындай түсті

28.05.2018

Қарағанды облысында төртем дүниеге келді

28.05.2018

Этноойындар олимпиадасы елімізде өтуі мүмкін

28.05.2018

Қазақ философиясының бес томдығы жарыққа шықты

28.05.2018

Бэйлдің бенефисіне айналған финал

28.05.2018

«Арландар» WSB финалына шықты

28.05.2018

УЕФА Суперкубогы Алматыда өтпейтін болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қатер қайдан демеңіз...

Алыс болашағымыз түгілі, бүгінгіміздің өзі бұлыңғырланған мына заманда қатер қайдан дейтін емес. Дуалы ауыз сарап­шылардың айтуынша, таяу болашақтағы екі-үш жыл жаһандық экономика үшін ғана емес, сонымен бірге әлемдік саясат пен халықаралық жағдай үшін д­е аса­ қауіпті сын-қатерлерге толы болға­лы тұр. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу