Соныға салған соқпақ

Ұшқан құстың қанатын талдыратын ұлан-ғайыр қазақ даласының қасиет қонбаған қиыры жоқ. Төрт құбыласы – түгел құт.

Егемен Қазақстан
06.02.2018 674
Фото: Ерлан ОМАР, «Егемен Қазақстан»

Асыл текті арда түркінің алтын бесі­гін­дей аяулы Алтай.

Көк сүңгілі шыңдары күн көзімен шағылысқан асқар Аспантау.

Әріден жеткен әфсаналарда айтылатындай, жер жүзін топан су басқанда басына Нұқ пайғамбардың кемесі тоқтаған киелі Қазығұрт.

Ұлт ұғымынан ойып орын алған осынау ұлы тауларды біз неге бөле-жара атап отырмыз? Өйткені өткен жұма­да Астанадағы Ұлттық академиялық кітап­ха­нада белгілі жазушы, Мемлекеттік сый­лық­тың лауреаты Әлібек Асқаровтың жуыр­да «Фолиант» баспасынан жа­рық көрген «Көккөл», «Аспантау», «Шана­ғаты», «Шабанбай», «Қазығұрт», «Мұз­тау», «Қайырымды үміт мүйісі» атты кі­тап­­тарының беташар рәсімі болды.

Табиғат таңғажайыптарынан сыр тартатын танымдық сипаты мол бұл жинақтар жоғарыда тілімізге тиек еткен жағрафиялық нысандардың тыныс-тір­шілігін баяндап, арғы-бергі тари­хындағы ақт­аңдақтарды ашып көр­сетеді. Автор сон­дай-ақ қаузап отыр­ған тақырыбына қатыс­ты ордалы ой қозғап, әртүрлі әде­биеттерден алған мол мәліметтерін оқыр­ман олжасына айналдыра білген. Ең бас­тысы, жеті желіден тұратын жи­­һан­гездік жазбалардың барлығы да ке­зінде «Егемен Қазақстан» газетінде жа­рия­ланған еді.

Әлекең әсіресе өзі туып-өскен Алтай өлкесінің өзен-көлдерін, қарағайлы-қай­ың­ды, аршалы-шыршалы ормандарын, төбеден төніп тұрған құз-қиясын қара сөз­бен жырлағанда қамшы салдырмайды. Баяндау тәсіліндегі өзіндік өрнектері тәнті етіп, стиль сұлулығы сүйсінтеді. Жел­дірте жазылған оқиғалар желісі жеңіл оқылады. Көркем табиғат көріністері көз ал­дыңда көлбеңдеп, естен кетпес елестері ерік­сіз баурайды.

Төңірегінде төрт мемлекет тоғысқан төр Алтайды асқақтатуға келгенде Қатон­қарағай топырағында түлеп, әде­би­ет әлеміне қанат қаққан қаламгерлер бірінен бірі өтеді. Кейіпкерлері шетінен шешен, тіпті кер баққан кержағына дейін кес­те­леп сөйлейтін Қалихан Ысқақ­тай хас ше­бердің шедеврлеріне таңдай қағып, там­санбау мүмкін бе?! Арнасынан асып-та­сыған асқақ романти­касы адамды елік­ті­ріп желіктіріп, өң мен түстің арасында өмір кешкендей өзгеше  күйге бөлейтін Оралхан Бөкей орамдары ойдан кетер ме?! Кешегі кеңестік кезеңдегі келеңсіздіктерді астарлай сынап, азған ел, тозған жұрттың ұпайын түгендеуге ұмтылған Дидахмет Әшімханұлының ұлтжанды өткір хикаяттарын көзі қарақты көпшілік қалай ұмытсын?!

Алтайдың сондай ақиықтарымен бірге жүріп, біте қайнасқан Әлібек Асқаров та қабілет-қарым жағынан  ешкімнен кем еместігін көрсетіп, тұшымды туындылар жазды. «Ерте түскен бозқырау», «Өр Алтай мен қайтейік биігіңді», «Алтай­да алтын күз еді», «Социализм әңгіме­ле­рі» сияқты роман, повестерін қазіргі проза­мыз­дың қоржынына қосылған шұрайлы шы­ғар­малардың қатарына жатқызсақ бола­ды. Оның қаламынан туған басқа да та­тымды дүниелер баршылық. Соныға соқпақ салып, бізге бейтаныстау сафари жанрын меңгеруі көп қырлы таланттың көк­жиегін кеңейте түскендей. Тосын жай­лар­ға толы саяхаттардың бел ортасында жазбагердің өзі жүруі деректі публицистика деңгейін көтерері даусыз.

Жазушының жаңа жинақтарының тұсау­кесеріне байланысты жиынды жүр­гізген Парламент Мәжілісінің депу­таты, көрнекті көсемсөзші Сауыт­бек Абдрах­манов аталмыш шара халқы­мыз­дың санасына сапалық өзгеріс әкелген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» атты бағдарл­амалық мақаласында көтерілген көкейкесті идея­лармен толықтай үндесе­тіндігіне тоқ­талып, осыған орай «Туған жердің әрбір сайы мен қырқасы, тауы мен өзені тарихтан сыр шертеді. Әрбір жер атауының төр­кіні туралы талай-талай аңыздар мен әңгімелер бар.  ... Осының бәрін жас ұрпақ біліп өсуге тиіс.

...Туған жерге деген сүйіспеншілік  «Туған елге – Қазақстанға деген отаншыл­дық сезімге ұласады» деген Президент сө­зін келтірді. Әлібек Асқаровтың маң­дай­ына қазақ сөз өнерінде сафари жанры ізашарларының бірі болу құрметі жазылғанына ерекше екпін түсірді.

Басқосу барысында Сейіт Қасқабасов, Сұлтан Оразалин, Намазалы Омашев, Абай Тасболатов, Серік Негимов, Жан­бо­лат Аупбаев, Серік Тұрғынбекұлы, Қу­аныш Жиенбай секілді танымал тұл­ға­­лар ағынан жарылып, тақырыбын тап­қан да­рын иесінің шығармашылық, қай­рат­кер­лік, азаматтық қырларын алға тарта әңгіме тиегін ағытты.

Тау асып, тас басып жүріп жұртшы­лық­қа тамаша сапарнамалар сериясын ұсын­ған қабырғалы қаламгер кездесу соңында өз атына жылы лебіздерін біл­ді­ріп, игі тілектерімен иіткен зиялы қауым өкілдеріне өзекжарды алғысын айтты.

Талғат БАТЫРХАН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.08.2018

Торғын Тасыбекова: Тұлғалар тәлімін көп көрдім

21.08.2018

Біржан сал еліндегі салтанат

21.08.2018

«Тараз» қонақүйі жатақханаға айналады

21.08.2018

Отандық онкогематология орталығы қалыптасты

21.08.2018

Балалар нейрохирургиясына басымдық берілуде

21.08.2018

Мүгедектердің мұңын кім тыңдар?!.

21.08.2018

Алматы: қала мен сана өзгерісі

21.08.2018

Жаңа заң – зайырлы елдің мүддесіне

21.08.2018

Өмір – әділ

21.08.2018

90 үй салып, туған ауылын түлеткен

21.08.2018

Қаратөбенің қайырымды тұрғындары

21.08.2018

Жанар-жағармай жыры: шаруалар неге наразы?

21.08.2018

ҚХА Кеңесі Құрбан айт мерекесімен құттықтайды

21.08.2018

Astana LRT салонына су кіріп кеткен автобусқа қатысты түсініктеме берді

21.08.2018

Елбасы Құрбан айт мерекесімен құттықтады

20.08.2018

«Ғарыш-Экология» ғылыми-зерттеу орталығы» РМК нысандарында баспасөз турын өткізді

20.08.2018

Б. Сағынтаев Шымкентті республикалық маңыздағы қала ретінде дамыту жөнінде кездесу өткізді

20.08.2018

Ригада «Шахмат патшалығы» атты анимациялық фильмі таныстырылды

20.08.2018

Ақмола облысының әкімі Дмитрий Алексанинге құттықтау жеделхатын жолдады

20.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Алик Шпекбаевты қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Өмір – әділ

Біреулер өмірді қарғап-сілеп жатады. Оның әділетсіз екендігін айтады. Рас-ау дейсің кейде. Егер өмір әділ болса, неге адам баласы әртүрлі? Біреу – бай, біреу – кедей. Біреу – сұлу, біреу – көріксіз. Біреу – ауру, біреу – сау. Расында да өмір дегенің күн мен түн, ыстық пен суық секілді қа­рама-қайшылықтардың ортасы екен ғой.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу