Нұрлан Ермекбаев: Мемлекет дін мен сенімге қарсы емес

Дін істері және азаматтық қоғам министрлігінің алқа мәжілісінің кеңейтілген отырысы өтті. Жиынға Парламент депутаттары, орталық атқарушы органдардың, діни бірлестіктердің, үкіметтік емес ұйымдардың, қоғамдық кеңестердің өкілдері, жастар ұйымдарының көшбасшылары, дінтанушы ғалымдар және сарапшылар қатысты.

Егемен Қазақстан
21.02.2018 4234
2

Дін істері және азаматтық қоғам министрі Нұрлан Ермекбаев Министрліктің 2017 жылы атқарған жұмысының қорытындылары және ағымдағы жылы жоспарланған міндеттері туралы баяндама жасады.

«Министрлік құрылу барысында Мемлекет басшысы бізге нақты және айқын міндеттер жүктеген болатын. Бірінші, діни саладағы тұрақтылықты қамтамасыз ету және діни экстремизм  мен радикализм көріністеріне жол бермеу, екінші - азаматтық қоғам институттарымен диалогты, ынтымақтастықты дамыту, үшінші - жастардың табыстылығы мен әлеуметтік белсенділіктерін арттыру үшін мүмкіндіктер жасау. Барлық міндеттер бойынша Министрлік бірізді әрекеттер жиынтығын әзірледі. Заңнамаға өзгерістер дайындалды. Инфрақұрылым жаңғыртылды, жаңа институттар құрылды және жаңа жобалар жолға қойылды. Қабылданған шаралардың барлығы азаматтардың сұраныстары  мен ұсыныстарын қамтыды. Бұндай қағида барлық тапсырылған бағыттар бойынша басшылыққа алынған. Президент діни радикализмнің кез-келген көріністеріне мүлдем төзбеушілікті қалыптастыруды тапсырды. Бұл міндетті орындау үшін біз қоғамдық пікір мен көңіл-күйді мұқият зерделедік. Зерттеу нәтижесінде қоғамда дінге қатысты әртүрлі пікірлер анықталды. Діни ұстанымдардың кескінін анықтау үшін сарапшылар және діни қызметкерлермен түрлі диалог алаңдарында арнайы зерттеулер өткізілді. Оның нәтижелерімен белсенді пікір алмасулар ұйымдастырылды. Осындай пікір алмасу арқылы, біз қоғамдастықпен бірге мемлекет пен дін арасындағы қарым-қатынастың қазақстандық моделін, Ислам дінін түсінудің және діни мәтіндерді талқылаудың қазақстандық мектебін қалыптастыру қажеттілігі туралы қорытындыға келдік.

Бұл модельдің айрықша ерекшеліктері, біздің полиэтникалық еліміздің мәдени-тарихи ерекшеліктерін ескере  отырып, рухани, моральдық және этикалық құндылықтарға сүйену, өзге көзқарас ұстанушыларға  мейірімділік пен төзімділік таныту, Діни сенімді жеке дүние ретінде қабылдау, зайырлы мемлекеттің заңдарын құрметтеу және қатаң сақтау. Бұл модельді іске асыру үшін дін саласындағы мемлекеттік саясатының 2017-2020 жылдарға арналған тұжырымдамасы әзірленіп, Президент Жарлығымен бекітілді. Ол қазақстандық қоғамның дінге деген көзқарасы мен ұстанымын қамтыды, еліміз бен азаматтарымыздың өміріндегі діннің рөлін ерекшеледі. Бұл құжат діни салада жұмыс істеудің ашық және түсінікті қағидалар жиынтығы болып табылды.Тұжырымдаманың негізгі месседждері келесідей, зайырлылық негіздері – көпконфессиялы мемлекеттегі тыныштықтың кепілі, дінді деструктивті және саяси мақсаттарда пайдалануға жол берілмейді, мемлекет пен заңдар барлық заңды жұмыс жасап тұрған діни субъектілердің мүдделерін қорғайды, діндарлардың құқықтарын қамтамасыз етеді, сонымен қатар, діни фанатизм мен экстремизмге жол бермейді», деді ведомство басшысы.

Сонымен қатар Нұрлан Байұзақұлы Мемлекет діни бірлестіктердің канондық және діни мәселелеріне араласпайтынын, бірақ заңдардың сақталуын қатаң бақылайтынын баса атап өтті.

«Келесі қадамымыз Тұжырымдамаға негізделген. Діни қызмет және діни бірлестіктер мәселелері бойынша Заң жобасын әзірлеу болды. Заң жобасын әзірлеу барысына қоғамның барлық мүдделі топтары тартылды. Өз ұсыныстарын сарапшылар, діни бірлестіктер және қарапайым азаматтарда енгізіп жатты. Жоба көптеген түрлі диалогтік алаңдарда және бұқаралық ақпарат құралдарында талқыланды. Республика бойынша екі мыңнан (2000-нан) астам кездесулер мен пікір алмасулар ұйымдастырылды. Қазіргі күні Заң жобасымен Парламент Мәжілісі жұмыс жасауда. Заң жобасының мағынасы, діни көзқарастарына қарамай, барлық азаматтардың құқықтарын қорғау, діни бірлестіктер қызметі  үшін түсінікті, ашық және қолайлы жағдайлар жасау, деструктивті үгіт-насихаттың кез келген түрінің алдын алу. Осылайша, азаматтық қоғамның қатысуымен әзірленген Тұжырымдама мен заң жобасы мемлекеттік саясаттың жалпы идеологиясын қалыптастырды. Біз ресми түрде және нақты жариялаймыз, мемлекет дін немесе сенімге қарсы емес. Бірақ, оны дәріптеумен де айналыспайды.

Дін мейірім шашу керек. Оның пайдасын дәрімен салыстыруға болады. Негізі, дәрі пайдалы болады. Бірақ, дұрыс емес немесе тым артық қолданса, одан пайда емес, зиян келуі мүмкін. Мемлекет діни бірлестіктерді өзінің сенімді серіктесі ретінде көреді. Сонымен бірге, дін саясиланып, заңдардың орнын алмау керек. Діни біліктілік тиісті тәрбие және саяси сауаттылықпен сүйемелденіп, сындарлы көзқараспен қабылдану керек. Қоғамдық пікірталас барысында сарапшылар, діни бірлестіктер мен мемлекеттік органдар осындай тұжырымға келді. Қазіргі кезеңде дін саласында басымдық түсіндіру және алдын-алу жұмыстарына  берілуде», деді министр.

Нұрлан Ермекбаев атқарылған жұмыстарды баяндай келе, алға қойылған міндеттердің де аз емес екенін тілге тиек етті.

«Ғибадатханалардың, соның ішінде мешіттердің де, құрылысын тәртіпке келтіретін уақыт жетті. Мешіт мұсылман үшін – ол Алланың үйі. Ол таза, күтілген болуы керек. Оның келуші жамағаттың санына сәйкес болуы, тиісті инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуі, айналасына кедергі келтірмеуі абзал. Мәселен, егер де  мешіт немесе шіркеу қараусыз қалса, келуші жамағат ол жерде аз болса, егер ол халық көп жүретін көшенің бойында салынып, бірақ көлік қоятын орындармен қамтамасыз етілмесе, егер дауысы қатты шығатын дыбыстар немесе қоңыраулар айналасындағы тұрғындардың мазасын алса, онда  мұндай құбылыс жағымды сезімдерді емес, тек шағымды әрекеттерді туғызатыны айқын. Өкінішке орай, бұндай шағымдар бізге келіп түсуде. Кейде мешіт салу сәнқойлық болып саналады. Ал, мешіттің имамы болмауы немесе оны ұстап тұру жергілікті қауымға ауыр тиетіні  назарға алынбайды. Салдарынан, кейбір жерлерде, мешіт ғимараттары тіпті сатуға қойылып жатыр. Құдайшылық іс – ол тек мешіт немесе шіркеу салуда ғана емес. Бүгінде еліміздегі 3601 мешіттің 84 қаңырап, бос тұр. Бұл процесті жүйеге келтіру  үшін діни ғибадатханалар салуда рұқсат беретін айқын стандарттар болу керек. Соның ішінде, жаңадан құрылыс салуға ниетті азаматтарға қосымша талаптар қойып, ғибадатхана салудың жаңа үлгілік ережелерін енгізу керек. Министрліктің дін саласында жақын перспективада көптеген міндеттері бар. Оларды жүзеге асыру дін саласындағы қарым-қатынастардың үйлесімді болуына оң ықпалын тигізеді», деді ол.

Баяндама барысында министр «Рухани жаңғыру» бағдарламасы бойынша жұмыс өте маңызды екенін алға тартып, «Туған жер» бағыты аясында министрлік ұсынған «Атамекен» шағын бағдарламасын жүргізіп жатқандарын жеткізді.

Алқа отырысн аяқтай келе Н.Ермекбаев жастармен де жан-жақты жұмыстар жасалып жатқанын, тың жобалар жолға қойылғанын тілге тиек етті. Сонымен қатар, жиында Дін және азаматтық қоғам саласындағы Қоғамдық кеңестің төрағасы Төлеутай Сүлейменов «Қоғамдық кеңестердің қызметі туралы», Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының наиб-муфтиі, дінтану PhD докторы, доцент Алау Әділбаев «Мүфтият пен Дін істері және азаматтық қоғам министрлігі арасындағы меморандум аясында: игі бастамалар мен ізгі іс-шаралар» тақырыбында, Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ дінтану кафедрасының профессоры, доцент, философия ғылымдарының докторы, Қазақстан дінтанушыларының конгресінің мүшесі Юлия Шаповал «Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» Қазақстан халқына Жолдауы тұрғысындағы замануи кезеңдегі дінтанушылық білім мен ғылымның міндеттері» туралы, «Enactus Kazakhstan» жеке қорының президенті  Альбина Ержанова «Жастардың бәсекеге қабілеттілігі елдің табысты жаңғыруының шарты ретінде» тақырыптарында баяндама жасады.

Рауан ҚАЙДАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу