Киберспортпен күнелткендер

Балаңыз телефон немесе теледидар арқылы түрлі ойындар ойнаса аса қатты қорықпаңыз. Ол қазір еріккеннің ермегі емес. Мұны қазіргі жаһанданған әлемде киберспорт деп атайды. Ғаламтордың дамуымен бірге бұл спорт қазір елімізде де белең ала бастады.

Егемен Қазақстан
24.04.2018 94
2

Осыдан бірнеше ай бұрын бір оқиға болды. Спорт журналистикасында жүргеніме біршама уақыт болса да, бірақ мынандай дүбірді бірінші мәрте көруім. Алматыдағы бір сауда үйінде кішігірім іс-шара өтуі тиіс болатын. Елімізге киберспортпен айналысатын шетелдіктер келіпті. Барып көре қалайыншы деп едім, сауда үйінің ішінде ине шаншар жер жоқ. Польша мен Ресейден келген киберспорттың кіл мықтылары біздің елде осыншама танымал деп ойлап көрмеппін. «Бұлар кімдер?» деп сұрасам, 7 сыныпта оқитын бір бала «Бұл контр-страйктан әлем чемпионы ғой!» деп қойып қалды. Компьютер ойындарынан чемпио­наттар өтетінін білетінмін, алайда сол ойынның чемпионы осыншама екінің бірі қол алысып амандаса алмайтын «жұлдыз» екенін білмеппін.

Осыдан кейін бұл саланы арлы-берлі ғаламтор ақтарып зерттей бастадым. Сөйтсем, кәдімгі компьютерде бар бүкіл ойыннан әлем чемпионаттары өтеді екен. «ГТА» деген ойынның чемпионаттарын кейбір телеарналар тікелей эфирде көр­се­тетінін естіп жағамды ұстадым. Қазақ­станда премьер-лиганың ойындарын телеарналардан көрсете алмай жүргенімізді айтсам, біраз адамның күлкісін келтірермін.

Енді қызықты қараңыз, күні кеше ғана мынандай ақпарат шықты. «Дота» деген ойынның командалық түрінен Азия құрлығының чемпионы атанған «LGD» деген команда әйгілі ПСЖ клубымен келісімшартқа отырыпты. Компьютер ойынының командасы ПСЖ логотипін әрі жейделерін пайдаланып, жүрген жерлерінде осы ұжымды насихаттайтын болады. Әрі миллиондаған көрерменнің алдында сайысқа түскенде ПСЖ брендімен өнер көрсетеді. Құрамында 5 қытай баласы бар бұл команда «Дотаның» сары құрлықтағы дүлдүлдері болып саналады. Енді олар осы ойындары үшін қыруар жалақы алмақ.

Киберспорттың ең керемет дамыған түріне тоқталып өтсем. Ол сөзсіз футбол ойыны екен. «ФИФА 2018» ойынының дамып кеткені соншалық, кейде әлгі «Дота» мен «ГТА-ны» артқа тастай ма деп қаласыз?! Бұл ойыннан да жыл сайын чемпионаттар, Еуропаның көп елдерінде ішкі біріншіліктер өтеді. Онда жеңіске жеткен чемпиондар жарнамаға түсіп, «жұлдыз» қатарына енеді. «Фифаны» үздік ойнайтындардың қатарында іздестіре келе, қазақ баласы да бар екенін байқадым.

Ресейдің Самара қаласында тұратын Ақылбек Бисекенов деген қандасымыз көршілес елде «Фифаның» жілігін шағып, майын ішкендердің бірі. Ғаламтор арқылы өзінің ойындарын күллі дүниеге әйгілі етіп, танымал болған Ақылбек қазір қалталы азаматтардың қатарында. Ақылбекпен «Фифа» ойнаудың өзі ақылы. Ақшасын төлеп, чемпионмен бір ойын ойнап, тіпті оның қақпасына гол соқса соның өзін жетістік санайтындардың қатары көп. Ал одан кейін оның ойын өрнегін көргісі келетіндер Ақылбек Бисекеновтің «ACOOLFIFA» деп аталатын Ютубтағы арнасына жазылады. Онда қазіргі таңда 767 мың оқырманы бар. Яғни ТМД көлемінде оқырманы көп адамдардың бірі. Оның әрбір видеосын шамамен алғанда 300-400 мың адам көреді. Былайша айтқанда, Қазақстандағы кейбір телеарналарға қарағанда Ақылбектің рейтингісі жоғары. Осының арқасында ол ірі компаниялардың жарнамаларын өз роликтерінің ортасына салып, қомақты қаржы табады. Бұл күнде Ақылбектің артынан еретіндердің қатары одан сайын көбейіп келеді. Міне, қазақ баласы Ресейде жүріп киберспорттың арқасында дәулетті өмір сүріп жатыр.

Қазақстанды қайдам, бірақ Ресейде Ақылбектің қолтаңбасын алғысы келетін жеткіншектердің саны көп. Елімізде Бисекеновтей белсенді болмаса да, соған «ұқсап бағып» жүрген компьютер ойынының шеберлері бар көрінеді. Психолог мамандардың «компьютер ойыны жас баланың жүйкесіне теріс әсер етіп, болашағын бұлыңғыр етеді» дейтін пікірін де жоққа шығара алмаймыз. Алайда қазір ғаламтордың пайдасымен өз-өзін асырап жүрген осындай адамдар да бар екенін айтайық. Әлгі Ақылбек 25 жаста жетістікке жетіп, өз қатарының алды болып жүр десек, киберспортпен айналысып жүрген жасы үлкен кісілер де баршылық. Отыздан асқан, тіпті қырықтың қырқасындағы кісілер киберспортқа икемділіктерін көрсетіп, коммерциялық турнирлерде жүлде алады. Мына жағдайларды естіп-біліп отырған балаларыңызға осыдан кейін қалай ойын ойнама дейсіз? Ал шетелдерде киберспортты зияткерлік сайыс деп жүргендер де жоқ емес.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу