Киберспортпен күнелткендер

Балаңыз телефон немесе теледидар арқылы түрлі ойындар ойнаса аса қатты қорықпаңыз. Ол қазір еріккеннің ермегі емес. Мұны қазіргі жаһанданған әлемде киберспорт деп атайды. Ғаламтордың дамуымен бірге бұл спорт қазір елімізде де белең ала бастады.

Егемен Қазақстан
24.04.2018 99
2

Осыдан бірнеше ай бұрын бір оқиға болды. Спорт журналистикасында жүргеніме біршама уақыт болса да, бірақ мынандай дүбірді бірінші мәрте көруім. Алматыдағы бір сауда үйінде кішігірім іс-шара өтуі тиіс болатын. Елімізге киберспортпен айналысатын шетелдіктер келіпті. Барып көре қалайыншы деп едім, сауда үйінің ішінде ине шаншар жер жоқ. Польша мен Ресейден келген киберспорттың кіл мықтылары біздің елде осыншама танымал деп ойлап көрмеппін. «Бұлар кімдер?» деп сұрасам, 7 сыныпта оқитын бір бала «Бұл контр-страйктан әлем чемпионы ғой!» деп қойып қалды. Компьютер ойындарынан чемпио­наттар өтетінін білетінмін, алайда сол ойынның чемпионы осыншама екінің бірі қол алысып амандаса алмайтын «жұлдыз» екенін білмеппін.

Осыдан кейін бұл саланы арлы-берлі ғаламтор ақтарып зерттей бастадым. Сөйтсем, кәдімгі компьютерде бар бүкіл ойыннан әлем чемпионаттары өтеді екен. «ГТА» деген ойынның чемпионаттарын кейбір телеарналар тікелей эфирде көр­се­тетінін естіп жағамды ұстадым. Қазақ­станда премьер-лиганың ойындарын телеарналардан көрсете алмай жүргенімізді айтсам, біраз адамның күлкісін келтірермін.

Енді қызықты қараңыз, күні кеше ғана мынандай ақпарат шықты. «Дота» деген ойынның командалық түрінен Азия құрлығының чемпионы атанған «LGD» деген команда әйгілі ПСЖ клубымен келісімшартқа отырыпты. Компьютер ойынының командасы ПСЖ логотипін әрі жейделерін пайдаланып, жүрген жерлерінде осы ұжымды насихаттайтын болады. Әрі миллиондаған көрерменнің алдында сайысқа түскенде ПСЖ брендімен өнер көрсетеді. Құрамында 5 қытай баласы бар бұл команда «Дотаның» сары құрлықтағы дүлдүлдері болып саналады. Енді олар осы ойындары үшін қыруар жалақы алмақ.

Киберспорттың ең керемет дамыған түріне тоқталып өтсем. Ол сөзсіз футбол ойыны екен. «ФИФА 2018» ойынының дамып кеткені соншалық, кейде әлгі «Дота» мен «ГТА-ны» артқа тастай ма деп қаласыз?! Бұл ойыннан да жыл сайын чемпионаттар, Еуропаның көп елдерінде ішкі біріншіліктер өтеді. Онда жеңіске жеткен чемпиондар жарнамаға түсіп, «жұлдыз» қатарына енеді. «Фифаны» үздік ойнайтындардың қатарында іздестіре келе, қазақ баласы да бар екенін байқадым.

Ресейдің Самара қаласында тұратын Ақылбек Бисекенов деген қандасымыз көршілес елде «Фифаның» жілігін шағып, майын ішкендердің бірі. Ғаламтор арқылы өзінің ойындарын күллі дүниеге әйгілі етіп, танымал болған Ақылбек қазір қалталы азаматтардың қатарында. Ақылбекпен «Фифа» ойнаудың өзі ақылы. Ақшасын төлеп, чемпионмен бір ойын ойнап, тіпті оның қақпасына гол соқса соның өзін жетістік санайтындардың қатары көп. Ал одан кейін оның ойын өрнегін көргісі келетіндер Ақылбек Бисекеновтің «ACOOLFIFA» деп аталатын Ютубтағы арнасына жазылады. Онда қазіргі таңда 767 мың оқырманы бар. Яғни ТМД көлемінде оқырманы көп адамдардың бірі. Оның әрбір видеосын шамамен алғанда 300-400 мың адам көреді. Былайша айтқанда, Қазақстандағы кейбір телеарналарға қарағанда Ақылбектің рейтингісі жоғары. Осының арқасында ол ірі компаниялардың жарнамаларын өз роликтерінің ортасына салып, қомақты қаржы табады. Бұл күнде Ақылбектің артынан еретіндердің қатары одан сайын көбейіп келеді. Міне, қазақ баласы Ресейде жүріп киберспорттың арқасында дәулетті өмір сүріп жатыр.

Қазақстанды қайдам, бірақ Ресейде Ақылбектің қолтаңбасын алғысы келетін жеткіншектердің саны көп. Елімізде Бисекеновтей белсенді болмаса да, соған «ұқсап бағып» жүрген компьютер ойынының шеберлері бар көрінеді. Психолог мамандардың «компьютер ойыны жас баланың жүйкесіне теріс әсер етіп, болашағын бұлыңғыр етеді» дейтін пікірін де жоққа шығара алмаймыз. Алайда қазір ғаламтордың пайдасымен өз-өзін асырап жүрген осындай адамдар да бар екенін айтайық. Әлгі Ақылбек 25 жаста жетістікке жетіп, өз қатарының алды болып жүр десек, киберспортпен айналысып жүрген жасы үлкен кісілер де баршылық. Отыздан асқан, тіпті қырықтың қырқасындағы кісілер киберспортқа икемділіктерін көрсетіп, коммерциялық турнирлерде жүлде алады. Мына жағдайларды естіп-біліп отырған балаларыңызға осыдан кейін қалай ойын ойнама дейсіз? Ал шетелдерде киберспортты зияткерлік сайыс деп жүргендер де жоқ емес.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Ұлттық Банк жүзеге асырады

13.12.2018

Түркістан облысында мақта қалдықтарынан электр қуатын өндіретін зауыт салу жоспарлануда   

13.12.2018

«Мұрагер ханзада» компаниясының өкілдері Екібастұзда болды

13.12.2018

Елбасы Беларусь Республикасы Қауіпсіздік кеңесінің Мемлекеттік хатшысы Станислав Засьпен кездесті

13.12.2018

Қыздар университетінде Нұртас Оңдасыновқа ескерткіш тақта орнатылды

13.12.2018

Тағы төрт спортшы допингпен ұсталды

13.12.2018

Ұлағатты ұстазбен кездесу өтті

13.12.2018

Түрікменстанның вице-премьері: екі ел арасындағы әрекеттестіктің деңгейі жоғары

13.12.2018

«БҰҰ Адам құқықтары Жалпыға ортақ Декларациясына» 70 жыл» шарасы өтті

13.12.2018

Жинақтаушы зейнетақы жүйесіне 20 жыл толуына орай дөңгелек үстел өтті

13.12.2018

«Qazaq Banki» АҚ салымшылары кепілдік берілген депозиттері бойынша өтемді ВТБ-дан алатын болды

13.12.2018

Атырауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы жобалық кеңсе ашылды

13.12.2018

Алматыда қаланың үздік мұғалімдері марапатталды

13.12.2018

Джиу-джитсудің хас шеберлерінің жүлдесі үшін жарыс өтеді

13.12.2018

Қ.Тоқаев қытайлық Genertec холдингінің басшысын қабылдады

13.12.2018

«Нұр Отан» партиясының депутаттары Алматының 2019 жылғы бюджетіне ұсыныстар енгізді

13.12.2018

Алматыда АИТВ-мен өмір сүретіндерге көмектесетін мобильді қосымша таныстырылды

13.12.2018

Үш ардагерге «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағы берілді

13.12.2018

Левандовски мергендер көшін бастады

13.12.2018

Қазақфильм «Қызғалдақтар атамекені» деректі фильмін жарыққа шығарды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу