Жақсыдан шарапат

Осынау бірауыз сөздің астарына қаншама қасиетті мағына сыйғызған дана халқымыз. Жақсының шарапатын көрмек түгілі, замандасыңның бірауыз жылы сөзіне зар болған мына бір тұрлаусыз кезеңде «жақсылық» атты ұғымның өзі де көмескіленіп бара жатқан сыңайлы. Адам өзгерді ме, әлде заман басқа ма, әйтеуір, бүгінде айналасына шапағат нұрын себетін жақсылар жоқтың қасы.

Егемен Қазақстан
15.05.2018 76

Оның есесіне дәл қазір жақсылығын есеппен жасайтындар қатары күннен-күнге артып барады. «Осыған жақсылық жасасам, қайтарымы қалай болар екен, оның қолында не бар, не жоқ екен, қай туысы қай дәрежеде, қай көкесі қай қызметте жүр екен»,  деп қасиетті ұғымды пайда табудың құралына айналдырған қалталылардың заманы туып-ақ тұр. Шынайы адамгершілік сезіммен жасалған жақсылық қайтарыммен өлшенбейді.

«Жұртқа жақсылық жасаған адам – жақсы адам, жұртқа жасаған жақсылығы үшін жапа шеккен – өте жақсы адам...» деген екен француз моралисі Жан де Лабрюйер. Ұлы ойшыл айтқан осы тұжырымның мәні мен мағынасына бір сәт зер салайықшы. Осы тұрғыдан өзімізге баға беріп көрейікші. Шын мағынасында біз кімге, қандай жақсылық жасадық? Осы мәселе төңірегінде әңгіме қозғалған кезде, «қолыңнан келсе, адамға жақсылық жасағанға не жетсін», деген сөздерді жиі естиміз. Реті келсе бұл сөзді өзі­міз де айтып қалуға тырысамыз. Сонда қалай, жақ­­сылық жасау тек қана жақсылардың ен­шісіндегі қасиет пе? Жалпы, жақсылық, қайырымдылық деген ұғымдардың мәні неде?

Сонау бір келмеске кеткен Кеңес заманында Бауыржан Момышұлы кеңі­­рек пәтер сұрап, Алматы қалалық кеңесінің атқару комитетіне өтініш беріпті. Көп ұзамай Баукеңнің өтініші қанағаттандырылып, оған қаланың ортасынан бес бөлмелі пәтер беру жөнінде шешім қабылданады. Ол пәтерін көрмекші болып, қалалық атқару комитеті ұсынған жаңа үйге келсе, есік алдында көзінің жасын орамалының ұшымен сүртіп тұрған қарт анаға кездеседі.

– Неге мұңайып тұрсыз, шешей? – дейді ойында ештеңе жоқ Баукең әйелге бұрылып.

– Маған осы үйден екі бөлмелі пәтер бермек болып уәде берген еді. Енді сол пәтерді жанындағы үш бөлмелі пәтермен біріктіріп, бір полковникке беріпті. Қайтейін, менің де балам соғыста қаза тапты. Бірақ ол солдат еді, – дейді қарт ана көз жасын көлдей қылып.

Батыр Бауыржан біраз уақыт түнеріп, үн­сіз тұрыпты. Содан кейін қарт анаға қайы­ры­лып:

– Мұңаймаңыз, шеше, қазір ордер беретін жерге барыңыз, пәтеріңіз өзіңізге тиеді, – дейді де көрейін деп келген пәтеріне кірместен, шұғыл бұрылып кетіп қалады. Баукең қалалық атқару комитетіне келіп:

– Мен маған біреуге берілген пәтерді бер деген жоқпын. Мына ордерді жыртыңыз да, пәтерді бұрын уәде етілген адамға беріңіз, – дейді қалалық атқару комитетіндегі шенеу­нікке бұйыра сөйлеп.

Сөйтіп қазақтың қаһарман ұлы Бауыр­жан Момышұлы өзіне берілген бес бөлмелі пәтерден өз еркімен бас тартады. Ал екі бөлмелі жаңа пәтер алған қарт ананың қуанышында шек болмаған екен...

Бұл жерде Бауыржан Момышұлы керемет бір ерлік жасамаған сияқты. Бірақ ақиқатын айтсақ, шағын пәтерде тұрып, өзіне берілген бес бөлмелі пәтерден біреу үйсіз қалды екен деп, өз еркімен бас тарту кез келген адамның қолынан келе бермейтіндігі және анық. Бұл тек Бауыржан сияқты үлкен жүректі асқақ азаматтың қарапайым адамға жасаған шынайы жақсылығының көрінісі.

Жақында Жастар сарайында астаналық «Мирас-2» қайырымдылық қоры «Бір мүмкіндік» атауымен  40 жастан асқан, бірақ үлкен сахналардан өнер көрсетпеген халық таланттарының байқауын өткізді. Екі күнге созылған өнер сайысына 70-ке жуық өнерпаз қатысып, әнсүйер қауымды шынайы өнер туындыларымен тәнті етті. Байқау қорытындысында жарыс жеңімпаздарына  дип­ломдар мен бағалы сыйлықтар табыс етілді. Байқау соңында жарысқа қатысқан көп балалы ана Айтжамал Көбеева «Мәселе жарыс жүлдесінде де, жеңімпаздар дип­ломдарында да емес. Киелі өнер сахнасына шыға­рып, балаларымның алдында мерейім­­ді өсірді. Көңілім көтеріліп, бір жасадым», деді ағынан жарылып. «Алпыстың асқарына іліккенді сағындырған сахнаммен қауыштырып, қиялыма қанат бітірді. Шынайы жақсылық деп осыны айт!», деді өнерпаз Нұрболат Бекетаев тебіреніп. «Ха­лық арасынан шыққан өнерпаздардың шебер­лігі кәсіби әншілердің деңгейінен бір де кем емес. Міне, осындай жандарды үлкен сах­­наға шығарып, көпшілік көзайымына айнал­дыру көптен бергі арманым еді. Сол мақ­сатыма бүгін жетіп отырмын», дейді бай­қаудың ұйымдастырушысы, «Мирас-2» қайы­рымдылық қорының жетекшісі, зағип жан Жүзбай Серік. «Бір мүмкіндік» байқауынан кейін өнерпаз­дардың да, көрермендердің де, оны ұйым­дас­тырушылардың да жадында қал­ған жақ­сы­лық нышаны осындай.

Жақсылық – азаматтық парасаттың туы. Оның үлкен-кішісі болмайды. Сүрінгенде жолдасыңа қол ұшын беріп, игілігі мол іс үшін қалтқысыз қызмет қылу да жақсылық.

Ендеше, қадірлі ағайын, мысқалдай болса да жақсылық жасап, адамгершілік парызымды өтедім деген шынайы сезіммен әрбір арайлы таңды қарсы алар  болсақ, «қамшының сабындай қысқа ғұмырдың» текке өтпегені емес пе?!

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.08.2018

Дәметкен Сүлейменованың «Жаһанша Досмұхамедов һәм қазақ автономиясы» кітабы жарық көрді

15.08.2018

Жазықсыз атылған жампоз

15.08.2018

Астананың білім беру мекемелерінің 45 басшысы тәртіптік жазаға тартылды

15.08.2018

Қарулы күштерінің сержанты ер-азаматқа лайық батылдық жасады

15.08.2018

Атыраудағы «КасХим» жылына 27 млн полипропилен мен полиэтилен шығарады

15.08.2018

Керекулік өрендер жазды ойдағыдай өткізуде

15.08.2018

Алексей Цой жеке қабылдауына жазылған азаматтармен кездесу өткізді

15.08.2018

Жамбыл филармониясына Кенен есімі берілді

15.08.2018

«ҚАЗБАТ» батальоны АҚШ-тың «Дала қыраны-2018» бітімгерлік оқу-жаттығуларына қаты­суда

15.08.2018

Нарынқолдағы застава

15.08.2018

Заң кінәлі ме, балл кінәлі ме?

15.08.2018

Солтүстік Қазақстанда 48 полиция қызметкері баспаналы болды

15.08.2018

Физика пәнін ағылшын тілінде меңгерудің тиімділігі

15.08.2018

Алматы облысында жаңадан салынған 9 мектеп оқушыларға есік ашады

15.08.2018

Қапшағайдағы тамыз кездесуі

15.08.2018

Ақылбек ШПИКПАЕВ: Өзгеріс уақыты келді

15.08.2018

Қызылжар ауданындағы 13 ауылға сапалы ауыз су жетті

15.08.2018

Дәурен ҚАРАБАЕВ: Артықшылықты акцияларды кері сатып алу – акция ұстаушылар үшін де, компания үшін де тартымды нұсқа

15.08.2018

Мәлік Отарбаевтың «Бір қайыры бар дүние» кітабының тұсакесері өтті

15.08.2018

Алматыда қалай баспаналы болуға балады?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу