Мың бірінші мүмкіндік...

Қазақ қайтсе қалады қазақ болып?!.  Біз үшін бүгінгінің басты сауалы осы. Елбасының рухани жаңғыруға қатысты мақаласы да  Қазақ елінің болашағымен,  ұлттың рухымен астаса өріліп жатыр.

Егемен Қазақстан
07.06.2018 1321
2

Мемлекет басшысының «Мен еліміз мықты, әрі жауапкершілігі жоғары Біртұтас Ұлт болу үшін болашаққа қалай қадам басатынымыз және бұқаралық сананы қалай өзгертетініміз туралы көзқарастарымды ортаға салуды жөн көрдім» деп айтатыны  да сондықтан.

 «Мен – қазақпын мың өліп, мың тірілген. Жөргегімде таныстым мұң тілімен» деп ақиық ақын Жұбан Молдағалиев жырлағандай, тарих сахнасына шыққалы бері қазақ жұртының көрген қияметі, бастан кешкен ашаршылық пен қуғын-сүргіні аз болған жоқ. «Мың өліп, мың тірілгені» де сол.  Әйтеуір Жаратқан ием жар болып, «жылағанда жүрегі, күн тұтылған» шақтарының өтеуі ретінде аңсаған арманына – азаттыққа қол жеткізді.  «Қуанғанда, күлкісінен түн түрілген» сәт өткен ғасырдың соңында, 1991 жылдың 16 желтоқсанында туды. Жұбан айтқан «Аңсаймын мен, сенемін, туады ертең «Қазақ болу – зор бақыт» дер күн тіпті...» деген осы күн!

Одан бергі ширек ғасыр ішінде Қазақ елі төрткүл дүниеге танылды, өзінің бейбіт бастамаларымен жаһан жұртының назарын өзіне аударып, «бәрекелді» сөзін есітіп келеді. Бас қаланың төрінде халықаралық деңгейдегі мәселелер басқосу арқауына айналған талай-талай жиын өтті. Қазақстанның бейбітшілік жөніндегі қағидасына әлемдегі түрлі дін­дер өкілдері ден қойып, ынтымақтастық тұрғысындағы салиқалы да сарабдал сөзіне ұйыды. Астананың «бейбітшілік қаласы» атануы да  осындай  адамзат өміріндегі орны бөлек  шаралармен өрнектеледі.

Әйтсе де, бабаларымыз найзаның ұшымен, білектің күшімен  қорғаған тоғызыншы территорияның һәм азаттықтың қадір-қасиетін толық түсініп, елдің тәуелсіздігін тұғырлы ету үшін алдымызда  атқарылатын шаруа шаш етектен. Тәуелсіздікті алу бар да, оны баянды  ету тағы бар. Кезінде жеке хандық құрып, өз алдына дербес ел болдық. Кейін бодандық бұғауына тап болдық. Алып мемлекеттердің әлімжеттігі осыған мәжбүрледі. Тарихтың сол бір қасіретті шежіресі қайталанбас үшін өткеннен сабақ алуымыз керек.

Ұлт қайраткері Амангелді Айталының төмендегіше айтқаны бар еді: «Ой жүйеміз, дәстүріміз, тілімізді Батыспен өлшеу, бірте-бірте оған сәйкестілік біздің ішкі өлшемімізге айналып барады».  Ұлт менталитеті туралы еңбек жазған ғалым бекер айтпайды ғой, ұлттың қазіргі бітім-болмысынан  жан-жақты хабардар болғасын айтады да. Осы тұрғыдан алғанда Елбасының  рухани жаңғыру туралы айтқан парасатты ойлары әрбір қазақстандықтың  темірқазық ұстанымына айналуы тиіс.  Басқалай айтқанда,  «бола­шақта ұлттың табысты болуы оның табиғи байлығымен емес, адамдарының бәсекелік қабілетімен айқындалады». Олай болса,  біздің төл идеологиялық иммунитетіміз басқа мәдениетпен бәсеке барысында қаншалықты оған қарсы төтеп бере алады, елдің тәуелсіздігін нығайту жолында қаншалықты жігерліміз, деген сауалдарға бе­рілген толымды жауап бәсекелестік қабіле­тіміздің биігі болатыны сөзсіз.

Грузиннің атақты  актері Вахтанг Кика­бидзенің елінің басына күн туған, ерлері етігімен су кешкен кезеңде айтқан мынадай сөзі бар: «...Жақсы бола ма, жаман бола ма, ол – сенің үйің. Ертең мен кетіп қалсам, көшеде ел танитын тағы бір өнер адамдары, спортшылар кетіп қалса... Халық есінен танады ғой...» Туған еліндегі қиындықтарға төзбей, «жұмақ» іздеп кеткендердің немесе екі ойлы болып жүргендердің санасына құятын-ақ сөз.  «Халық есінен танбас» үшін бар қиындықты жұртымен бірге көрген Кикабидзенің тағылымы нағыз ұлтын сүйетін тұлға екенін көрсетеді. 

Қазіргідей аласапыран кезеңде, елдің болашағы сынға түсіп отырған тағдыршешті уақытта ұлттың тұтастығы, халықтың бірлігі аса қажет. «Күштілерді  Күш бар ма екен, шіркін-ай, Әділеттің түсіндірер тіліне?» деп ақын Сабыр Адай жырлағандай,  күштілердің әмірі жүріп тұрған әлемде Алаш жұртына өз болмысын, ата жұртын, ділін, тілін сақтап қалу үшін күресу керек. Соңғы кезде әлемде болып жатқан оқиғалар, геосаяси қимылдар осыған мәжбүрлейді. Алаш жұртына алпауыт елдердің  құжат түрінде таңбаланған кепілдігі емес, ұлттың тұтастығы ғана жердің тұтастығына, тәуелсіздіктің баянды болуына  кепіл бола  алады.  Біздің мың бірінші мүмкіндік дегенді айта беретініміз де сол. Ол үшін Елбасы айтқандай: «Біздің кешегі тарихымыз бұлтартпас бір ақиқатқа  – эволюциялық даму ғана ұлттың өркендеуіне   мүмкіндік беретініне көзімізді жеткізді.

Бұдан сабақ ала білмесек, тағы да та­рих­тың темір қақпанына түсеміз. Енде­ше, эволюциялық даму қағидасы әрбір  қазақстандықтың жеке басының дербес бағдарына айналуы тиіс».

«Тарихтың темір қақпанына түспес» үшін әрбір қазақ  мың бірінші мүмкіндікті өз деңгейінде пайдаланып, еңселі елдіктің өнегесін көрсетіп, бабалар аманатына адалдық танытып, алаш қайраткерлерінің күрескерлік жолын темірқазық етіп ұстануы тиіс. Әлихан Бөкейханша қайырар болсақ,  «Бұл болып тұрған заман – Алаштың азаматына зор жүк!».

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу