Шыңғыстаудағы Шәкәрім тойы

Қайтадан қайрылып 

қауымға келмейсің,

Барыңды, нәріңді 

тірлікте бергейсің.

Ғибрат алар артыңа 

із қалдырсаң,

Шын бақыт осыны ұқ, 

мәңгілік өлмейсің, – деп со­­ңына ғибратты ізін, мәңгі­лік өлмейтін ойлы жырын қал­дыр­ған ақын, философ Шәкәрім Құ­дайбердіұлының дүниеге келгеніне биыл 160 жыл. 

Егемен Қазақстан
21.08.2018 2325
2

Ой­шылдың мерейлі мерейтойы туған топырағы – Шығыс Қа­зақстанда, оның ішінде Семей шаһары мен Абай ауданында кең көлемде атап өтілді.

Үш күнге созылған шаралар легі 15 тамызда Семейдегі Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетте «Абай елі – руханият Меккесі» атты ғылыми-практикалық конференциямен басталды. Шара барысында филология ғылымдарының докторы Арап Еспенбетов, Абай музейінің директоры Болат Жүнісбеков, тарихшы Еркін Рахметулин, Ақмарал Смағұлова, Эльмира Сәмекбаева секілді ғалымдар Шәкәрім мұралары жөнінде мазмұнды баяндамалар жасады. Маңызды жиынды құттықтау сөзімен ашқан университет ректоры Мейір Ескендіров бұл конференция қыркүйек айында жалғасын табатынын, ақын шығармашылығы халықаралық деңгейде зерттеліп, зерделе­нетінін жеткізді.

Мерейтойлық шаралар келесі күні Абай ауданының орта­лығы – Қарауыл ауылында облыстық «Шәкәрім оқул­а­рымен» жалғасып, өңірде тұра­тын өзге ұлт өкілдері фило­софтың өлеңдерін жатқа оқып, әндерін шырқады. Облыс­тық Тілдерді дамыту басқар­масы ұйымдастырған шара қоры­тындысында Үржар ауданының тумасы Светлана Тарасова жеңімпаз атанды.

*  *  *

Шəкəрім Құдайбердіұлының 160 жылдық мерейтойы 17 тамыз­да ұлылар туған киелі ме­ке­н – Абай ауданында ұйым­дас­тырылған ауқымды мәде­ни-та­нымдық шаралармен түйінделді. 

Биыл Абай, Шәкәрім, Мұх­тардай алыптарды дүние­ге әкелген өлке – Абай ауданы­ның құрылғанына 90 жыл толыпты. Осы атаулы датаға орай аудан басшысы Жарқынбек Бай­сабыровтың бастамасымен Шыңғыстаудың әр тарап­та жүрген азаматтары мен демеушілері, өңір тұрғындары аудан орталығына ұлы Абайдың еңселі ескерткішін орнатуды ұйғарыпты. Биіктігі 4 метр­ден асатын қоладан жасалған туындының авторы – жас мүсінші Нұрбол Қалиев. Ескерткіштің ашылу салтанатына Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов, Астанадағы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры Ерлан Сыдықов, сенатор Серік Жақсыбеков бастаған, ұзақ жылдар ауданды басқарған, қоғам қайраткері Хафиз Матаев, жазушы Медеу Сəрсеке, Талғат Кеңесбаев, әнші Кенжеғали Мыржықбай, дәстүрлі әнші Гүлмира Сарина қостаған құрметті қонақтар қатысты. 

Ш.Құдайбердіұлының 160 жылдық мерейтойының салтанатты ашылу рәсімі орталық стадионда өтті. «Биылғы жыл – ғұлама Шәкәрімнің 160 жыл­дығымен маңызды. Азаттықтың арқасында «ақ жолдан айнымай, ар сақтауды» өсиет қылған ақынның ар ілімі біздің баға жетпес құнды мұрамызға айналды. Шәкәрім – ақыл мен парасат, асқақ рух пен адал еңбектің айнасы», деді салтанатты шарада құттықтау сөз сөйлеген аймақ басшысы Даниал Ахметов. 

Облыс әкімінен соң сөз алған Л.Н.Гумилев атындағы Еура­зия ұлттық университетінің ректоры Ерлан Сыдықов Мем­лекеттік хатшы Гүлшара Әбді­ха­лықованың құттықтауын оқып берді. «Баршаңызды дала данышпандарының бірі, ақын, философ Шәкәрім Құдай­бер­діұлының 160 жылдық мерейтойымен және ұлтымыздың ұлы ақыны Абайдың есімімен аталатын ауданның құрылғанына 90 жыл толуымен шын жүректен құттықтаймын. Қазақ халқына Абайдай біртуар тұлғаны тар­ту еткен киелі топырақта талай дүлдүлдердің дүниеге келгені тарихтан мәлім. Шәкә­рім есімі ұлтымызға ұлы Абай­дың ізбасар інісі, ел мен жердің ше­жіресін таратқан тарих­шы, иман­дылыққа, парасат­ты­лыққа шақырған кемел тұлға, кемеңгер философ ретінде танымал. Бүгінде Шәкә­рім Құдай­бердіұлының рухани мұрасы халықпен қайта қауышып, ұрпақтың санасын жаңғыртар жәдігерге айналды. Бұл – ел Тәуелсіздігі жылдарындағы Елбасымыздың сындарлы саясатының жемісі мен жетістігі. Және Мемлекет басшысының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы шеңберінде жүзеге асырылып жатқан құнды­лық­та­рымыздың жарқын көрінісі» делінген Мемлекеттік хатшы­ның құттықтауында.

Мерейтойға келген қонақтар Қарауылдағы Шәкәрім ала­ңындағы ақын ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, тағзым жасады. Бұл күні өнерімен, спортымен даңқы шыққан аудан орталығында күніне 40 адам спортпен шұғылдана алатын, ұзындығы 25, ені 8 метр, бес жолақты бассейн пайдалануға беріліп, Қарауыл тұрғындарын қуанышқа бөледі.  

Қазір аймақта «Рухани жаң­ғыру» бағдарламасы аясында «Абай әлемі» сериясымен өңірден шыққан көрнек­ті тұлғалардың – ақын, жазушы­лардың шығармаларын бастыру жұмыстары қолға алын­ғаны белгілі. Биыл жыл аяғына дейін 100 томға жоспарланған топтаманың 16 томын шығару көзделген. Мерейтойлық шара ба­рысында Д.Ахметов «Абай әлемі» сериясымен жарық көрген Абай, Шәкәрім, Мұх­тар шы­ғармалары мен Әміре Қашау­баев туралы ғұмырнамалық еңбектерді аудандық кітапхана ұжымына тарту етті.

Мерейтойлық шаралар бұдан әрі «Абай елі – руханият Меккесі» атты театрландырылған музыка­лық көрініспен жалғасып, Шә­кәрім Құдайбердіұлының ру­хына бағышталып Құран-қатым түсіріліп, Қарауыл төбе­дегі ұлт­тық ойындармен, «Қалам­қас» халықтық ән-би ансам­б­лінің гала-концертімен түйінделді. 

Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

Шығыс Қазақстан облысы, 

Абай ауданы, 

Қарауыл ауылы 

Суретті түсірген Тілеубек ШАЯХМЕТ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу