Аймақтар • 20 Тамыз, 2019

Ұлы дала өрнектері

33 реткөрсетілді

Көрме кеңістігінде көрермен назарына қазақ халқының кесте бұйымдарының және дәстүрлі әшекейлі белдіктердің үздік үлгілері ұсынылған. Мұндағы халық шығармашылығынан сыр шертетін туындылардың әрқайсысы өзіндік дара мәнге ие. Ә.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейінде мұражайдың алтын қорында сақталған бірегей қолөнер туындыларын қамтыған «Ұлы дала өрнектері» атты көрме ашылды.

Орталық Азия көшпенді­лері­нің доңғалақты, тар ұр­шықты тоқыма белдігі мен киіз үйді ойлап табуы адамзат қызметінің машина жасау, жеңіл өнеркәсіп, сәулет өне­рі секілді салаларының да­муына оң ықпал етті. Со­ны­­мен қатар көшпенділер өр­кениеті «сақ-аң стилі», гео­метриялық, полихромды стиль­­дерді қалыптастырған ежел­гі өнердің алтын бесігі. Көш­­пенділер мәдениеті дәс­түр­лерінің сабақтастығы қа­зақ ою-өрнегінде және ха­лық­тың қолданбалы өнерінде сақталған. 

– Қабырға кілемдер, түр­лі тұскиіздер ою-өрнек­тер­­дің және түстік шешім­дер­дің көптігімен баурайды. Ол отбасылық ошақ пен аман­дықтың белгісі. Тұс­киіз киіз үйдің басты­ ком­позициялық сәнді жабдығы. Кестеленген өрнектер тұмардың символ­дық мағынасына ие болды. Күрделі көп бөліктен тұ­ра­тын әшекейлі кілем ком­позицияларында тірі таби­ғаттың бейнелері ежелгі кос­могониялық мифтер­дің жаң­ғырықтары бар. Кес­теленген бұйымдардың сан алуан түр­лерінің ішінде зермен тігіл­ген төсек жапқыштар ерек­шеленеді. Олар өсімдік мә­не­ріндегі керемет алтын жіппен кестеленген. Жар­қы­ра­ған пайеткалардың бай әше­кейі бедерлілік өрнегін береді, қара барқыт фонында жа­рық пен көлеңкенің жылт-жылт еткен ойынын тудырады, – дейді музейдің қолөнер бөлімінің жетекшісі Гүлайым Жұмабекова.

Білікті шеберлердің қо­лы­­нан шыққан әшекейлі бел­діктердің басым бөлігі был­­ғарыдан жасалған. Олар кү­міс тілімдермен және асыл тас­тар­мен көмкерілген. Ежелгі на­ным-сенімде мұндай бел­дік­тер иелеріне денсаулық пен күш-қуат бе­реді деп саналған. Мұн­­дағы бір­ден өзіне баурай түсе­тін тұс­киіздердің ою-өрнек­ті сарындары мен полихром­ды гаммасында дала рухы есе­тін­дей.

 

АЛМАТЫ

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Импорттан не ұттық?

Экономика • Кеше

Лисаковтың «Бәйтерегі»

Аймақтар • 20 Қыркүйек, 2019

Гобелен – текті өнердің туындысы

Руханият • 20 Қыркүйек, 2019

«Мәдени қабат» жойылған жоқ

Қоғам • 20 Қыркүйек, 2019

Шахмардан тербелген талбесік

Руханият • 20 Қыркүйек, 2019

«Жоғалмайсың, жоқтаушы халқың барда...»

Руханият • 20 Қыркүйек, 2019

Аймақтың экспорттық мүмкіндігі артуда

Аймақтар • 20 Қыркүйек, 2019

Көк айдында көршілер жаттығуда

Аймақтар • 20 Қыркүйек, 2019

Банктер артық ақшаны жасырып отыр ма?

Экономика • 20 Қыркүйек, 2019

Бұқара қамын ойлаған басшы

Қоғам • 20 Қыркүйек, 2019

Оқу мәдениеті

Қоғам • 20 Қыркүйек, 2019

Өзбек туризмі ояна бастады

Қоғам • 20 Қыркүйек, 2019

Алаштың айбоз абызы

Руханият • 20 Қыркүйек, 2019

Сотты жетілдіру мәселесі талқыланды

Парламент • 20 Қыркүйек, 2019

Қазақстан – Қытай: жаңа кезең

Саясат • 20 Қыркүйек, 2019

Қыста қысылмаймыз ба?

Қоғам • 20 Қыркүйек, 2019

Несие аз, жабылған кәсіпорындар көп

Экономика • 20 Қыркүйек, 2019

Халық пікіріне құрмет

Саясат • 20 Қыркүйек, 2019

Әңгіме өзегі – әдебиеттің ертеңі

Руханият • 20 Қыркүйек, 2019

Ұқсас жаңалықтар