Қазақстан • 20 Қаңтар, 2020

Абай Тасболатов: Әскері қуатты ел алаңсыз өмір сүреді

19 реткөрсетілді

Еліміз тәуелсіздік алған сәттен бастап Елбасы еліміздің қорғаныс қабілеті Отан қорғаушылардың біліктілігіне, жауынгерлік және патриоттық рухына байланысты екенін айқын түсінді. Сондай-ақ Тұңғыш Президент Н.Назарбаев Қазақстан Қарулы Күштері құрылған жылдардан бері әскерді қалыптастыру үшін заң үстемдігінің маңыздылығына, әскери тәртіптің нық болуына жіті назар аударып: «Біз — егеменді елміз, және де қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесі сыртқы және ішкі саясатымызды қалыптастыру ісінде жалпы құрылымында іргетас болуы тиіс.Сол себепті бізге заманауи, соңғы үлгідегі қару-жарақпен қамтылған, жоғары мобильді, егеменді елімізді қорғау мүддесі үшін кез келген жағдайда әрекетке дайын жаттыққан, үйренген әскер қажет», деген болатын.

 

Бүгінгі таңда Қазақстанның Қарулы Күштері де елмен бірге дамып, заманауи талаптарға сай же­тіле түсуде. Қазақстан Пре­зи­­­дентінің Жарлығымен 1992 жылы құрылған Қарулы Күш­­тер алғашқы бес жылда біраз қиыншылықты бастан кешір­­ген. «Халық пен әскер – бір» де­мек­ші, елдің экономикасы тұ­ра­лап тұрған шақта әскердің жағ­дайын сұрау ерсі еді. Әскери кадр­­лар жетіспеді. Ескі техника, жанар­­май тапшы­лы­ғы қолбайлау бол­ды. Соның бәріне төзіп, шы­дам­ды­лық көрсе­тіп, тұйықтан шыға білдік. Қазақ­станның әске­ри тари­хында осы алғашқы қа­лып­тасу кезеңдері алтын әріп­тер­­мен жазылуы тиіс.

Қарулы Күштердің, жалпы күш­­тік құрылымдардың алдында үлкен міндеттер тұр. Бұл – елі­­міздің тәуелсіздігін қорғау, тер­ри­­­то­риялық тұтастығымызды сақ­­тау, ұлт­тық, соның ішінде әске­ри қауіп­сіз­ді­гі­­міз­­ді қамта­ма­­сыз ету. Тәуелсіздік алған 28 жыл ішінде еліміздің эконо­ми­касы айтарлықтай дамып, өмірі­міз­­де елеулі өз­герістер болды. Қазақ­стан өркениет кө­шін­де кейін қалмай, дамыған елдер қата­­рына қо­сылу мақсатында үл­кен жолдан өтті.

Мемлекет тарапынан әс­ке­­­­­­ри­­лер үшін бар­лық жағ­дай жа­салған. Қару­лы Күш­тер бөлім­дері үнемі түрлі дең­гей­­­де оқу-жат­тығулар өткі­зіп, әскери шеберлігін, кә­сі­би білік­­тілігін көтеріп отырады. Біз Ұжымдық қауіпсіздік тура­лы шарт ұйы­мын­дамыз. Жыл сайын ұйымға мүше мем­лекеттер әскерлерімен бірге әске­ри жат­тығуларға қатысамыз. Жыл­­дам әрі шалт қимылдайтын мобил­ьді әскеріміздің әле­уе­ті сол жат­ты­ғуларда анық байқалады. За­­м­а­науи техника мен қару, бі­лік­ті әскери мамандар кез кел­ген жағ­дайда алға қойған мақ­са­тына жете алады. Жаңа заңға сәйкес әске­ри­лерді баспанамен қамтамасыз ету мәселесі де оң шешімін табуда. Мұның барлығы Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы Қ.Тоқаевтың ерен еңбегі деп білеміз.

Жоғары нәтижеге қол жет­­кі­зу бар да, оны сақтап қа­лу бар. Сондықтан болар, Қа­зақ­стан Респуб­лика­сы Бас әскери про­ку­ра­­ту­ра­сы­ның жаны­нан еліміз­дің күш­тік құры­лым­дары мен әске­ри саласында Заңдылықты қам­та­ма­сыз ету мәселелері жөнін­де­гі консультативтік кеңес құ­рыл­ды. Аталған кеңес – Бас әске­ри прокуратураның кон­суль­­та­тивтік-кеңесші органы. Кеңес өз қызметінде Қазақ­стан Республикасының Конс­титуциясын, Қазақстан Респуб­ли­касының «Прокуратура туралы» заңын және басқа да норма­тивтік құқықтық актілерін бас­шылыққа алады. Кеңестің шешім­дері ұсынымдық сипатта бола­ды.

Қазақ халқында «Кеңесіп піш­кен тон келте болмас» дей­тін жақсы нақыл бар. Ортақ іске келгенде пікірлесу, ақыл алмасу, шешім ұсынудың артықшылығы жоқ. Сондықтан да, Кон­суль­та­тив­тік ке­­ңестің ережесіне сай жылына екі рет отырыс ұйым­дастырылады. Кеңес қыз­­­ме­тінің мақсаты – Қарулы Күш­тер­­дегі заңдылықтың жай-күйін арттыру, мемлекеттің құқық­тық сая­сатын жүр­гі­зуге көмек көрсету. Сондай-ақ әс­кери прокуратураның үкімет­тік емес ұйым­дар­мен, әскери қауым­дас­тықпен және тұр­ғындармен өзара қатынасын дамыту және одан әрі жетілдіру болып табылады. Яғни, әскерде заңдылықты қамтамасыз ету сала­сында не­ғұр­­­лым күрделі және өзекті мә­се­­­лелерді шешуге байланыс­ты аза­маттық қоғам­ның бас­та­ма­­ларын қарау. Жоспарлы оты­­рыс­­тарға еліміздегі әскер мен құ­қық қор­ғау органдарындағы бі­рінші басшылар және Бас әске­ри прокурордың өзі қаты­са­ды.

Сондай-ақ кеңестің тұрақты мү­шелері болады. Мен өзім көп жылдан бері еліміздің Қару­лы Күштерінде қызмет атқар­ған­нан кейін, әскердің ахуа­лын білемін. Сонымен қоса Парламент Мәжілісінің депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мү­шесі ретін­де заңдылықты қам­та­масыз ету мәсе­ле­ле­рі жө­нін­­дегі консультативтік кеңес төра­ға­лы­ғын маған сеніп тап­сыр­ды.

Отырыста әскери салада ма­ңыз­ы зор, көкейкесті мәсе­лелер қаралады. Осы мә­се­­­ле­лер­ге байланысты жауапты аза­мат­­тар­дың баяндамалары тыңдалып, бірін­ші басшылардың пікірлері айтылады. Қоғам­да, БАҚ-тарда көп талқыланатын тақы­рыптар кеңестің отырысында сөз етіледі.

Мысалы, бүгіннің өзекті мәселесі азаматтарды тұрғын үй­мен қамтамасыз ету мәселелері. Әске­ри қызметшілердің басым бөлігі жастар әрі жас отба­сы­лар бол­ған­дықтан тұрғын үймен қамтамасыз ету мә­селесі күн тәртібінде тұр. Былтырдан бастап әскерилерге қа­тыс­ты заңға қажетті өзгерістер ен­гі­­­зіліп, бас­па­на­лы болудың жа­­­ңа механизмдері енгізілуде. Ен­ді олар үшін баспанаға қол жет­­кізу бұрынғысынан оңай бо­лады. Со­лай десек те, әске­ри басшылықтың мо­­дел­ді жүзе­ге асыру мәселесін қада­ға­­лау қажет. Сондықтан Кон­суль­та­тивтік кеңес отырысында әске­ри қызметшілерді бас­па­на­мен қамтамасыз етудің жа­ңа мо­де­лін іске асыру бары­сын талқыладық. Әскери қызметшілер мен олардың отба­сы мүшелерінің тұрғын үй­мен қам­та­масыз етудегі құ­қық­та­ры­ның бұзылмау шараларын қабылдау, заңдылықты сақтау мә­се­ле­сі қызу талқыдан өтті. Әр әскери орган осы мәселеге байланысты ортақ шешімге келді.

Сондай-ақ Қазақстан Респуб­ли­ка­сындағы әскери-патриоттық жұмыстарды жетілдіру мәселесі оты­рысымыздың бө­лек тақы­ры­бына айналды. Әскери салада тәрбие мен идеологиялық жұ­мыс­­қа қатысты азаматтар өз­де­­рінің баяндамаларын оқып, жұмыс барысы жайында хабардар етті. Осыған орай еліміздегі әс­кери-патриоттық жұмыстарды жетіл­ді­руге қатысты ведомс­тво­аралық жұмыс тобын құру мақұлданды. Оның құрамына әскери және құқық қорғау саласында көп жылдық тәжірибесі бар заңгерлер, арда­гер­лер және Отан қорғаушылар енді. Сондай-ақ болашақта жоспарланып отыр­ған жұ­мыс­тар­мен таныстырды.

Жаз­ғы және қысқы мезгілде әс­кер­ге ша­қыру науқаны бастала­ды. Бұл да қо­ғам тарапынан көп талқыланатын та­қы­рып, оты­рыс­қа қатысатындар да, ке­ңес мү­шелері де осы мәселемен етене таныс. Сондықтан кеңестің келе­сі отырысында Қарулы Күш­­терге, басқа да әскерлер мен әске­­ри құрылымдарға мін­дет­ті әс­керге 2019 жылдағы ша­қыру­дың заңдылық жағ­дай­ының мә­се­ле­лерін талқылаймыз.

Әсіресе әскерге шақыру және ме­ди­циналық комиссия­ла­­рды қа­лып­тас­тыру барысын­да заң бұ­зу­шы­лық­тар­ға жол бермеу, тар маманды дәрі­гер­лер­мен қамсыздандыру бо­йын­ша жұмысты күшейту, жер­гі­лік­ті атқарушы органдармен біріккен жұмысты жалғастыру секілді тақырыптар талқылауға түседі. Бастысы аталған сала­дағы кемшіліктерге назар ауда­рылып, оларды жою және ке­лешекте болдырмау жол­дары қарастырылады. Өйт­кені Кеңестің міндетіне аза­мат­тардың құқықтарын және бос­тан­дықтарын қорғауды қамта­ма­сыз ету кіреді.

Мемлекетіміздің қорғаныс қабілет­тілігі, Қарулы Күштердің дамуы, әскери қауіпсіздікті қам­тамасыз ету мәселесі ел бас­шы­­лығының назарында болуы тиіс. Уақыт күтпейтін көкейкесті мәселелер осындай консультативті органдар арқылы тиісті органдарға жет­кен жөн. Осы тұр­ғы­дан алған­да Заңдылықты қамта­­ма­сыз ету мәселелері жө­нін­дегі консуль­та­тивтік кеңес­тің жұмысы жеміс­ті деп біле­­мін. Тек осындай қоғам­дық белсенді кеңесші ұйымдар арқылы қордаланған мәсе­ле­лер өз шешімін табады. Консуль­та­тивтік кеңестің отырысында қаралған проблемалардың негіз­гі­лері Парламент Мәжілісінің қабыр­ғасында қозғалады. Халық­арал­ық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі ретінде әскери қызмет­ші­лерге қатысты заң жобасы қабылданар тұста аталған кеңесте айтылған мәселелердің үнемі бақылауда болатынына сендіремін.

Бүгінгі таңда Қазақстан Қару­лы Күш­те­рі жан-жақты жетіл­дірілу үстінде. Қа­зақстан Рес­пуб­ликасы Бас әскери про­ку­­ратурасы жанындағы Заңдылықты қам­­та­­масыз ету мәселелері жөніндегі кон­суль­­тативтік кеңестің атқа­ратын жұмысының ауқымы кең. Ол – әскери про­куратура органдарымен бірлесе әскердің өміршеңдігіне қатысты барлық мәселені өз қадағалауында ұстап, еліміздің қорғаныс қабілетінің артуына өз үлесін қосу. Әскері қуатты ел алаңсыз өмір сүреді.

 

Абай ТАСБОЛАТОВ,

Парламент Мәжілісінің депутаты, генерал-лейтенант

 

Соңғы жаңалықтар

Оралда Қадыр кеші өтті

Аймақтар • Бүгін, 11:07

Ұқсас жаңалықтар