Абай • 18 Ақпан, 2020

Туризмді дамытуға бағытталса

39 реткөрсетілді

Абай тойы бүгінде исі қазақтың абыройын аспандатудың кілтіндей көрінгенімен, «тас түскен жеріне ауыр» деген сөз бар. Осы тұрғыдан алғанда «тойдың болғанынан боладысы қызық» екені көбірек мазалайтыны түсінікті. Демек, Абай тойының қазақ руханиятына берер маңызы қаншалық? Шындығы керек, қолына қалам ұстаған зиялыны айтпағанда, күнделікті тіршілікте бәріміз де «абайшылмыз»: өлеңін оқып челлендж жолдаймыз, әндерінен сапқа тұрып айтып, көрініс көрсетеміз.

Әлеуметтік желілерде жаппай үрдіс алған бұл әрекеттің, әрине, зияны жоқ. Бірақ қазақ­тың Абайды тануы осы деңгейде ғана болуы керек пе еді?!..

Абай – алдымен қазақ­тың Абайы. Ахмет Байтұрсын­ұлын­ша айтқанда, қазақтың бас ақы­ны. Ал бас ақын – ұлттың кие­сі, қадір-қасиеті. Елбасы Н.На­зарбаевтың ақынның 150 жыл­дық тойында «Абай – қазақ­тың бойтұмары» деген нақыл сөзі де ұлттың алдымен айтар ойын дөп басқандай.

Сараптай келгенде биылғы Абай тойында ұлт руханиятында қан­дай жоқты түгендеуіміз қажет?

Осыдан біраз жыл бұрын Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов сенатор Мұхтар Құл-Мұхам­медпен бірге Абай ауданына барған сапарында Тоқтамыс ауылындағы «Қоңыр әулие» үңгіріне жолы түскенінен хабардар едім. Осы сапарда өңір басшысы Қоңырәулие үңгірін келешекте туризм көзіне айналдыру керектігін айтқан еді. Көп ұза­май аты аңызға айналған үң­гір жөнделіп, жарық тарты­лып, келушілердің үңгірге кіріп-шығу жолдары реттелгенін оқы­­дым. Алайда кейіннен «ше­жі­релі Шыңғыстау өңірін ту­ризмді дамыту жолына неге айнал­дыр­масқа?» деген ой туындап, ара-тұра мазалайтын болды.

Бұл ойыма тағы да бір мы­сал­дың қамшы болғанын баян­дай өткен артық болмас. Осыдан үш-төрт жыл бұрын, Семейдегі автобекет маңайынан өтіп бара жатқанымда екі егде ер адам қарсы ұшырасты. Бай­қауымша, өң-түрлері еуропа қазақтарына келеді. «Қарындас, жөн сұрауға бола ма?» деді кәдімгідей. Тоқтай қалдым.

– Абайдың туған жеріне, дәлірек айтқанда, Жидебайға қазір кете аламыз ба? – деді бірі.

Мен бір-екі сағат шамасында Қарауылға баратын автобус келетінін айттым. Сол-ақ екен қасындағысы:

– Біз Абай басына барар бол­сақ, күнделікті, кез келген уақыт­та автобустар қатынап неме­се арнайы апаратын жол­серік­тер күтіп тұратын шығар, деп ой­ладық дегенде, не жауап ай­т­арымды білмей, шарасыз күйге түстім. Әлдебір шаруаға алаң­дап бара жатқандықтан, олар­дың кім екенін, қай жақтан кел­ге­ндерін білуге де мұршам бол­мағанына әлі күнге дейін өкіне­мін. Іштей сезгенім, олар әлем­нің бірқатар елдерін аралап, ол елдің тарихи тұлғаларын дәріптеудегі дәстүр-салттарына куә болып жүрген сыңайлы. Ал бізде Абайды дәріптеп тану­дың жайы ақынның туған жеріне қазақтың ұлан-ғайыр даласының ел қатарлы бір көрінісі сипатында қарайтындығын қайдан білсін?!..

Осы бір өзім куә болған мысал әлі күнге дейін есіме түсе береді. Шындығында да біз өз жері­мізде Абайды танытуға келгенде селқос екеніміз рас. Тек Абай тойы жақындағанда ғана ойланатындай болмай, сырттан келген ағайынға Абайымыздың қайда екендігін бірден білдіріп тұру қажет сияқты. Бір қуанар­лығы таяуда «Семей» әуежайы «ABAI» болып өзгерді. Демек, ұшақтан түскен кез-келген турист қайда келгендігін бірден сезініп, ақын туған мекенге асығатыны аян.

Абай тойына тұспа-тұс келген тағы бір жағымды жаңалық – Ақ­шоқыдағы Құнанбай әулеті жерленген қорымды күрделі жөндеуден өткізіп, оның тарихи маңызын арттыру жұ­мыстары қолға алынатын болды. Демек, Шыңғыстау қой­науына жолы түскен адам Абай­дың қандай әулетте дүниеге келіп, қандай өнеге-тәрбиемен қалыптасқанын тануға кеңінен жол ашылады деген сөз.

Әрине айта берсек ой көп, толғаныс та жыл бойына толастамайды. Белгілі ғалым-академик Ғарифолла Есім айтқандай, «Абай тойы – ойдың тойы болуы тиіс». Ақын тойына бөлін­ген 3 млрд теңге қаражат күні ертең күллі әлемнің «жақсыны көрмекке ұмтылатын» туристері Семей мен Жидебай жеріне келіп, тамсана тәнті болып, ерекше әсермен қайтуына бағытталса, қалайша қуанбасқа?!

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың  «Egemen Qazaqstan» газетінде жарияланған «Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласындағы мына бір толғанысы да айтар ойымызды қуаттай түскендей.

«Ең алдымен Абайды ұл­ты­­­мыздың мәдени капиталы ре­тінде насихаттауымыз керек. Өр­ке­ниетті елдер қазақтың бол­мыс-бітімін, мәдениеті мен әде­бие­тін, рухани өресін әлем­дік дең­­гей­дегі біртуар пер­зент­тері­нің дә­ре­жесімен, таны­мал­ды­ғы­мен баға­лайтынын ұмыт­па­йық. Сон­дық­тан Абайды жаңа Қазақ­стан­ның бренді ретінде әлем жұрт­шылығына кеңінен таныс­тыру қажет. Бұл – бүгінгі ұр­пақ­тың қастерлі борышы», дей­ді Мем­лекет басшысы Қасым-Жо­март Кемелұлы аталған мақа­ласында.

Бүгінде әлемдік деңгейдегі ықпалды саясаткерлер қатары­нан көрінетін Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың жеті жұрттың тілін білетін кәсіби дипломат екендігін ескерсек, оның Абайды еліміздің бренді деп тануға шақыруы – дер кезінде берілген әділ бағасы деп ойлаймын. Яғни ақынды ұлтымыздың мәдени капиталы ретінде насихаттау арқылы тәуелсіз Қазақстанның туризмін дамытып, экономикасын өрістетуге де кеңінен жол ашылады деп сенемін.

 

Әсем ЕРЕЖЕҚЫЗЫ,

Nur Otan партиясы орталық аппараты Жұртшылықпен байланыс департаментінің қызметкері

Соңғы жаңалықтар

Оралда 71 ұйымға рұқсат берілді

Аймақтар • Бүгін, 21:56

Бензин бағасы арзандады

Экономика • Бүгін, 21:38

Абайдың әнін шырқады

Абай • Бүгін, 20:07

14 отбасыға қол ұшын созды

Қазақстан • Бүгін, 19:51

Онлайн жыр орталығы ашылмақ

Руханият • Бүгін, 19:35

«Birgemiz» қорына 13 млрд теңге түсті

Қазақстан • Бүгін, 18:32

Коронавирус Көкшетауға да келді

Коронавирус • Бүгін, 18:24

Салық салмақ салмайды

Қаржы • Бүгін, 17:50

Бетперде киген көктем - 3

Таным • Бүгін, 17:30

Ұқсас жаңалықтар