Әлем • 19 Тамыз, 2020

Үшінші экономика да құлдырады

17 рет көрсетілді

Жапония экономикасы коронавирус пандемиясы салдарынан құлдырай түсті. Әлемнің үшінші экономикасы саналатын елдің ішкі жалпы өнімінің көрсеткіші сәуір-маусым айларында 7,8 пайызға азайды. Сарапшылар мұндай төмен көрсеткіш Жапонияда соңғы кездері алғаш рет кездескенін айтады.

Жалпы, жапондар экономикалық өсімнің баяулауымен күресті дағда­рыс­қа дейін бастап кеткен-ді. Жыл басын­­дағы екі тоқсан бойғы төмен көрсет­кіштер экономиканы ре­цессияға алып келді. Дегенмен, өткен аптадағы деректер қаржы әлемі­нің жағдайы мүшкіл екенін анық көрсетті. Сарапшылар нәтиженің олар күткеннен де төмен екенін хабарлады.

Экономиканың құлдырауына бір­­ден-бір себеп – ішкі тұтынудың төмен­деуі. Жапония экономикасының жар­тысы ішкі нарыққа негізделген, сондық­тан жаһандық сауда, экспорт­тың азаюымен қоса ішкі нарықтың бәсеңдеуі де Жапония экономикасы үшін қауіпті.

Тұтыну көрсеткіші 8,2 пайызға төмендеп, рекордты шамаға жетіп отыр. Ал шетелден келетін тауар 18,5 пайызға азайған. Әсіресе автокөлік экспорты үлкен зардап шегуде. ІЖӨ 2011 жылғыдан да бірнеше есе құл­дырады. Соңғы статис­тикаға қайта оралсақ, елдегі ІЖӨ 485 трлн йенге дейін төмен­деген. Мемлекеттік обли­га­ц­иялар­дың табысы да төмен.

Пандемия кезінде экономиканың құлдырауы көп мемлекетке таң­сық емес. Карантин шаралары күшей­тілмесе де, халық үйде отырғанды жөн көрді. Сәйкесінше, ақша да жұмсал­мады. Бұл өз кезегінде корпоративті салаларға да әсер етті. Тұтынушылар азайған сайын компаниялардың табысы төмендей түсті. Сарапшылар бұл тізбектің тығырыққа тірейтінін айтады. Өйткені тіпті Жапониядағы көптеген ірі компания келешекте жұмысқа кадрлар алу мәселесіне күмәнмен қарайтынын айтады. Бүгіннің өзінде ірі компаниялардың қызметкерлерін толық қамтамасыз етуі қиындап кетті.

Дегенмен, «ауызды қу шөппен сүртуге» әлі ерте. Capital Economics тәуелсіз макроэкономикалық зерттеу агенттігі керісінше Жапония эконо­ми­касы пандемиядан кейін басқа эконо­микаларға қарағанда тез қалпына келе­ді деп болжап отыр. Олардың мәлі­­метінше, бүгінде инфекцияның екін­ші толқынындағы Жапонияда нау­қас­тар саны көп емес, сонымен қатар елдің денсаулық сақтау жүйесі қатер­мен бетпе-бет келіп, жүйенің тиім­­­ділігін дәлелдеген. Агенттік Жа­по­ния­ның ІЖӨ көрсеткіші биылғы жыл­­дың үшінші тоқсанында жақсы бет­­бұрыс жасап, келесі жылға дейін жақ­сы нәиже береді деген пікір білдірді.

Оң өзгерістен үкімет те үмітті. Жапония премьер-министрі Синдзо Абэ пандемия салдарын жеңілде­тетін бірқатар шараны таныстырды. Мамырда ғана карантин тәртібі жеңілдетілгенімен, алдағы уақытта ол тағы күшейтілуі мүмкін деген болжам бар. Ал бұл тағы да бизнес пен сауда секторына теріс әсер етеді.

Бұған дейін Жапония экономика министрі Ясутоши Нишимура үкі­меттің жоспары дайын екенін хабар­лаған еді. «Пандемия салдарын жою үшін экономика мен туризмді құтқаратын шараларды қабылдауға дайынбыз», деді ол мәлімдемесінде. Сонымен қатар желтоқсанда премьер-министр Синдзо Абэ де үкіметтің сауда салығының өсуінен туған жағдайды реттеуге 120 млрд АҚШ долларын бөлуге келісім бергенін мәлімдеді.

Әзірге нақты шара ретінде әлеу­меттік қолдау қарастырылған. Әрбір жапондық үкіметтен 100 мың йен, яғни 926 АҚШ доллары көлемінде жәрдемақы ала алады.

Екінші экономикаға ие Қытай да көп ұзамай жақсы нәтижелерімен көрінетін секілді. Өйткені басқа мемлекеттер әлі де пандемия кесірінен болған шығынды санап жатса, Қытай сәуір мен маусым аралығында экономиканың 3,2 пайызға өскенін хабарлаған.

 

Соңғы жаңалықтар

«Указной молда»: Ол кім?

Руханият • Кеше

Қылаң

Таным • Кеше

Ұқсас жаңалықтар