Қоғам • 27 Қазан, 2020

Бекіре «барымталаған» браконьерлер бағалы балықтың қорына қырғидай тие бере ме?

130 рет көрсетілді

Атырауда өршіп тұрған қылмыстың бірі – браконьерлік. Жайық-Каспий су айдынындағы бекіре тұқымдас бағалы балық­тардың қорына қырғидай тиген браконьерлер «барымтасы» тоқтамай тұр. Араны апандай ашылған олар нарықтағы құны бірнеше жүз мың теңгеге бағаланған қара уылдырығы үшін су маржанының тұқымын құртпай тоқтамауға бекін­ген сыңайлы. Өйткені браконьерлер бекірені тонналап «барым­талауға» көшті.

 

Елімізде суық қолды браконьерлерге қарсы күрес жүргі­зілмейді деуге болмайды. Жыл сайын «Бекіре» аталатын кең ауқымды акция өтеді. Дерек­ке жүгінер болсақ, Ұлттық қа­уіп­­сіздік комитетінің шекара қыз­меті биылғы 31 наурыздан бері Каспий су айлағында бра­­коньерлік әрекеттің жолын кесу, бекіре тұқымдас бағалы балықтар қорын күзету ма­қса­тындағы шара кезінде 98 құ­қық бұзушыны ұстады. Оның ішінде мемлекеттік шекара режімін бұзған 14 азамат бар. Ал 71 адам аумақтық және ішкі су (теңіз) режімін бұзушылардың қатарында аталады. Сондай-ақ 65 жүзу, 42 қозғалтқыш, 4 көлік, браконьерлік аулау құралына жататын 236 шақырымнан астам ау, ілмегі бар арқан, 66 тұзақ, 55,1 мың ілмек тәркіленді.

Ел шебін міз бақпай күзе­тетін шекарашылардың жедел әрекетінің нәтижесінде бра­коньерлердің заңсыз айналымынан 763 дана (3,8 мың кило) бекіре тұқымдас, 4947 дана (2,5 мың кило) ұсақ тұқымды балық, сондай-ақ 43 итбалық алынды. Браконьерлердің келтірген зияны 85,6 млн теңгеге бағаланып отыр. Ал табиғи тіршілік ортасына 3824 тірі балық (оның ішінде 695 бекіре тұқымдас) пен 43 итбалық жіберілді. Құқық бұзушыларға 1,88 млн теңге мөлшерінде айыппұл салынып, 1 млрд теңгеден астам эколо­гиялық залалға жол берілмеді.

Шекарашылар биылғы 18 қыркүйекте Каспий теңізінің солтүстік  жағалауынан «Бай­да» және «Бударка» жүзу құрал­да­рын тоқтатып, екі азаматты ұстады. Жүзу құралдарынан жалпы салмағы 245 килоны құ­раған 64 дана бекіре тұ­қымдас балықты тәркіледі. Бра­коньерлер теңіз түбіне тастаған ауларды тез әрі дәл табу үшін GPS навигаторын қолданатыны анықталды. Шекарашылар бұл құралды да тәркіледі. Ал екі адамның табиғатқа келтірген зияны 100 миллион теңгеден асуы мүмкін.

Мұндай табиғат байлығына суық қолын сұққандарды об­лыстық полиция департамен­тінің қызметкерлері де әлсін-әлсін анықтап отыр. Мәселен, маусым айында Жылыой ауда­нындағы «Құлсары-Сары­қамыс» тас жолында тоқта­тылған көліктен салмағы 600 кил­одан астам бекіре балы­ғы тәркіленді. Бұдан соң қыр­күйекте «Атырау-Орал» тас жолында тасымалдауға, заңсыз сатуға тыйым салынған бекіре балығы тиелген «Toyota Land  Cruiser» көлігін тоқтатты. 

– Көліктен 345 дана бекіре тұқымдас балық пен салмағы 200 грамм қара уылдырық та­былды. Осыған байланысты көлік­те болған Батыс Қазақ­стан облысының  28 және 29 жастағы екі тұрғыны ұсталды. Олар бағалы бекіре тұқымдас балықты заңсыз жолмен Аты­раудан Орал қаласына жеткіз­бек болған. Тәркіленген бекіре балықтарының жалпы салмағы 1 тоннадан асады, – деп хабарлады облыстық полиция депар­таментінің баспасөз қызметі.

Сондай-ақ Исатай ауда­нының 48 жастағы тұрғынының «Lada Priora» көлігінен 75 кило 600 грамм бекіре тұ­қым­­дас балық табылды. Ба­ға­лы балық жүр­гізуші мен жолау­шының қай­сысына тие­сілі екені белгісіз.

Тәр­тіп сақшы­лары 14 қазанға қараған түні Жайық өзенінің Дамба ауы­лы тұсында «Yamaha» аспалы моторы бар қайықты тоқтатты. Қайықтан жалпы сал­мағы 625 ки­лоны құраған бекіре тұқым­дас балықтардың 238 данасы тәркіленді. Осы дерекке бай­­­ланысты Жаңаталап елді меке­нінің 31 жастағы тұрғыны ұсталды.

Міне, Атырауда аулауға ты­йым салынған бағалы балық­ты заңсыз тасымалдаумен ұстал­ғандардың әрекеті туралы деректер осылай өріледі. Облыстық полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше, күдік­тілердің барлығына Қыл­мыс­тық кодекстің 339-бабымен (Өсiмдiктердің немесе жа­нуар­лардың сирек кездесетiн және құрып кету қаупi төнген, сон­дай-ақ пайдалануға тыйым са­лынған түрлерімен, олардың бөліктерімен немесе дериваттарымен заңсыз айналысу) сотқа дейінгі тергеу жүріп жатыр.  Бірақ құқық қорғау органдары осындай істердің немен аяқталғаны туралы деректі жария етуге құштар емес. 

Ал облыстық балық шаруа­шылығы басқармасының басшысы Артур Сәдібекұлының дерегіне жүгінсек, биылғы жыл басынан бері браконьерлікке қарсы пәрменді жұмыстардың нәтижесінде балық қорғау заң­намасын бұзған 1886 дерек анықталып отыр. Оның ішінде 1050 адам әкімшілік жауап­кершілікке тартылып, бес қыл­мыстық іс қозғалды. Сондай-ақ балық қорғау заңнамасын бұзушыларға 20 миллион 724 мың теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салыныпты.

Браконьерлікпен күрес мәсе­лесі тек биыл ғана қозғалып отыр­ған жоқ. Жыл сайын бекіре тұқымдас балықтар қорына қол сұғатындардың ұсталғаны, тәркіленген балықтың көлемі жай­лы ақпараттар желдей еседі. Алайда браконьерліктің тамы­рына балта шабылмай келеді. Бекірені заңсыз тасымал­дау­шылар ғана ұсталады. Ал ба­ғалы балықты аулау үшін теңізге шығып, асау толқынмен арпалысып жүргендер кім? Заңсыз балық аулаушыларды жүрдек қайықтар мен GPS навигаторы секілді құралдармен қамтып, қолдау танытушыларды құрыққа түсіруге құқық қорғау органдарының қауқары жетпей ме, әлде олардың жолына кесе-көлденең тұратын құ­діреті күшті топ бар ма?

 

Атырау облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Қуатты техникамен толықты

Аймақтар • Бүгін, 09:12

40 күндік сарбаз

Қоғам • Бүгін, 09:09

Аманатқа адалдық

Руханият • Бүгін, 09:03

Көкшелік Алаш тұлғалары

Тарих • Бүгін, 09:00

Мегажобаның кезекті межесі

Технология • Бүгін, 08:59

Ат әбзелдері

Таным • Бүгін, 08:55

Бүркітті ырғаққа отырғызу

Таным • Бүгін, 08:54

Тарихи лаухалар жаңғыртылды

Руханият • Бүгін, 08:49

Ықылас

Тарих • Бүгін, 08:47

Бір өлең оқыған адам – ақын

Әдебиет • Бүгін, 08:39

Құсқа айналған қыз

Әдебиет • Бүгін, 08:38

Сусын төресі – сары қымыз

Руханият • Бүгін, 08:32

Он литр қан тапсырды

Қоғам • Бүгін, 08:31

Қашықтан бақылайтын чек-парақ

Аймақтар • Бүгін, 08:23

Алғысқа бөленген Анаргүл

Аймақтар • Бүгін, 08:06

Қамқор ниет қанат бітіреді

Руханият • Бүгін, 07:52

Бір шымшым топырақ

Қазақстан • Бүгін, 07:52

Төрт жылда жойылған көлік көп

Экономика • Бүгін, 07:36

Машина жасау саласы мүлгіген жоқ

Экономика • Бүгін, 07:34

Сөредегі сағаттар

Руханият • Бүгін, 07:17

Күзгі әуен әуеледі

Руханият • Бүгін, 07:16

Ұқсас жаңалықтар