04 Қазан, 2021

Отын бағасы оңай тимей тұр

145 рет көрсетілді

Қостанай облысында жүк тасымалдаумен айналысатын көлік жүргізушілері сұйытылған газ бен дизелді отынның күн санап қымбаттап жатқанын айтып дабыл қағуда. Осыған орай, өңірлік коммуникациялар қызметінде құзырлы орындардың өкілдері журналис­термен кездесіп, нарықтағы жағдайды түсіндірді.

 

Аймақта сұйытылған газ сатумен айналысатын «БСГ», «Пром­база-7» және «КС-А»/«Кепiл Сапа-А» деп аталатын үш серік­тестік бар. Олардың айтуынша, көлікке арналған көгілдір отын тапшылығының туындауы елі­міздегі газ саласының 2020 жыл­дан бастап еркін саудаға көшуі­мен тікелей байланысты. «БСГ» ЖШС коммерциялық директоры Махаббат Жұ­таевтың сөзінше, бұрын сұйытылған әлеу­меттік газдың 50%-ын мемлекет бөліп беріп, 50%-ын газ сатушылар аукцион арқылы өздері сатып алып отырған. Қазір мемлекеттен 30-ақ пайыз бөлінеді. Ал 2021 жылдың соңына дейін газ сату­мен айналысатын компаниялар сұйы­тылған газды түгелдеу аукционнан сатып алуға көшетін болады.

– Біз тамыз айында электронды сау­даға қатыстық. Бұл саудада батырманы кім бірінші болып басса, сол ұтады, кім күшті, содан сатып алады. Нарықта бы­лық көп болды. Басқа өңірлер газ­дың бәрін сатып алды да, бізге түк қал­мады. Облыс әкімдігінің араласумен қыркүйекте ғана жағдай дұрысталды, – деді М.Жұтаев.

Коммерциялық директордың айтуынша, газ нарығында орын алып отырған тұрақ­сыздықтың тағы үш себебі бар. Біріншіден, облыстағы газдың біраз бөлігі Ресейге сатылып жатыр. Мәселен, Қостанай облысында сұйы­тылған көгілдір отынның бір литрі 98 теңге болса, Ресейде 32 рубль, яғни 180-190 теңге тұрады. Атқарушы билік шекара асып кетіп жатқан газға тосқауыл қоя алмай отыр.

Өйткені сұйық отын шекарадан бартерлік ауыс-түйіс шеңберінде өтіп жатыр. Екінші­ден, зауыттарды жаңғырту мәсе­лесі ақсап тұр. Қазір Павло­дар­­дағы мұнай өнімдерін шыға­ратын зауыт тоқтап қалған. Үшін­шіден, зауыттар ішкі нарық­ты қамтамасыз етуге онша құлық таныта қоймайды. Олар өнім­дерін мүмкіндігінше сыртқы сау­даға шығаруға ұмтылады. Сон­дықтан салаға жауапты министр­лік тарапынан квота бөлініп жат­­қа­ны­на қарамастан, көгілдір отын на­рығы тығырыққа тіреліп отыр.

«БСГ»-ның коммерциялық ди­ректоры дегенмен соңғы уа­қыт­та нарықтағы жағдай аздап тұрақтана бастағанын да айтты. «Менің ойымша, қазан айын­да газ тапшылығы болмауға тиіс. Қазір біздің қорымызда ша­ма­мен 300 тоннадай газ бар. Бі­рақ бұл 2-3 күнге ғана жетеді. Сон­дықтан сұйытылған газды та­лон­мен беріп жатырмыз. Бұл тү­гесілсе, қазанның 8-іне қарай биржа арқылы қараша айына деп сатып алған сұйытылған газды сата бастаймыз. Ал әлеуметтік газ 10 қазанға қарай келіп түсе бас­тайды, – деді М.Жұтаев.

Көгілдір отынның бір литрі Нұр-Сұлтанда – 78 теңге, Атбасарда – 73, Ал Қостанайда 98 теңге тұрады. Газ сатушылар мұның мәнісін былайша түсіндірді: – Биржа – Алматыда, яғни Қостанай одан шалғай жатыр. Мысалы, Қарағанды бірден литрі 55 теңгеден 6 мың тонна газ сатып алды. Одан кейін баға көтеріліп кетті де, біз ең шалғай өңір ретінде қымбат бағамен сатып алуға мәжбүр болдық. Биржада бәрін бот шешеді. Бастырманы уақытында басқан боламыз, бірақ бәрібір кешігіп қала береміз. Біз бұл мәселе жөнінде шағым жаздық. Қазір мәселе шешілуге бет бұрып жатқан сыңайлы. Бірақ биржадағы баға аса төмендей қойған жоқ, деді газ сататын компанияның өкілі.

Кәсіпкерлердің айтуынша, нарықтағы жағдай тап осы күйінде тұра берсе, Қостанайда газдың бағасы Ресей газының құнымен теңесуі мүмкін. Қазір бензин мен сұйытылған газ бағасының арасындағы айырмашылық азайып келеді. Осының салдарынан қазірдің өзінде бұған дейін же­ңіл көлікке газ құйып келген тұты­ну­­шы­лардың біразы бензинге ауы­са бастаған. М.Жұтаевтың бол­жа­мынша, алдағы уақытта газ­дың бір литрі 105 теңгеге дейін қым­бат­тауы мүмкін. Бірақ жыл соңына қарай баға қайта тұрақталады.

Облыстық энергетика және ТКШ басқармасының басшысы Дәурен Асқаровтың айтуынша, құзырлы орындар да қарап отырған жоқ, аймақта дизель­ді отын мен сұйытылған газ тапшы­лығын жойып, бағаны тұрақ­тандыру мәселесі көпке ұзамай реттелуі тиіс.

– Біз дизельді отын мен газды мейлінше жедел тиеп, облысқа тезірек жеткізуді қолға алдық. Газ мекемелерінің басшыларымен кездесіп, түйткілді мәселелерді талқы­ладық, Энергетика министр­лігіне шағым жолдадық. Қазір солтүстік өңірлерге бөлінетін газ көлемін ұлғайтуды сұрап отырмыз, – деді Д.Асқаров.

Ал облыстық кәсіпкерлік жә­не ин­дустриялық-инновация­лық да­му басқармасы басшысы­ның орын­­басары Аслан Жаныс­паев дизельді отын мен бензин на­р­ы­­ғындағы бағаны реттеуге жер­гілікті атқарушы биліктің шамасы келмейтінін жеткізді.

– Біз өз құзыреттілігіміздің шеңберінде жанармай мен отын қорының қаншалықты екенін және оның бағасы қандай екенін анықтау мақсатында мониторинг өткізіп, есеп беріп отыра­мыз. Биыл дизелді отынның ба­ға­сы шарықтап кетті. Жыл бас­ын­да литрі 190 теңге болған, қа­зіргі нарықта операторлар литрін 234-235 теңгеден сатып жа­тыр. Облыста жанармай қоры жет­кі­лікті. Қазір дизельді отынды та­лон­мен беріп жатырмыз, – деді бас­қа­рма басшысының орынбасары.

Кездесуден түйгеніміз – алдағы уақытта дизельді отын мен сұйы­тылған газдың бағасы қымбат­тамаса, арзандамайды. Бейресми сарапшылардың сөзінше, жанар­майдың қымбаттауы жүк және жолаушылар тасымалына да әсер етеді. Логистика 25 пайызға қым­баттайды. Тіпті халық тұты­натын тауарлардың бағасы өсіп кетуі мүмкін. Қазірдің өзінде жүк тасымалдаушылардың ортақ чатында бағаны 25 пайызға көтеру керек деген үндеулер шы­ғып жатыр. Солардың бірі: «Құр­­метті тасымалдаушылар, жүк көліктерінің иелері мен жүр­гізушілер! 29 қыр­күйектен бас­тап клиенттер мен логистикалық ком­паниялар­­дан жүк жеткізу құнын 25 пайызға көтеруді талап ету керек. Қазанның бірінен дизельді отын тапшылығы бас­талады. Қазір Ресейдің Орск өңірінен қым­бат дизельді отын келіп жатыр. Оның бағасы бұ­рын­ғыдай 200 тең­ге болмайды. Оны ұмытыңдар. Ендігі дизельді отынды 260-280 теңгеден алатын боламыз!», дейді.

Жанармай қымбаттаған са­йын ауылшаруашылық өнімдері қымбаттай түсетінін диқандар да айтып отыр.

– Ауылшаруашылық дақыл­дары мен көкөністің бағасы дизель­ді отынмен тығыз бай­ла­ныс­­та реттеліп отырады. Ауыл­да көмір қымбаттап кетуі мүм­кін. Қазір көмірдің орташа баға­сы – 16-17 мың теңге, ал шалғай ауылдарға жеткенше 25 мың болады. Ал енді жанармай көтерілетін болса, баға 30 мыңға дейін жетуі мүмкін. Орташа бір отбасына 8 тонна көмір керек десек, шалғай ауылда тұратын әр отбасы бір қысқа жететін көмір алу үшін 210 мың теңге шығындайды. Оған ағаш отынды қосыңыз, ол да арзан емес, 100 мың теңгеге дейін барады, – деді диқандардың бірі.

 

Соңғы жаңалықтар

Чемпионды таба алмай жатыр

Спорт • Бүгін, 07:59

«Ордабасы» жеңіске жетті

Спорт • Бүгін, 07:58

Бублик – үшінші кезеңде

Спорт • Бүгін, 07:57

IQanat қанаттандырғандар

Аймақтар • Бүгін, 07:55

Ауылдағы дауыл

Аймақтар • Бүгін, 07:47

Ет өткізетін нарық керек

Экономика • Бүгін, 07:40

Ең бастысы – еңбек қауіпсіздігі

Экономика • Бүгін, 07:37

Бозкілемде – бұрымдылар

Спорт • Бүгін, 07:33

Берген сертке беріктік

Қазақстан • Бүгін, 07:30

ПИК пен МИБ-тің «шайқасы»

Қазақстан • Кеше

Көлікқұмарларға арналды

Экономика • Кеше

Қымбат ем-дом қолжетімді

Медицина • Кеше

Өлке тәжі – Өлеңті

Аймақтар • Кеше

Ақшоқыда арқар атқан...

Аймақтар • Кеше

Ұқсас жаңалықтар