Жануарлар • 23 Қаңтар, 2025

Топқайыңның тұсында барыс жүр

121 рет
көрсетілді
2 мин
оқу үшін

Қарт Алтайдың қойын-қонышы толы жұмбақ. Қайбір жылдары Сарымсақты жотасында баспалап бара жатқан барыс фототұзаққа ілініп, көпті таңғалдырса, бұл жолы Топқайың ауылы тұсындағы Бүркіт шыңының сілемінде суретке түскен.

Топқайыңның тұсында барыс жүр

2014 жылға дейін Алтайдың шыңдарында барыстың бары болжам ғана еді. Қойшылар мен аңшылардың «барыс көрдік» деген сөзіне біреу сенсе, енді біріміз күмәнмен қараған­быз. Сол жылдың қаңтарын­да ғой, қар барысы Аршаты жақта құрылған фототұзаққа түсіп, сенсациялық жаңалық болған. Одан кейін сан мәрте дәлелденді. Ал Топқайыңның тұсында тұңғыш рет фотоға түсірілді.

3300 метр биіктікке ұм­сынып тұрған Бүркіт сілеміне фототұзақ құру да оңай шаруа емес. Ақ қар, көк мұзда түу биік­ке шығып, барыс бағып жүр­ген инспекторлардың ең­бегі ерен. Олардың да есімін ел білуі керек шығар, сапарды бастап барған Катонқарағай ұлттық паркі қарамағындағы жануарларды қорғау және өндіру бөлімінің бастығы Ерік Қасымов еді.

– Қыстыгүні тау бөктеріне атпен, одан әрі жаяу-жалпы жетіп, құрған фототұзақты тек­сердік. Бұл жұмыс бір өзім­нің қолымнан келмейді. Сондықтан бірге барған әріптестеріме де мың алғыс. Барсақ, аппаратымыз шашылып жатыр. Сөйтіп, әлгі құрылғыны етекке алып түстік. Шынымды айтсам, сынған құрылғы жарамсыз болып қалды деп ойлағанмын. Сөйте тұра жады картасын тексе­ріп көріп едім, барыстың бірне­ше суреті жарқ етті. Ең соңғы кадр­ға қоңыр аю түсіпті, – дейді Ерік Қасымов.

Демек темір сандықты сын­дыр­ған да аю болып шықты. Бұл сурет – Алтайдың әлі ашыл­маған құпияларының бірі ғана. Тау қойнауында қаншама тылсым жатқаны белгісіз. Бірақ тұмса табиғатты сақтап, келер ұрпаққа жеткізу – Ерік сынды табиғат жанашырларының парызы.

Катонқарағай орманының әр бұтағы, әр тасына дейін бір-бір аңыздың шежіресі іспеттес. Барыстың бұл суреті де сол шежіренің жаңа парағы болмақ.

 

Шығыс Қазақстан облысы,

Катонқарағай ауданы