Партия Төрағасының: «Алдымызда келе жатқан жаһандық сынақтардан тек мықты мемлекеттер, жұдырықтай жұмылған халықтар ғана өте алады», деп қиындықтардан шығар жолдың нұрлы шуағын көрсеткені де жиынға қатысушылардың жүрегіне берік ұялады.
Өмірдегі негізгі мамандығым ауыз әдебиетін зерттеуші болғандықтан ба, сол толқымалы сәтте Абылай ханның замандасы, әйгілі Шал ақынның бір аталы сөзі жадымда жаңғыра берді. Ол «Алыстан кедейліктің алдынан шық, төбесі көрінген соң қиын болар», деп келуші еді.
Бұл осыдан әлденеше ғасыр бұрын айтылған аумалы-төкпелі заманның ғибраты. Кешегі шежірелі тарихымызда халқымыз талай «тар жол, тайғақ кешулерден» өтті. Үзілмеген үмітті ұлттық рух пен сенімге жалғай отырып, бүгінге жетті.
Сол ұлы бабаларымыздың ұлағатты жолымен келе жатқан Елбасының туған халқына кедейшілік қамытын киюден сақтанатын бірегей жолдарды көрсетуі нағыз кемеңгерліктің белгісі десек, жараспас па!
Дәл қазіргі кезде Қазақстанның халықаралық қауымдастықта дербес, қуатты және ілгерішіл мемлекетке айналып, әлемдік маңызды іс-шаралардың бастамашысы болып жүргені және биік беделге ие болуы – Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың көрегендігі мен шебер басшылығының нәтижесі екені даусыз.
Елбасымыз жаңа Жолдауы арқылы еліміздің даму сатысында кездесетін қиындықтардың алдын алуда өз саясатының астарлы да, сарабдал екенін тағы да дәлелдеп берді. Сол себепті бұл құжатты қаламыздағы 627 бастауыш партия ұйымында тіркеуде тұратын 60 мыңнан аса әріптесіміз асқан қызығушылықпен қабылдап, лезде қолдау білдірді. Осылайша, бір жүректен шығып, миллиондаған жүрекке жеткен «Нұрлы Жол» арқылы елімізді одан әрі өркендетуге үлес қосуға дайын екендіктерін танытты.
Шынында да, кемел болашаққа бастар жолдағы атқарылар шаруаларды қадағалау нұротандықтарға жүктелгені біз үшін үлкен сенім әрі зор жауапкершілік екені хақ.
Сөз ретіне қарай, 15 жылдығын атап өткен «Нұр Отанның» осы уақыт аралығында ең ықпалды саяси күшке айналғанын атап өткім келеді. Соңғы кездері партия жұмысының сапасын арттыру мен оның құрылымдарын оңтайландыру кезеңі де сәтті жүргізілді.
Мәселен, партияның барлық құрылымдарындағы қызметкерлер аттестаттаудан өткізіліп, қалалық филиалдың штаты қысқартылды, кейбір бөлімдер ірілендірілді. Сондай-ақ, материалдық-техникалық базамыз толықтай жаңартылды, аудандық филиалдар жаңа автомобильдермен қамтылды. Үш аудандық филиалымыз жаңа ғимаратқа көшірілсе, үш ауданда құрылыс жұмыстары аяқталуға жақын. Жаңадан ашылған Наурызбай ауданында тағы бір филиалымыз құрылуда. Барлық деңгейдегі қоғамдық қабылдау бөлмелері заман талабына сәйкес электронды байланыс-интернет жүйелеріне қосылды. «Электронды партия» үздіксіз жұмыс істеуде, енді интернет арқылы кез келген адам үйінен шықпай-ақ бізбен хабарласуына мүмкіндігі бар.
Бүгінде осындай заман талабына лайықты жұмыс істеуіне барынша қолайлы жағдай жасалған алматылық нұротандықтар өз қызметінде ұйымшылдық пен іскерліктің биік үлгісін көрсетіп келеді.
Жуырда болып өткен кезекті есеп-беру сайлау конференциясында қалалық филиал төрағасы, қала әкімі А.Есімов партияның «Қазақстан. 2017 – мақсаттары. Ұлттық іс-қимыл жоспары» Сайлауалды тұғырнамасында белгіленген іс-шаралар жоспарының 9 бағыты бойынша міндеттемелердің барлық салада толық орындалғанын атап өтуі – соның жарқын бір көрінісі.
Бұл – бәріміздің ортақ жетістігіміз, онда әрбір партия мүшесінің өзіндік қолтаңбасы бар. Демек, партияның Саяси доктринасында көрсетілгендей, қоғам мен билік арасындағы байланыстарды барынша нығайту арқылы алматылықтар өз міндеттерін абыроймен атқарып келеді.
Қоғамдағы партия беделін көтеру мақсатында рухани мәселелерге қатысты азаматтардың бастамалары мен күш-жігерін бір арнаға сабақтастыруға да баса назар аударылуда. Бұл жауапты міндетті «Нұр Отан» партиясы АҚФ жанынан биыл ғана құрылып, өнер мен әдебиеттегі, ғылым мен білімдегі танымал тұлғаларды біріктіретін қалалық қоғамдық «Мирас» шығармашылық кеңесі өз құзырына алғанын айта кеткен орынды.
Қалалық «Мирасқа» жетекшілік жасауды ғылымдағы танымал тұлға, академик, Ұлттық ғылым академиясының президенті, қалалық филиалдың саяси кеңесінің мүшесі Мұрат Жұрыновтың қолға алуы – Қоғамдық кеңестің зиялы қауым ортасында беделінің тез өсуіне әсер етті. Қысқа мерзімде 3 отырысын өткізген Кеңес мүшелері сирек кітаптар мен қолжазбаларды реттеу, мұражайлар мен ондағы жәдігерлерді сақтаудың өзекті мәселелері жөнінде Мәдениет және спорт министрлігіне, Орталық аппаратқа бірқатар нақты ұсыныстар түсірді. Өзім де бұрынғы музей қызметінде басшылық жасаған тәжірибемнен білемін, біздің музейлер әлі күнге дейін 1984 жылғы нұсқаулық-инструкциямен жұмыс жасап келе жатқаны көңіл қынжылтады. Сондықтан, бұл бағыттағы рухани жұмыстар алдағы уақытта да жалғаса бермек. Бұл «Нұрлы Жол» бағдарламасынан туындайтын жаңа міндеттер мен тапсырмаларға сәйкес келеді.
Жолдауда айтылғандай, Сайлауалды тұғырнамамыздың негізгі индикаторларының бірі – мектеп проблемаларын шешу бірінші кезекте жүзеге асырылуы қажет екендігі жұрт арасында ерекше ықыласпен қабылданды.
Сонау өткен ғасырдың басында Мағжан Жұмабаевтың айтқаны бар: «Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы да мектебінің қандай негізде құрылуына барып тіреледі». Мұның Жолдаудағы негізгі оймен қалай үйлесіп тұрғанын өздеріңіз де байқадыңыздар.
Соңғы жылдары Алматы қаласында салынған білім ошақтарының дені қазақ мектептері. 1989 жылы 1 ғана қалалық қазақ мектебі болса, қазір олардың саны 62-ге жетті. Оған қоса 68 аралас мектеп бар. Олар да біртіндеп қазақ мектебіне айналуда. Бұл – қазақ тілінде білім алғысы келетіндердің көбейгенін және білім сапасының артқанын көрсетеді. Қазіргі уақытта өзге ұлт өкілдерінің арасында да мемлекеттік тілді үйренушілер, балаларын қазақ тіліндегі балабақшаға, мектептерге беруге ниет білдірушілер жыл сайын артып келеді.
Тіл – адамдарды жақындастыратын рухани алтын көпір. Ендеше, бұл бағыттағы оңды қадамдар Елбасының «Бірлігіміз бен этносаралық келісімді біздің өзіміз сақтауға тиіспіз», дейтін қағидасына сәйкес келеді.
Жолдауда «Жастар – біздің болашағымыздың тірегі. «Нұрлы Жол», міне, жастарымыздың күш-жігер жұмсап, құлаш сермейтін тұсы осы!» деген жалынды жолдар бар.
Мемлекет жастарға құр сенім артып қана қоймай, олардың сапалы білім, саналы тәрбие алуына, мамандықтарды игеруіне бар мүмкіндіктерді жасап келеді. Бұл ретте, Алматыда еліміздегі жастардың басым бөлігі шоғырланғанын естен шығармаған жөн.
Алып шаһарымыздың барлық тыныс-тіршілігіне белсенділікпен қатысатын жастар өнер мен мәдениетте, білім мен ғылымда, спортта үлкен жетістіктерге жетіп, ел мерейін көтеруде. Мысалы, спорттың әр түрінен халықаралық талаптарға сай әлемдік жарыстардың жоғары деңгейде ұйымдастырылуы қаламыздың алдағы 2017 жылғы Универсиаданы ойдағыдай өткізетінінің кепілі. Бұл айтулы жетістіктер ару Алматының 2022 жылғы қысқы Олимпиаданы қабылдау мүмкіндігін де жақындата түспек.
Жастар ісі партия тарапынан да қолдау табуда. Биылғы жылы партияның «Жастар кадрлық резерві» бағдарламасы аясында Алматы қаласынан 132 үміткер жобаға қатысып, оның 60-сы республикалық кезеңге өтті. 5 жас маманымыз Астана қаласындағы инновациялық жоғары оқу бағдарламасымен білім алу жолдамасын жеңіп алды. 3 үміткеріміз Республикалық кадрлар резервіне алынды.
Жоғары оқу орындарын бітірушілерді жұмысқа орналастыру бағытындағы «Сәтті қадам» жобасы бойынша партияның Алматы қалалық филиалында 150 жас маман іріктеуден өткізілді. Жоба аясында сыннан сүрінбей өткен 50 үміткер қаладағы мемлекеттік мекемелер мен ұлттық компанияларда кәсіптік тәжірибеден өтуге жіберілді. Бұл жақсы дәстүр партия мен Кәсіпкерлер палатасы арасында жасалған меморандум негізінде болашақта да жалғасады деп ойлаймыз.
Бұдан басқа, алматылық жасотандықтар «Ардагерлерді ардақтайық» бағдарламалары бойынша 860 соғыс ардагерінің үйлеріне барып, тұрмыстарын зерттеді, арнайы тіркеуге алды. Аудан әкімдіктерімен бірлесіп, азық-түлік көмегін көрсетуді ұйымдастырды. Қалалық әкімдікпен, «Жас Отанмен» бірлесіп, «Таза мекен» акциясын жүргізіп, Медеу шатқалы, Есентай, Үлкен және Кіші Алматы өзендерінің жағалауларын тазартуға студент жастарды жұмылдырдық. Қала көшелеріне 75 мың дана жасыл желек отырғызуды ұйымдастырдық. Жастар болашағымыздың тірегі екенін осындай жарқын істері арқылы көрсетіп келеді.
Елбасы өз Жолдауында 2015 жыл – ұлттық тарихымыздың ұлықталатын жылы екенін ерекше атап өтті. Сондай-ақ, Қазақ хандығының – 550, Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Конституциямыздың – 20, Ұлы Жеңістің 70 жылдығы сияқты айтулы мерекелер келе жатыр. Оның арғы жағында Тәуелсіздігіміздің 25 жылдық мерейтойы мен ЭКСПO-2017 халықаралық көрмесі сияқты айқын белестер күтіп тұр.
Бұл шежірелі белестердің барлығы қазақстандық патриотизмді жас ұрпақ жадына сіңіруде айрықша рөлге ие екені даусыз.
Осынау тарихи жетістіктерге біз еліміздің татулығы мен бірлігінің нәтижесінде көтеріліп келеміз. Осы ел бірлігі мен тұрақтылықты одан әрі сақтау – «Нұр Отанның» ең басты міндеті болып қала бермек.
«Жол мұраты – жету» екенін бабаларымыз әлдеқашан түйіп тастаған. Жарқын келешекті бетке алып, нұрлы жолға шыққан Қазақ елінің көш керуені көлікті болсын!
Кенжехан МАТЫЖАНОВ,
«Нұр Отан» партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
Алматы.
Партия Төрағасының: «Алдымызда келе жатқан жаһандық сынақтардан тек мықты мемлекеттер, жұдырықтай жұмылған халықтар ғана өте алады», деп қиындықтардан шығар жолдың нұрлы шуағын көрсеткені де жиынға қатысушылардың жүрегіне берік ұялады.
Өмірдегі негізгі мамандығым ауыз әдебиетін зерттеуші болғандықтан ба, сол толқымалы сәтте Абылай ханның замандасы, әйгілі Шал ақынның бір аталы сөзі жадымда жаңғыра берді. Ол «Алыстан кедейліктің алдынан шық, төбесі көрінген соң қиын болар», деп келуші еді.
Бұл осыдан әлденеше ғасыр бұрын айтылған аумалы-төкпелі заманның ғибраты. Кешегі шежірелі тарихымызда халқымыз талай «тар жол, тайғақ кешулерден» өтті. Үзілмеген үмітті ұлттық рух пен сенімге жалғай отырып, бүгінге жетті.
Сол ұлы бабаларымыздың ұлағатты жолымен келе жатқан Елбасының туған халқына кедейшілік қамытын киюден сақтанатын бірегей жолдарды көрсетуі нағыз кемеңгерліктің белгісі десек, жараспас па!
Дәл қазіргі кезде Қазақстанның халықаралық қауымдастықта дербес, қуатты және ілгерішіл мемлекетке айналып, әлемдік маңызды іс-шаралардың бастамашысы болып жүргені және биік беделге ие болуы – Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың көрегендігі мен шебер басшылығының нәтижесі екені даусыз.
Елбасымыз жаңа Жолдауы арқылы еліміздің даму сатысында кездесетін қиындықтардың алдын алуда өз саясатының астарлы да, сарабдал екенін тағы да дәлелдеп берді. Сол себепті бұл құжатты қаламыздағы 627 бастауыш партия ұйымында тіркеуде тұратын 60 мыңнан аса әріптесіміз асқан қызығушылықпен қабылдап, лезде қолдау білдірді. Осылайша, бір жүректен шығып, миллиондаған жүрекке жеткен «Нұрлы Жол» арқылы елімізді одан әрі өркендетуге үлес қосуға дайын екендіктерін танытты.
Шынында да, кемел болашаққа бастар жолдағы атқарылар шаруаларды қадағалау нұротандықтарға жүктелгені біз үшін үлкен сенім әрі зор жауапкершілік екені хақ.
Сөз ретіне қарай, 15 жылдығын атап өткен «Нұр Отанның» осы уақыт аралығында ең ықпалды саяси күшке айналғанын атап өткім келеді. Соңғы кездері партия жұмысының сапасын арттыру мен оның құрылымдарын оңтайландыру кезеңі де сәтті жүргізілді.
Мәселен, партияның барлық құрылымдарындағы қызметкерлер аттестаттаудан өткізіліп, қалалық филиалдың штаты қысқартылды, кейбір бөлімдер ірілендірілді. Сондай-ақ, материалдық-техникалық базамыз толықтай жаңартылды, аудандық филиалдар жаңа автомобильдермен қамтылды. Үш аудандық филиалымыз жаңа ғимаратқа көшірілсе, үш ауданда құрылыс жұмыстары аяқталуға жақын. Жаңадан ашылған Наурызбай ауданында тағы бір филиалымыз құрылуда. Барлық деңгейдегі қоғамдық қабылдау бөлмелері заман талабына сәйкес электронды байланыс-интернет жүйелеріне қосылды. «Электронды партия» үздіксіз жұмыс істеуде, енді интернет арқылы кез келген адам үйінен шықпай-ақ бізбен хабарласуына мүмкіндігі бар.
Бүгінде осындай заман талабына лайықты жұмыс істеуіне барынша қолайлы жағдай жасалған алматылық нұротандықтар өз қызметінде ұйымшылдық пен іскерліктің биік үлгісін көрсетіп келеді.
Жуырда болып өткен кезекті есеп-беру сайлау конференциясында қалалық филиал төрағасы, қала әкімі А.Есімов партияның «Қазақстан. 2017 – мақсаттары. Ұлттық іс-қимыл жоспары» Сайлауалды тұғырнамасында белгіленген іс-шаралар жоспарының 9 бағыты бойынша міндеттемелердің барлық салада толық орындалғанын атап өтуі – соның жарқын бір көрінісі.
Бұл – бәріміздің ортақ жетістігіміз, онда әрбір партия мүшесінің өзіндік қолтаңбасы бар. Демек, партияның Саяси доктринасында көрсетілгендей, қоғам мен билік арасындағы байланыстарды барынша нығайту арқылы алматылықтар өз міндеттерін абыроймен атқарып келеді.
Қоғамдағы партия беделін көтеру мақсатында рухани мәселелерге қатысты азаматтардың бастамалары мен күш-жігерін бір арнаға сабақтастыруға да баса назар аударылуда. Бұл жауапты міндетті «Нұр Отан» партиясы АҚФ жанынан биыл ғана құрылып, өнер мен әдебиеттегі, ғылым мен білімдегі танымал тұлғаларды біріктіретін қалалық қоғамдық «Мирас» шығармашылық кеңесі өз құзырына алғанын айта кеткен орынды.
Қалалық «Мирасқа» жетекшілік жасауды ғылымдағы танымал тұлға, академик, Ұлттық ғылым академиясының президенті, қалалық филиалдың саяси кеңесінің мүшесі Мұрат Жұрыновтың қолға алуы – Қоғамдық кеңестің зиялы қауым ортасында беделінің тез өсуіне әсер етті. Қысқа мерзімде 3 отырысын өткізген Кеңес мүшелері сирек кітаптар мен қолжазбаларды реттеу, мұражайлар мен ондағы жәдігерлерді сақтаудың өзекті мәселелері жөнінде Мәдениет және спорт министрлігіне, Орталық аппаратқа бірқатар нақты ұсыныстар түсірді. Өзім де бұрынғы музей қызметінде басшылық жасаған тәжірибемнен білемін, біздің музейлер әлі күнге дейін 1984 жылғы нұсқаулық-инструкциямен жұмыс жасап келе жатқаны көңіл қынжылтады. Сондықтан, бұл бағыттағы рухани жұмыстар алдағы уақытта да жалғаса бермек. Бұл «Нұрлы Жол» бағдарламасынан туындайтын жаңа міндеттер мен тапсырмаларға сәйкес келеді.
Жолдауда айтылғандай, Сайлауалды тұғырнамамыздың негізгі индикаторларының бірі – мектеп проблемаларын шешу бірінші кезекте жүзеге асырылуы қажет екендігі жұрт арасында ерекше ықыласпен қабылданды.
Сонау өткен ғасырдың басында Мағжан Жұмабаевтың айтқаны бар: «Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы да мектебінің қандай негізде құрылуына барып тіреледі». Мұның Жолдаудағы негізгі оймен қалай үйлесіп тұрғанын өздеріңіз де байқадыңыздар.
Соңғы жылдары Алматы қаласында салынған білім ошақтарының дені қазақ мектептері. 1989 жылы 1 ғана қалалық қазақ мектебі болса, қазір олардың саны 62-ге жетті. Оған қоса 68 аралас мектеп бар. Олар да біртіндеп қазақ мектебіне айналуда. Бұл – қазақ тілінде білім алғысы келетіндердің көбейгенін және білім сапасының артқанын көрсетеді. Қазіргі уақытта өзге ұлт өкілдерінің арасында да мемлекеттік тілді үйренушілер, балаларын қазақ тіліндегі балабақшаға, мектептерге беруге ниет білдірушілер жыл сайын артып келеді.
Тіл – адамдарды жақындастыратын рухани алтын көпір. Ендеше, бұл бағыттағы оңды қадамдар Елбасының «Бірлігіміз бен этносаралық келісімді біздің өзіміз сақтауға тиіспіз», дейтін қағидасына сәйкес келеді.
Жолдауда «Жастар – біздің болашағымыздың тірегі. «Нұрлы Жол», міне, жастарымыздың күш-жігер жұмсап, құлаш сермейтін тұсы осы!» деген жалынды жолдар бар.
Мемлекет жастарға құр сенім артып қана қоймай, олардың сапалы білім, саналы тәрбие алуына, мамандықтарды игеруіне бар мүмкіндіктерді жасап келеді. Бұл ретте, Алматыда еліміздегі жастардың басым бөлігі шоғырланғанын естен шығармаған жөн.
Алып шаһарымыздың барлық тыныс-тіршілігіне белсенділікпен қатысатын жастар өнер мен мәдениетте, білім мен ғылымда, спортта үлкен жетістіктерге жетіп, ел мерейін көтеруде. Мысалы, спорттың әр түрінен халықаралық талаптарға сай әлемдік жарыстардың жоғары деңгейде ұйымдастырылуы қаламыздың алдағы 2017 жылғы Универсиаданы ойдағыдай өткізетінінің кепілі. Бұл айтулы жетістіктер ару Алматының 2022 жылғы қысқы Олимпиаданы қабылдау мүмкіндігін де жақындата түспек.
Жастар ісі партия тарапынан да қолдау табуда. Биылғы жылы партияның «Жастар кадрлық резерві» бағдарламасы аясында Алматы қаласынан 132 үміткер жобаға қатысып, оның 60-сы республикалық кезеңге өтті. 5 жас маманымыз Астана қаласындағы инновациялық жоғары оқу бағдарламасымен білім алу жолдамасын жеңіп алды. 3 үміткеріміз Республикалық кадрлар резервіне алынды.
Жоғары оқу орындарын бітірушілерді жұмысқа орналастыру бағытындағы «Сәтті қадам» жобасы бойынша партияның Алматы қалалық филиалында 150 жас маман іріктеуден өткізілді. Жоба аясында сыннан сүрінбей өткен 50 үміткер қаладағы мемлекеттік мекемелер мен ұлттық компанияларда кәсіптік тәжірибеден өтуге жіберілді. Бұл жақсы дәстүр партия мен Кәсіпкерлер палатасы арасында жасалған меморандум негізінде болашақта да жалғасады деп ойлаймыз.
Бұдан басқа, алматылық жасотандықтар «Ардагерлерді ардақтайық» бағдарламалары бойынша 860 соғыс ардагерінің үйлеріне барып, тұрмыстарын зерттеді, арнайы тіркеуге алды. Аудан әкімдіктерімен бірлесіп, азық-түлік көмегін көрсетуді ұйымдастырды. Қалалық әкімдікпен, «Жас Отанмен» бірлесіп, «Таза мекен» акциясын жүргізіп, Медеу шатқалы, Есентай, Үлкен және Кіші Алматы өзендерінің жағалауларын тазартуға студент жастарды жұмылдырдық. Қала көшелеріне 75 мың дана жасыл желек отырғызуды ұйымдастырдық. Жастар болашағымыздың тірегі екенін осындай жарқын істері арқылы көрсетіп келеді.
Елбасы өз Жолдауында 2015 жыл – ұлттық тарихымыздың ұлықталатын жылы екенін ерекше атап өтті. Сондай-ақ, Қазақ хандығының – 550, Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Конституциямыздың – 20, Ұлы Жеңістің 70 жылдығы сияқты айтулы мерекелер келе жатыр. Оның арғы жағында Тәуелсіздігіміздің 25 жылдық мерейтойы мен ЭКСПO-2017 халықаралық көрмесі сияқты айқын белестер күтіп тұр.
Бұл шежірелі белестердің барлығы қазақстандық патриотизмді жас ұрпақ жадына сіңіруде айрықша рөлге ие екені даусыз.
Осынау тарихи жетістіктерге біз еліміздің татулығы мен бірлігінің нәтижесінде көтеріліп келеміз. Осы ел бірлігі мен тұрақтылықты одан әрі сақтау – «Нұр Отанның» ең басты міндеті болып қала бермек.
«Жол мұраты – жету» екенін бабаларымыз әлдеқашан түйіп тастаған. Жарқын келешекті бетке алып, нұрлы жолға шыққан Қазақ елінің көш керуені көлікті болсын!
Кенжехан МАТЫЖАНОВ,
«Нұр Отан» партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
Алматы.
Астанада бір көшеде көлік қозғалысы ішінара шектеледі
Елорда • Кеше
Алматы облысында 73 майдангердің есімі көшелерге берілген
Өшпес даңқ • Кеше
Орлов шахтасында жұмысшы қаза тапты
Оқиға • Кеше
Президент бірқатар заңға қол қойды
Президент • Кеше
Туған жер құрметінен қанаттанып…
Әдебиет • Кеше
1 шілдеден бастап ипотека кімдерге берілмейді?
Ипотека • Кеше
