Мирас АСАН«Egemen Qazaqstan»
113 материал табылды

Руханият • 04 Сәуір, 2021

Оруэллдық образдар немесе арғымақтардың ақыры

Қай дәуір болмасын тоталитарлық жүйесіз, оның темірдей қатты тырнақшаның ішіндегі «тәртібінсіз», теперішінсіз өтпепті. Мұны тіпті адамзат жаралғалы бергі тарихтан тамыр тарта отырып тарқата айтуға болады.  Қоғамның барлық саласы биліктің бақылауына өтіп, адам бостандығы мен конституциялық құқықтар аяққа тапталған жерден бастап тоталитарлық жүйенің тар қамыты момын халықтың мойынына кигізіледі.  Еркін идеялар мен оппозициялық озат ойлар саяси қуғын-сүргінге ұшырай бастайды.

Тарих • 26 Наурыз, 2021

Елді елең еткізген екі сурет

Қазағым деп қан жұтып, жағасы жау қолында кеткен асыл тұл­ғаларымыз аз емес. Десек те, қызыл империяның қан сүмек­теген қы­лышынан қаймықпай, Алаш мұраты жолында ғазиз жанын пида еткен ұлт зиялысы, мемлекет және қоғам қайраткері Әлихан Бөкейханның орны алабөтен.

Руханият • 20 Наурыз, 2021

Алаң да алаң, алаң жұрт

Ұлы сахараны мыңдаған жылдар бойы мекен еткен көшпелі түркі тайпаларының ішіндегі қазақ ұлысы ұлт ретінде болмыс-бітімі, таным-түйсігі, салт-дәстүрі, тілі, ділі ерекше жаратылған жұрт. Өмір ырғағын қоршаған орта, Табиғат-Анамен айрықша сабақтастыра білген дала халқы осы күнге дейін өз дүниетанымын бұзбай келгенінде айрықша мән бар. Бір ғана емес, бірнеше озық мәдениет пен бай өркениетті өне бойына өнегемен біріктіре білген Алаш баласы әлем халықтары алдында көп ерекшелігімен дара.

Руханият • 11 Наурыз, 2021

Шығармашылық шекарасы

Біз көбіне шығармашылықта шекара жоқ деп айтып жатамыз. Алайда қасиетті өнерде мәңгілік ұлы шекара барын көбіміз мойындағымыз келмейді. Ол шекара және сіз бен біз ерсілі-қарсылы кіріп-шығып жүре беретін иесіз есік я болмаса қараусыз қақпа емес, тек жанкешті нағыз дарын, өмірін өнерге көзсіз құрбан еткен тума талант ғана аттай алатын ай­рықша асу, биіктігіне кез келген адам­ның білім-парасаты жете бермейтін бөлек белес.

Руханият • 09 Наурыз, 2021

Сүйінбике

Қарт Қазанның бір қақпасын тіреп тұрған қызыл керіш қыз мұнара, жерден жеті-ақ күнде зәулім көкке тік шаншылған елу сегіз метрлік еңселі ескерткіш уақыт жадынан ешқашан өшпек емес. Әрине, шымқай шатырын шақырайған күн жеп, іргетасын мүк мұжып, есік-терезесін Еділді етпеттей соққан есер жел жұлқылап тұрған зәулім ғимарат кәрі заманалармен бірге әйтеуір бір тозатыны хақ. Алайда сол мұнараның атын асқақтатқан аңыз арудың ерлік рухын, текті перизаттың адамзаттан асқан сұлу келбетін, азаттық үшін жанын пида еткен аянышты ауыр тағдырын ұрпақ санасынан ешкім өшіре алмас еді.

Әдебиет • 01 Наурыз, 2021

Кітап-адамдар

Кейде бізді әлдеқашан байлап-матап тастаған цифрлар цивилизациясы ең соңында әріптер әлемін жұтып барып жай табатындай крінеді. Бейнелеп айтсақ, арыстан жал жас толқындар кәрі жартасты жағасынан алғандай аласапыран уақыт. Бірін-бірі жалмап, жұтып қойғысы келіп жанталасқан технологиялар тартысы кім-кімді құрдымға сүйрелеп жатқанын біліп болмайсың. Алайда сол толқындар кәрі жартасты олардың емес, түптің-түбінде үздіксіз тамып тұрған титімдей тамшы күл-талқан қылатынын ешқашан сезбейді.

Елбасы • 25 Ақпан, 2021

Азаттық архитекторы

Биыл еліміз үшін ең қастерлі құндылық – егемендігіміздің еңсе тіктеген елеулі отыз жылына қадам бастық. Бүкіл адамзат алаңдап отырған ауыр ахуалға, планеталық пандемияға қарамастан, тұғырлы тәуелсіздігіміздің торқалы тойын өз дәрежесінде мерекелеуіміз керек.

Өнер • 23 Ақпан, 2021

Ойыншықтар

Бірде ол балалар ойнайтын серуен бақта шар ату сайысынан жұмсақ ойыншық ұтып алады. Әлдебір уақытта оның көзі ақыл-есі кемтар, жасы сегіз-тоғыздардың шамасындағы балаға түседі. Дереу қолындағы ұтып алған жұмсақ ойыншықты әлгі балаға ұстата қояды. Бала «Рахмет!» дейді. Кемтар баланың әкесі сол жерде өксіп жылап жібереді. Неге жылағанын сұрағанда: – «Баламның осы жасқа келгенше тілі шықпаған, ол ешқашан сөйлеп көрмеген болатын», дейді.

Руханият • 09 Ақпан, 2021

«Ең бірінші бақытым...»

Тоқсаныншы жылдардың тоқырауына тап келген біздің ба­ла­лық сығырайған қоңыр шам­ның қолтығында есейді. Күн­дізгі ауыл тіршілігі, қабыр­ға­сына қар қатқан суық сыныптар, қытайдың ала қабын арқалап нәпақа терген ата-аналар, бүкшеңдеп, күні бойы оттың басынан бір ұзамайтын кәрі әже, бәрі-бәрі кешкісін қою іңірдің құшағына құлайды. Жал пешті жағалай жайылған дастарқан басында шай ішіледі.

Руханият • 08 Ақпан, 2021

Өкпек жолаушылар

Біздің үй аэропортқа жақын. Төбемізден күн сайын емес, тіпті сағат сайын ұшақтар самғайды. Алғаш көшіп келгенде әлгі ұшақтардың дауысына қайта-қайта елеңдеп отыратынбыз. Бірақ кейін құлақ үйренгендік пе, сол ұшақтар мүлде ұшпай қалғандай болды... Жалпы адам табиғаты өте қызық, тылсым, жұмбақ келеді ғой. Сенгіш, ырымшыл, үмітшіл. Ойлап отырсақ, бұған дейінгі тұрған пәтеріміздің де жанынан ылғи пойыз жөңкілетін. Жаңа үйімізге көшіп келгенде бірден осыны айтып бір күлісіп алдық. Ендігі үйіміз кемелер тоқтайтын алып порттың қасында болмаса игі деп мәз болғанбыз. Рельске сарт-сұрт тиген пойыз доңғалақтары өткен сайын терезеге қарайтын едік. Айтматовша айтсақ, Оралханша ойласақ «батыстан шығысқа, шығыстан батысқа» жөңкілген жүрдек пойыздар, ұшқыр ұшақтар бізді ешқашан бейжай қалдырмайтын.