Мирас АСАН«Egemen Qazaqstan»
112 материал табылды

Әдебиет • 12 Қазан, 2021

Тас тұғырдағы таутұлға

Ел рухын еңселендірген ерлер ешқашан халық жадынан өшпек емес. Алмағайып аласапыран шақта жасындай жырларымен жауынгерлерге дем берген сондай тұлғалардың қатарында біз міндетті түрде Жамбыл Жабайұлын атар едік. Бір ғана дастанының өзімен миллиондаған жанның үмітіне дем берген ол әлі күнге жырсүйер жүректердің төрінен түскен жоқ. Биыл 175 жылдық мерейтойы аталып өтіп жатқан ұлт ақынын жалғыз қазақ халқы емес, кезіндегі одақтас он бес елдің барлығы дерлік құрмет тұтты.

Әдебиет • 27 Қыркүйек, 2021

Шерханның шамырқанысы

Қазақ бас­па­сө­зінің арғы-бер­гі тарихын түгел тәп­сірлегенде, оның бай шежі­ресін тұтас баян еткенде есімдерін атамай кетпейтін, ғибратты жолда­рына соқпай өт­пейтін тұлғалар бо­лады. Сондай заңғарлардың қа­­тарында біз әл­бетте, Шерхан Мұр­­тазаны айтар едік. Шерхан Мұр­­таза деген­де біздің көз ал­ды­мызға айбары­нан алып таулар ығатын, тегеуріні қара тасты қа­мыр­­ша илеп жіберердей найзағай мінез тұлға келе қалады. Алаштың арыстан тұлғасы Әлихан Бөкейханның «Ұлтқа қызмет ету білімнен емес, мінезден» деген сөзін бүгінде ерсілі-қарсылы қолдана беретін болдық қой. Асылында, мұндай кесек сөзді кез келген жерге жойдасыз жұмсамасақ керек еді.

Кино • 26 Қыркүйек, 2021

Жалғыздық аралы

Біздің кейде жеті миллиард адамның ішінде жүріп те жалғызсырайтынымыз бар. Біз кейде қызылды-жасылды отшашулардың астында дүркіреп өтіп жатқан тойда отырып та мұңаямыз. Біз тіпті жап-жарық күнде адасып, шіліңгір шілдеде жаурауымыз да мүмкін. Бәрінің ар жағында сол алғашқы айтқан жалғыздық жатады. Иә, тарқата берсек жалғыздықтың түр-түрі көп қой. Қоғамды қабылдамаған, қоғам қабылдамаған ішкі ой жалғыздығы, тұтас халықтардың жалғыздығы, діни ғимараттардың өгей кейпі, түрлі өнер туындыларының жалғыздығы, сөз жалғыздығы, тұлға жалғыздығы...

Өнер • 21 Қыркүйек, 2021

Сиқырлы саз

Арқа өңірі қашаннан өнерге бай, саз қонған, сөз дарыған ардақты мекен. Ұлы даланың сан ғасыр тарихын қобыз бен домбыраның қу шанағында сарнатқан небір талант осынау өлкеден өнерге ат қосты. Әрине, сайын Сарыарқадан ескен ұлы сарындар туралы айтқанда біздің құлағымызға ұлтымыздың төл аспаптарынан төгілген қою саз бірінші болып жететіні рас. Алайда біз оркестрлердің ішіндегі ең жоғары дәрежелісі – симфониялық оркестр туралы да ұмытпауымыз керек. Өнердің күрделі бұл саласы да Арқа даласынан асқақ қарайды. Айталық, Қ.Байжанов атындағы Қарағанды концерттік бірлестігінің Еркеғали Рахмадиев атындағы симфониялық оркестрі өзінің ширек ғасырдан астам тарихында талай белестерді бағындырған іргелі ұжым.

Тарих • 13 Қыркүйек, 2021

Егемендік еңселеген ескерткіштер

Ұлы даланың бай шежіресін ақтарғанда қазақ баласы аңсаған егемендіктің бастауында сонау ғұн мен сақ дәуірінен бас­тап, тіпті одан да арғы кәрі тарих кәдеге жарайды. Алаш азаттығының анық басында түбі бір түркі әлеміне аты мәшһүр алыптар шоғыры тұрғаны анық. Еңселі елдің егемен рухы оның топырағында дүниеге келіп, тағдыр айдауымен қиыр кеткен, сөйте жүріп әлемді өзіне бай ғылымымен, жауынгерлік хас шеберлігімен қарата білген кесек кемелдермен тамырлас. Тарихты тауанды тұлғалар жасайды десек, қазақ жүріп өткен сан тарау жолдың түп бастауында ұлы сахарада дүниеге келген аңыз алыптарымыздың тұрғанын көреміз. Біз бүгін сондай, сүйегі жат топырақта қалса да, сүбелі сөзі қазақ еншісіне жазылған жақсыларымызды еске алып жадымызды жаңғыртқымыз келеді.

Өнер • 12 Қыркүйек, 2021

Қарышта, қазақ киносы!

Қазақ киносы –  қазақтың өткен ғасырдан бергі сан тарау тарихын алтын қорымызға түгел таспалап, жас ұрпақты жасампаз рухта тәрбиелеп келе жатқан ел руханиятының ең үлкен тірегі. Жалпы, кино саласы, оның түрлі тармақтары кез келген мемлекеттің идеологиялық басты құралы екені шындық. Ертеңгі ұрпақ тәрбиесі экранға тікелей байланысты. Сол ретте қазақ киносы Алаш баласы жүріп өткен өнегелі жолды келешек жас буынға түрлі жанрда оң насихаттап келеді.

Кино • 25 Тамыз, 2021

Объектив сыртындағы «Өкіл әке»

Әлем назарын әлі күнге өзінен аудармай келе жатқан кинокартиналар бар. Солардың қатарында біз әлбетте Френсис Форд Копполаның «Өкіл әкесін» айтар едік. Өзектілігін әлі күнге дейін еш жоймаған шедеврді қай жағынан әңгімелесеңіз де қызық.

Әлем • 19 Тамыз, 2021

Галлен галереясы

«Жойылсын жалғыз сөз – соғыс деген...». Осы бір ғана өлең жолы бүкіл адамзаттың бар арман-тілегін арқалаған аңсарлы тіркес десек, еш қателеспеген болар едік. Шіркін, жер әлем бірер сәтке болсын бейбітшіліктің бесігінде бейқам тербеліп тұрар ма еді?

Руханият • 11 Шілде, 2021

Бекершілік

Біздің көбіміз – өмір бойы ең ғажап, ең ұлы армандарымызды күнделікті күйбең тіршіліктің шаңына көміп, тұншықтырып, ақыр соңында сол босқа өтер бекершіліктің қо­лына беріп өлтірушілерміз. Ең қорқы­ныш­тысы – сол әурешілік бара-бара адам­зат­тың негізгі өмір мәніне айналып бара жатқан. Біз тіпті өзіміздің өмірге кел­гендегі ұлы мұ­раттарымызды біржола ұмы­тып, сол бекерге өтер бос ғұмырдың тұтас­тай құрбанына айналамыз. Әрине, әр адам – индивид. Біреудің өмірін құр бекершілік деп құрдымға ысыра салудан, жалпы жер бетіндегі барлық адам бес күн жалғанды бекер сүріп жатыр деуден аулақпыз. Өзінің саналы ғұмырын ғибратты кешіп өткен ғұламалар, данышпандар көп. Дегенмен біз айтып отырған күйреуік күйдің тұзағына тұтқындалғандар үлесі бәрібір көп.

Әдебиет • 11 Шілде, 2021

Алексиевич айтқан сөз немесе интеллект пен инстинкт соғысы

Қазақ жазушылары Нобель сыйлығын қашан алады деген сауал осы күні жауыр болуға айналды... Әгәрәки бұл турасында әңгіме айтыла қалған күннің өзінде самарқау ғана Әмірхан Балқыбектің «Шамарханға хатын» оқыған боларсыңнан әрі аспаймыз. Я болмаса осы күні сыйлықта сән қалды ма, мән қалды ма деп сауалдың соңын саясиландырып, енжар есінеп, тіпті бір басқа дүниелерді әңгімелеп кетуіміз ғажап емес. Әрине, бұл сауалдың жауабы бүгін-ертең табыла қоюы екіталай. Жалпы, айтпағымыз басқа. Осы тақырып ойымызға неге түскендігін айту үшін де қазақ қаламгерлерін қажап кетіп отырған жоқпыз ба?