Соңғы жаңалықтар
Спорт • 10 Желтоқсан, 2025
Темірлан Анарбеков «Қайрат» – «Олимпиакос» матчында үздік ойыншы атанды
Алматылық «Қайрат» пен гректің «Олимпиакосы» арасындағы Чемпиондар лигасының жалпы кезеңіндегі алтыншы тур матчына берілген бағалар жарияланды, деп хабарлайды Egemen.kz.
Әлем • 10 Желтоқсан, 2025
Аустралияда 16 жасқа толмағандар енді әлеуметтік желілерге кіре алмайды
Әлемде алғаш рет Аустралия билігі кәмелеттік жасқа толмаған балалардың TikTok, YouTube, Instagram және Facebook сияқты ірі әлеуметтік желілерге кіруіне тыйым салды, деп хабарлайды Egemen.kz.
Саясат • 10 Желтоқсан, 2025
Ақылды көлік дәліздеріне – цифрлық мүмкіндік
Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында көлік-транзит саласын дамыту мен цифрландыру мәселелері, 2026 жылғы вегетациялық маусымға дайындық шарасы қаралды.
Саясат • 10 Желтоқсан, 2025
Көпшілікке көмегі тиген «Қарызсыз қоғам»
«Amanat» партиясында «Қарызсыз қоғам» жобасын жүзеге асыру барысы қорытындыланды. Үш жыл бұрын партия халықтың қаржылық сауатын арттыру және азаматтардың несие жүктемесін азайту бағытында жүйелі жұмыс жүргізу мақсатында барлық жауапты мемлекеттік органдардың, банктердің және өзге де қаржы ұйымдарының ресурсын бір арнаға тоғыстырды. Жоба тұтас ел аумағында жүзеге асырылды. Биыл 860 мыңға жуық ел азаматы оқудан өтіп, оларға кәсіби көмек көрсетілді.
Қоғам • 10 Желтоқсан, 2025
Тұрғын үй: Жұрт көңілі неге алаң?
Жаңа Салық кодексі қолданысқа енеді дегелі жұртшылық тұрғын үй бағасына алаңдаулы. Үкімет жүйедегі жаңа өзгерістер, соның ішіндегі қосылған құн салығы баспана бағасына әсер етпейді деп сендіргенімен елдің көңілі – елең-алаң. Әсіресе баспанаға мұқтаж қарапайым халықтың дені ҚҚС үйдің бағасын тіптен шарықтатып жібереді деген пікірде.
Қаржы • 10 Желтоқсан, 2025
Несиені төлей алмасам, не болады?
Заңгер Рауан ЕСБЕРГЕН жауабы: – Несие алып, төлей алмай қиналып жүрген адам өте көп. Бірі жұмыссыз қалса, бірі сырқаттанып, шығынға батады. Күтпеген жағдайда табысынан айырылатындар да бар. Бірақ бәрінің көкейінде бір ғана сұрақ маздап тұрады: «Кредит төленбей қалса не болады?». Осыны ашық ұғынып алмаса, он есе қатты уайымдайды. Сондықтан толық түсіндіріп берейін.
Тәуелсіздік • 10 Желтоқсан, 2025
Қаламгер шығармашылығына құрмет көрсетілді
Облыстық көзі көрмейтін және әлсіз көретін азаматтар кітапханасының ұйытқы болуымен жазушы, драматург, публицист Елен Әлімжанның 80 жылдығына орай «Текті сөздің төресі» атты жазушыға 100 сұрақ форматында әдеби іс-шара өткізілді, деп хабарлайды Egemen.kz.
Қоғам • 10 Желтоқсан, 2025
Ауыл жастарын қанаттандырған жоба
Ауыл жастарының көзіндегі үміт ұшқынын маздатқан «Ұлт қазынасы» жобасы үш айлық жұмысын табысты аяқтады. Бұл бастама – ауылдан түлеген әрбір ұл-қыздың үлкен арманға құқылы екенін дәлелдеген әлеуметтік бағдарлама ретінде бағалы, салмақты.
Қоғам • 10 Желтоқсан, 2025
Дәстүрге жат есімнің сұрауы бар ма?
Елімізде жыл сайын 12 мыңға жуық адам аты-жөнін өзгертеді. – Ол қыздың аты – Уэллуэй. – Уэллуэй? Уэллуэй деген есім қандай мағына береді өзі? – Шыңғыс хан шешесінің аты екен. – Шыңғыс хан шешесінің аты Өэлүн емес пе еді? Уэллуэйі несі? Үйдегі ұл мен қыздың осындай екеуара әңгімесін құлағым шалып отыр. Жуырда өзім де Бекертуған деген есімді кездестіріп, кей адамдардың іштен шыққан баласына тумай жатып қатыгез болатыны несі, әлде перзент құтаймаған біреу ме екен дегендей ойға шомып жүрген едім. Бірақ жүз жерден ырымшыл болсаң да, онсыз да тауқыметі көп тірлікте адамның есімі тағдырына ықпалы бар екеніне күмәніңіз болмасын.
Қоғам • 10 Желтоқсан, 2025
Қазір цифрлық жүйенің кеңеюі барлық салаға жеңілдік әкеліп отыр. Басқалар секілді, көлік-транзиттік бағытында да жасанды интеллект, нейрожелілер және «ақылды» логистикалық хабтар, дәліздер сәтті жүзеге асырылып жатыр.
Медицина • 10 Желтоқсан, 2025
Медициналық сақтандыру – қоғам ниетінің көрінісі
Мемлекет басшысы биылғы Жолдауында Үкіметке жасанды интеллект технологиясын қолданып, медициналық қызметтердің сапасы мен көлеміне мониторинг жүргізетін жаңа жүйе қалыптастыруды тапсырды.
Қоғам • 10 Желтоқсан, 2025
Тәбеталдар, ағзабылғар ас-су һәм арандау
Шетелдік сапасыз, зиянды, «сиқыры» күшті түрлі азық-түліксымақ кедендік тексерулерді «келеке ете», шекараларды «бұзып-жара» кіріп жатыр. Жасық өнімдердің кеңістігімізде ерке баламыздай еркінсуіне тұтынушы ретінде өзіміз жол беріп отырмыз. Дәлірегі, талғамсыздықпен бас-көз демей әлгіндей өнімдерді құлқынымызға тыққыштап мәзбіз. Мұның арғы жағына тереңірек үңілсең қолжаулыққа айналған, қоқыр-соқырға толған қоғамымыздың құлағы қылтияды.
Медицина • 10 Желтоқсан, 2025
Медицинадағы қайнаған тіршіліктен бейхабар адам дәрігердің әр күні қандай қарбаласта өтетінін біле бермейді. Кейде бір тәулікте бір ғасыр өмір сүргендей күй кешесің. Жұмысымыз адам өмірін сақтаумен байланысты болған соң, пациенттердің тілеуін тілеп жүріп небір оқиғалардың куәсі болдық. Бүгін сондай бір оқиғаның жай-жапсарын көпшілікпен бөліскім келіп отыр.
Айбын • 10 Желтоқсан, 2025
Ұлттық қорғаныс университетінің Ұлттық ұлан факультетінде еліміздің әскери ғылым cаласына елеулі үлес қосқан ғалым, полковник Қанат Төлеңгітов атындағы оқу аудиториясы ашылды. Іс-шараға Қауіпсіздік Кеңесі хатшысының бірінші орынбасары, генерал-полковник Руслан Жақсылықов, Ұлттық ұлан Бас қолбасшысының орынбасары, генерал-майор Бауыржан Әбжанов, Ұлттық қорғаныс университетінің бастығы, генерал-майор Асқар Мұстабеков, т.б. әскери лауазымды тұлғалар қатысты.
Қоғам • 10 Желтоқсан, 2025
Әр шаңыраққа жылу сыйлады: Алматыда әлеуметтік осал топтағы отбасылар газбен қамтылып жатыр
Halyk қайырымдылық қоры Алматыда әлеуметтік осал санаттағы тұрғын үйлерді газдандыру бойынша ауқымды жобаны іске асырып жатыр. Бұл бастаманың мақсаты — өз күшімен газға қосыла алмайтын отбасыларға қауіпсіз, экологияға зияны аз және үнемді жылу ұсыну.
Әскер • 10 Желтоқсан, 2025
Резервтік қызметке қабылдау басталды
Осыдан үш-төрт жыл бұрын Қорғаныс министрлігі халықаралық тәжірибелерге сүйене отырып, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне резервтегі қызмет мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын дайындағаны айтылған. Заң қабылданды. Қазір Абай облысында азаматтарды үш жылдық келісімшарт негізінде резервтік әскери қызметке қабылдау басталды.
Сұхбат • 10 Желтоқсан, 2025
Арман Әсенов: Сарбаз бесаспап болуы керек
Қай заманда болсын армияның айбары оның озық қару-жарағымен ғана емес, ең алдымен саптағы сайыпқырандарының өр рухымен әрі жасын жігерімен өлшенген. Бұл болашақ Отан қорғаушы жастардың әскери қызметке дене дайындығымен қоса, ішкі рухани-патриоттық сезімі кемелденген күйде келуінің маңызды екенін көрсетеді. Осы орайда бүгінде Қарулы Күштеріміздің Ұлттық әскери-патриоттық орталығы жемісті еңбек етіп келеді. Жуырда ғана мекеменің 10 жылдық мерейтойы аталып өтті. Біз осы іс-шара қарсаңында орталық бастығы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Арман Әсеновпен әңгімелескен едік.
Білім • 10 Желтоқсан, 2025
Цифрлық педагогика: Жасанды интеллект дәуіріндегі ұстаз рөлі
Қоғамның даму үдерісі цифрлық технологиялардың ықпалымен жаңа тарихи кезеңге аяқ басты. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Жолдауында жасанды интеллект барлық саланың қозғаушы күші, еліміздің инновациялық дамуының, цифрлық дербестігінің тірегі екенін атап өтті. Президенттің: «Алдағы бес жылдың ішінде Қазақстан цифрлық мемлекетке айналуы керек. Бұл – айқын әрі өзгермейтін мақсат. Себебі біз жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін толық пайдаланатын ел болуымыз қажет», деген тапсырмасы бізге үлкен жауапкершілік артып, мол мүмкіндік беріп отыр. Жасанды интеллект, үлкен деректерді талдау, онлайн-оқыту платформалары білім жүйесінің табиғатын түбегейлі өзгертіп жатыр. Осындай трансформация дәуірінде ұстаздың рөлі қандай болмақ? Бұл сұраққа жауап іздеу – бүгінгі педагогикалық университеттердің басты ғылыми-әлеуметтік міндеті.
Білім • 10 Желтоқсан, 2025
Жас буын тәліміне бетбұрыс қажет
Әлемге әйгілі бабамыз Әл-Фараби: «Адамға ең бірінші білім емес, рухани тәрбие берілуі керек, тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы», деген екен. Сол аталы сөзді ескерген Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ұрпақ тәрбиесіне айрықша мән беріп, ұдайы көңіл бөліп отырғандықтан, еліміздің білім саласында сең қозғалғандай серпінді бетбұрыс жасалды.
Білім • 10 Желтоқсан, 2025
Ерекше балаларды дамытатын қосымша
Барлық бала қандай да бір ерекшелігіне қарамастан, сапалы білім алуға құқылы. Қолданыстағы «Білім туралы» заңына сай солай. Бірақ іс жүзінде бұлай бола бермейтіні бар, бұл ретте саладағы кемшілік пен маман мәселесі алдымыздан шығады. Жақында осы олқылықтың орнын толтыруға таптырмайтын қос қосымша таныстырылды.
Руханият • 10 Желтоқсан, 2025
Олжас Сүлейменов Нобель сыйлығына ұсынылады
Бір ізгі адамның ұшқыр ойының, шексіз қиялының жемісі бүкіл әлемге серпін беріп келе жатқанына бір ғасырдан астам уақыт болды. Нобель аталған бұл сыйлық қазір адамзат қоғамына өз саласы бойынша айтарлықтай үлес қосқан тұлғаларға беріледі. Осыған дейін беделді сыйлық экономика, химия, физика, әдебиет сынды көптеген саладағы үздік мамандарды марапаттап, олардың қоғамға қосқан үлесін жұртқа жария етті. Ал соның ішінде бейбітшілік саласы бойынша берілетін Нобель сыйлығы жыл сайын қоғамның назарын аударып келеді. Атының өзі айтып тұрғандай, бұл марапат жай адамға бұйырмасы анық. Себебі оны иелену үшін істеген ісің мен қоғамға қосқан үлесің бүкіл әлемдік аудиторияда мойындалуы шарт.
Басылым • 10 Желтоқсан, 2025
Астанадан шалғайдағы ақындардың үні елордадан естіле бастады. Әдебиет пен кітапқа бетбұрыстың бір белгісі шығар, аймақтарда сөз ұстап, жырдың туын құлатпай жүрген ақын-жазушылардың кітаптары мемлекеттік тапсырыспен шығып, таныстырылымы Ұлттық академиялық кітапханада өтіп жатқаны.
Руханият • 10 Желтоқсан, 2025
Төмендегі оңды жаңалықты оқырманға ұсынбас бұрын, осыдан төрт жыл бұрынғы оқиғаға ораламыз. 2001 жылы Жетісу өңіріндегі «Арқарлы асуынан табылған петроглифтер қиратылып жатыр» деген мәселе көтеріліп, бұған қоғам белсенділері де араласып, көне жазбалар қорғау ісі Үкіметтік деңгейде шешімін тапқан болатын. Осылайша, жекеменшіктің қолындағы жерден табылған Арқарлы жазбалары шаруашылық жұмыстары кезінде жойылып кетуден аман қалғаны есімізде.
Руханият • 10 Желтоқсан, 2025
Сыр бойы – ежелден ұлт руханиятының қазыналы шаңырағы. Сонау көне дәуірден бастап бұл өлкені даналыққа құштар жандар мекендеді. Ұлы даланың дана қариясы Қорқыт та, Желмаясымен Жерұйықты іздеген Асан қайғы да, кешегі күллі қазаққа жыр маржанын төккен ақын-жыраулар да осы киелі жерден қанаттанып, өмірде өшпес із қалдырды. Сол ұлы көштің жалғасы ретінде ел еркіндігіне өлшеусіз қызмет еткен ұланның бірі – Досмұхамед Кішібекұлы еді.
Білім • 10 Желтоқсан, 2025
Алматы облысы кейінгі жылдары білім, ғылым, өнер және спорт салаларында ел бойынша ең жоғары көрсеткіштерге қол жеткізіп отыр. Республикалық және халықаралық олимпиадалардағы жүлделі орындар, үздік университеттерге қабылданған түлектер санының артуы – осы ойымызға дәлел.
Экономика • 10 Желтоқсан, 2025
25 мың орындық стадионның құрылысы басталды
Семей – қазақ футболының отаны. Олай дейтініміз, 1913–1914 жылдары қалада алғашқы клубтар – «Олимп», «Ласточка», «Орлята», семинаристердің «Жарыс» («Ярыш») клубы құрылды. Соның құрамында жас талап Мұхтар Әуезов те өнер көрсеткені белгілі. Енді, міне, бір ғасырдан кейін сол тарихи қалада 25 мың орындық жаңа стадион салынатын болды.
Ғалам ғажаптары • 10 Желтоқсан, 2025
Физиктердің арасында «бір бөлшектің барлық қасиетін бір уақытта бақылауға бола ма?» деген сұрақ көп жылдан бері талқыланып келе жатыр. Эйнштейн бұған «мүмкін» десе, Бор «квант әлемі ондайға рұқсат бермейді» деген тұжырым айтқан.
Өнер • 10 Желтоқсан, 2025
Қазақ музыкасының жаһандық қуаты
Әлем музыкасында Димаш Құдайберген есімі ерекше құрметпен айтылады. Оның дауысы – құбылыс, шығармашылығы – қайталанбас ізденіс, сахнадағы әрбір сәті – тыңдарманға рухани күш сыйлайтын өнер мерекесі. 2025 жыл Димаштың жанкүйерлері үшін тарихи кезең болды. «Stranger World Tour» тек концерттік сапар ғана емес, қазақ өнерінің жаһан сахнасындағы абыройы мен беделіне айналды. Күні кеше ғана Димаш Құдайберген Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық көші-қон ұйымы (IOM) тарапынан Жаһандық ізгі ниет елшісі мәртебесіне иеленгені және бар.
Аймақтар • 10 Желтоқсан, 2025
Еуразиялық логистикалық парк ашылды
Алматы облысында «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық дәлізі бойында жаңа Еуразиялық логистикалық парк ашылды. Құлжа тасжолына жақын орналасқан нысан өңірдің «Шығыс қақпасы» инфрақұрылымдық аймағына кіріп, Алматы мен облыстың кеңістіктік дамуындағы маңызды логистикалық хабқа айналады.
Спорт • 10 Желтоқсан, 2025
Таеквондодан 21 жасқа дейінгі жастар арасында өткен әлем чемпионатында тағы бір саңлағымыз Батырхан Төлеуғали жаһан үздігі атанды. Кенияның Найроби қаласын дүбірге бөлеген әлем чемпионатында жерлесіміз 87 кг салмақта сынға түсті. Соңғы айқаста ирандық Мохаммед Ализаданы айқын жеңді. Бұған дейін Бейбарыс Қабылан (+87 кг) әлем чемпионы атанса, Тамерлан Тілеулес (63 кг) қола медаль еншілеген болатын.
