Суармалы жерлерге оң қабақ танытайық

ПАРЛАМЕНТ «Егемен Қазақстанның» арнаулы беті _________ Республика халқын сапалы азық-түлікпен қамтамасыз етуде суармалы жерлердің алатын орны ерекше. Ондай жерлерді пайда­ла­ну­дың тиімділігін арттыру мақса­тын­да Парламент Сенатының Аг­рар­лық мәселелер және қоршаған ортаны қорғау комитеті тиісті орталық өкілетті органдармен бірлесіп өткізген бірнеше талқы­лау­лардан кейін, 2011 жылға арнал­ған республикалық бюджеттен суар­ма­лы жерлердің мелиоративтік жағ­дай­ын жақсартуға (жерді тегістеу, терең қопсыту, каналдар мен кә­різдері тазарту) арналған қа­нат­қақ­ты жоба ашылып, Оң­түс­тік Қа­зақ­стан облысына 1,8 млрд. теңге қаржы қарастырылды. Бұл қанат­қақ­ты жобаның қоры­тын­ды­сы бой­ынша аталған жұмыстарды жүргізу үшін 2012 жылдан бастап рес­пуб­ликаның басқа да суармалы өңір­ле­рін қамту ойластырылған болатын. Бөлінген қаржыларды толық және тиімді игеру мақсатында «Об­лыстық бюджеттердің, Астана және Алматы қалалары бюджет­тері­нің өсімдік шаруашылығы өні­мі­нің шығымдылығын арттыруды субсидиялауға 2011 жылға ар­нал­ған ағымдағы нысаналы трансферттерді пайдалану қағидасын бекіту туралы» 2011 жылдың 9 наурызында Үкіметтің қаулысы қабылданды. Алайда, Үкімет қаулысымен бекітілген құжатта суармалы жер­лер­дің мелиоративтік жағдайын жақ­сарту жұмыстары техника пайдалану арқылы және жыл он екі ай бойы жүргізе беруге болатыны ескерілместен, суару жүйелері арам­шөп­терден және лайдан қол­мен тазартылады, суармалы жерлердегі мелиоративтік жұмыстар 25 сәуір­ден кешіктірмей жүзеге асырылады деп көрсетілген. Бұл суармалы жерлердің мелиоративтік жағдайын жақсарту жұ­мыс­тарын бастамай жатып тоқ­та­ту­ға әкеліп отыр. Бір жылға бөлін­ген қаржыны 25 сәуірге дейін, бір жарым ай көлемінде игеру мүмкін де емес еді. Осының салдарынан бө­лінген 1,8 млрд. теңге субси­дия­ның толық игерілмей қалу қаупі туындап отыр. Осыған байланысты үстіміз­дегі жылдың ортасында Үкімет қау­лы­сымен бекітілген құжатқа өзге­ріс­тер енгізу туралы Премьер-Ми­нис­трдің атына депутаттық сауал жол­да­ған едім. Үстіміздегі жылдың 18 шілдесінде №11-21/3638 хатпен келген жауабында Үкімет басшысы суару жүйелерін арамшөптерден және лайдан тазарту жұмыстарын қолмен немесе техникамен тазарту, мелиоративтік жұмыстардың аяқ­талу мерзімін 25 сәуірден 25 жел­тоқ­санға ауыстыру және 1 га. жерде ат­қа­ры­луы тиіс мелиоративтік жұмыс­тар­ға қаралатын қаржы көлемін 40-50 пайызға ұлғайту ту­ралы ұсыныс­тарды қолдап, оларды Үкіметтің құжатты бекіту кезінде ескеретінін хабарлаған еді. Алайда, содан бері бірнеше ай өтсе де, аталған құжатқа тиісті өз­герістер енгізілмей, мәселе өз шешімін таппай отыр. Бұған қоса қа­натқақты жоба бойынша Оңтүстік Қазақстан облысына бөлінген 1,8 млрд. теңге қаржыны толық игеруде қиыншылықтар туындап, бюд­жетті пысықтауда оның көлемі 491 млн. теңгеге азайтылды. Ал 2012 жыл­­ға арналған республикалық бюд­­жетте суармалы жерлердің мелиоративтік жағдайын жақсартуға субсидия мүлдем қарастырыл­маған. Бұл мәселенің толық шешілуі, елімізді суармалы жерлерде өсетін азық-түлік өнімдерімен, атап айт­қан­да: қант, өсімдік майы, көкөніс, күріш, жемістер мен жүзім және мал мен құс шаруашылығы өнім­де­рін өндіруге қажетті жоғары белокты жемшөп дақылдарымен қамтамасыз етуге үлкен септігін тигізген болар еді. Сондықтан, ештен – кеш жақ­сы дегендей, жоғарыда айтылған­дар­дың негізінде, 2011 жылға ар­нал­­ған республикалық бюджеттен суар­малы жерлердің мелиоративтік жағдай­ын жақсартуға бағыт­тал­ған қанат­қақ­ты жобаға бөлін­ген қаржы­лар­ды игеру мақсатында атқарылуы тиіс жұмыстарға Үкі­мет әлі де болса оң көзқарас танытады деп сенейік. Қуаныш АЙТАХАНОВ, Сенат депутаты.