Барқыт үннің иесі

Мүсілім Магомаевтың «Синяя вечность» әнін қатты жақсы көремін.

Егемен Қазақстан
15.12.2017 501

 Өзі шығарғаннан соң ба, Магомаев шырқағанда ән тылсымы сенің де кеудеңе саулай құйылып, бар болмысыңмен әуенге елтігеніңді білмей қалатынсың. Ән жұмбағы да, өнер құдіреті де, әншінің құдай берген таланты да сонда болса керек. Ал ол өмірден озған соң кім айтса да бір қайнауы кем болды-ау дегендей, дәл Мүсілім биігіне жетіңкіремей, жетпей қалған тұстарында қайран әнші «Синяя вечносты» өзімен бірге алып кетті ме дейтінмін. Ара-тұра Ютубтан Мүсілімнің орындауында тыңдап осы бір әнге деген ынтызарлығымды кемерінен асырмай қоятыным және бар. Бірде «Голос Краіни» атты жобада Украинада оқитын әзербайжан жігіті Вагиф Нагиевтің өзінше салған өзгеше өрнегіне разы болғаным бар. Ал қазақ баласында бұл әннің тұңғиығына бойлап, жанды тербеп айтар біреу шығады деп те ойлап көрмеппін. Жоқ, қайта бүгін сол пендешілігімнің мүлде қате болғанына қуанып отырған жайым бар. 

Ойда жоқта бір әншіге жолықтым. Сұңғақ бойлы, жылы жымиятын әдемі күлкісі бар, бойынан қазақылықтың жанға жұмсақ лебі ескен, көшеде кезіксең, қарапайым көптің бірі санап қасынан өте шығар жас жігіттің есімі – Марат, сойы – Айтымбай екен. Ал ән салған тұста көз алдыңда Марат асқақтап кетеді. Жоқ, менменсіген емес, ол сіз үшін биік тұлғаға айналады. Одан енді паңдықты да, әнге ғашықтықты да, өнер киелілігін ұғынғанды да көресің. Шырқап кеткенінде бойың шымырлап, ән кейде қисапсыз кеңдікке құлаш ұрып, кейде өрге ұмтыла, шыңға көтерілген тұстарында ән асқарының ғажайып биігін бағындырған жасқа сүйсіне қарап, әншінің таза үніне тамсанасың.

Мараттың туған жері – Шымкент қа­ласы. Әу демейтін қазақ жоқ, дегенмен де тұқымында кәсіби түрде өнер қуған, ән­шілік дарыған жан жоқ, екен. Ата-ана­сы баламыз ойын ойнап, доп қуғанша, өнерден сусындасын деп кішкентайынан музыка мектебіне сүйреп, фортепьяно сыныбында оқиды. Одан сол Шымкенттегі Музыка колледжіне түсіп, сонда жүргенде конкурсқа қатысқанының арқасында көзге ілініп, Астанадағы Қазақ ұлттық өнер университетіне оқуға шақырылады. 2017 жылы Арменияның халық әртісі Барсег Туманянның сыныбында «вокал өнері» мамандығы бойынша университетті үздік бітіріп шығады. Қазір өзі білім алған шаңырақта магистратурада оқып жатқан Марат 2016 жылы болашағынан үміт күттірген студент ретінде Римдегі әйгілі «Санта Чечилия» консерваториясына 4 айға оқуға жіберіледі. – Маған сабақ берген өзі Рим сахнасын бағындырған, Ла Скалада көрермендерін тамсандырған маэстро Клаудио ди Сенни қазақтың әндеріне қайран қалды. Не деген керемет дүниелер, халық әндері дейсің бе? Қандай кеңдік, мынау әншіге техникалық тұрғыда баға жетпейтін дүние ғой. Мысалы, немістің, француздың әндерін айтушыға дыбыс қысаңдығы кедергі келтіреді, ал қазақтар қалай кең шырқаған деп «Ақбақай», «Тілеуқабақ», «Қарғам-ау», «Назқоңыр» сынды әндерге тәнті болып, біраз әннің нотасын сұрап алып қалды, – дейді Марат. 

«Адам әнді орындағанда әр жаста әрқалай сезінеді екен. Мысалы, осыдан үш жыл бұрын сіз жақсы көретін «Синяя вечносты» қалай айттым. Техникалық тұрғыда емес, сезіну жағынан. Жалпы, репертуар таңдағанда ішкі жан дүнием мен сезіміме көп жүгінемін. Өткенде қанша ән білесің деген сауалға жауап беру керек болып, соған ерінбей үш күнімді арнап тізімін жасап, 1100 әнді тізіп шықтым. Бірақ оның барлығын айтамын деген сөз емес, кей әнді оқу үдерісі кезінде үйренесің, ал негізі мен өзі не нәрсенің де түбіне, тереңіне бойлағанды жақсы көремін, сондықтан да италия, ағылшын, француз тілдерін үйреніп, оған қоса қазақтың халық әндерін орындағанда тек нотаға сүйене айту дұрыс емес деп, дәстүрлі ән шеберлері Қайрат Байбосынов, Ерлан Рысқали тәрізді майталмандарға құлақ түріп, ән сөздеріне мән беремін. Ал шетелдік ария, романстарды орындау үшін тілін ұқпасаң, сөзінің мәніне жетпесең, ол көпшілікке де жетпейді», дейді әнші.

Мараттың ән салғанда теңіздің түбі көрінгендей тазалық, тұнықтыққа қоса, тұңғиықтан қуат алып, буырқанып, толқыны тулап бір кеткенде алып кемені бұйым құрлы көрмейтін теңіздің ересен зор күші тулап жатады. Ән биігіне шығып, дауыс төрт құбылаға тегіс тарайтындай кеңге құлаш кергенде қан тамырларыңыз бен әрбір клеткаңыз ән тылсымынан ширығып, қатты бұралған шектей, сымдай тартылып, әуенді қабылдаудың шырқау шегіне қалай жеткеніңізді аңғармай қаласыз. Ішкі жан әлеміңіз ерекше бір күйге бөленеді. Сірә, бұл Мараттың барқыт үніндегі биіктіктің сиқыры болса керек.

– Өз аспабым фортепьяноны да қатты жақсы көремін, сондықтан жиі-жиі оған оралып, орындайтын әндерімнің өңдеуін де өзім жасаймын. Ермек Серкебаевтың өзінің фортепьянода сүйемелдеуімен айтқан әндерін тыңдап көріңізші, қандай керемет! Операда партитурадан ауытқып шығуға болмайды, оркестрдің әр аспабының өзінің тартар иірімі бар, сондықтан одан ауысып кете алмайсың. Ал Ермек ағаның импровизацияға баруы, халық әндерін шарықтата айтуы ғажап. Жалпы, шығармашылық адамына белгілі бір дербестік, еркіндік қажет деген ойдамын. Тек қалыпқа түскен бағыттан ауытқымай, тактіден шықпай айту әншінің ойын да, өнерін де тұсайды деген жас жігіттің пайым­дарына қарап, одан болашақта жарқырай жанатын жарық жұлдызды көргендей болдым. Сәт сапар саған, Марат!

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу