Аймақтар • 05 Қаңтар, 2018

Киелі орынның бірі

436 рет
көрсетілді
5 мин
оқу үшін

Елбасы рухани жаңғырудың басым бағыттарын белгілей отырып, ғалымдар мен мәде­ниет қайраткерлеріне жаңа мін­­деттер жүктеді. Сондай мін­­деттің бірі халқымыздың жадысына айналған табиғи, мәдени жерлерін, діни және заманауи сәулет құ­рылыстарын ұлттық кодымызды сақтау­дың, жалпыұлттық ұғым қа­лып­­тастырудың бір тетігі етіп алу болып табылады. 

Киелі орынның бірі

Ұлт­тық музей жанынан құ­рыл­ған «Киелі Қазақстан» ор­талығы «Қа­зақстандағы 100 жал­­пыұлттық деңгейдегі киелі орын­дар» тізі­мінің жобасын жариялағаны мәлім. Осы ретте ғимаратының өзі рес­публикалық маңыздағы сәу­лет ескерткіші санатына жататын Ұлттық ғылым академия­сын да сол тізімнің қатарына әбден қосуға болар еді-ау деген ой келеді. Ғылым академиясы өзінің құрылған кезінен бастап ұлттық мәдени және ғылыми мұраны сақтауға барынша бел­сенді, көшбасшы сипатқа ие. Со­нымен қатар академия отандық ғы­лымның белді орталығы болумен қатар көп жылдар бойы еліміздің мәдени ошағы ретінде де ай­тар­­лықтай жобаларымен ерек­­шеленді. Мемориалдық му­зейдің бүгінде академияның сәу­лет кешенінде орналасуы біз үшін айрықша жағдай әрі үлкен мәртебе саналады. Бұл музей ондаған жылдар бұрынғы тарихи кезеңдерге сапар шеккізеді. Музей өзінің ғылыми және тә­лім-тәрбиелік қызметі арқылы Ғылым академиясының тұңғыш президенті Қаныш Сәтбаевтың өмірі мен қызметі жайындағы сан-сапатты мағлұматты ұлт­тық ғылыми және тарихи-мәдени мұраның бір бөлігі ретін­де қарастырып, насихаттаумен айналысады.

Бүгінгі өскелең ұрпақты ғы­лымға, оның ішінде геологияға, геологиялық барлауға тарту – өте маңызды мәселе, дер едік. Қаныш ағамыз 1963 жылы жа­рия­ланған мақаласында былай деп жазған болатын:

«Болашақтың ғылымы! Кім оны көз алдына келтіре алады!..Болашақтың ғылымы бұрын болмағандай адамзат қоғамының бақыттылық пен ауқаттылық мақ­саттарына толық қызмет етеді. Ол адам­дар­дың тек қана материал­дық қажеттіліктерін қанағат­тандырып қоймай, жан-жақты рухани гүлденуге әкелетін арманын өмірге алып келеді». 

Былтыр күзде Ақмола облы­сының Степногор қаласында ғалым Қ.Сәтбаевтың ескерткіші бой көтергенде оған бәріміз шат­танып, марқайдық. Бұл іс-шараға еліміздің тұңғыш ға­рыш­­кері Тоқтар Әубәкіров, ғалым­ның немерелері, ғылым докторлары Әлима Жармағам­бетова, Александр Третьяков, Қ.Сәтбаев атындағы Геология инс­титутының директоры Герой Жолтаев және т.б. белгілі тұлға­лар қатысты.

Ескерткіштің ашылу рәсі­мін­де Степногор қаласының әкімі А.Күмпекеев: «Ұлы тұлға­лардың есімін мәңгі сақтау, тарихи-мәдени мұра нысандарын, ескерткіштер ашу бұл Президенттің «Рухани жаң­ғыру» бағдарламасын жүзеге асыру аясындағы басым бағыт­тардың бірі болып табылады» деді. Соңынан «Тау-кен өн­дірушілер» сарайында академик Қаныш Сәтбаевтың мемо­риалдық музейінен алын­ған жәді­герлер бойынша тамаша көр­ме өтті. Іс-шараны белгілі ғалым­дардың қатысуымен өткен «Қаныш Сәтбаев – ұлы ғалым-ұйымдастырушы, данышпан, патриот» ғылыми конференциясы жалғастырды. Конференцияға 100-ге жуық ма­ман­­дар мен сарапшылар, мем­лекеттік мекемелердің, өнер­кәсіп кәсіпорындарының, ғылым, білім саласының, мәде­ниет мекемелерінің басшылары, студенттер, аспиранттар, қоғамдық ұйымдардың белсен­ділері атсалысты. 

Олар академиктің ғылыми мұрасына, оның Қазақстандағы ғылымның қалыптасуына және дамуына қосқан үлесіне қатыс­ты ауқымды ойларын орт­аға салды. Баяндамаларда негі­­зінен ел аумағында сирек кездесетін элементтер, кө­мір­су­тектердің кен орындарын тә­жірибелік қолдану және оны анықтау мәселелері бойын­ша теориялық-әдістемелік, ғылы­ми пайдалануы жөніндегі ой-пікірлер көрініс тапты.

Конференцияға қатысушы­лар Қаныш Сәтбаев­тың 125­ жыл­­дық мерейтойына дайын­дық жұмыстарына тоқ­­талды. Бұған түрлі сала ма­ман­да­рын қамтуға орай тілек­тер біл­дірілді. Респуб­лика аума­ғындағы табиғи гео­­ло­гия­лық ескерткіштерді, мәде­ни мұра нысандарын күтіп сақтау үшін қоғамдық-пайдалы жұмыстарға әсіресе, оқушылар мен студент­терді кеңінен тартуға назар аударылды. Мұнан басқа «Қазақ­станның киелі орындар» тізіміне ҰҒА және академик Қ.Сәт­баевтың мемориалдық музейі ғимаратының енгізілуі, мем­лекеттік музейлердің базасында Қазақстан ғылымының жетістіктері мен тарихы, тау-кен ісі дамуының тарихы және гео­логия негіздерін зерделеу бойынша орта білім беру бағдарламаларына факуль­тативтік сабақтар енгізу сияқты т.б. бірқатар өзекті мәселелер туралы әңгіме қозғалды. Осы­нау шарадан көкейге түйгеніміз – көрнекті ғалым Қаныш Иман­тайұлы негізін қалаған ұлан-ғайыр іске бүгінде жалынды жастар қамтылып, жарасымды жалғасын табуда.

Бақытжамал АЙТМҰХАМБЕТОВА,
академик, Қ.Сәтбаевтың мемориалдық музейі» ММ директоры

Соңғы жаңалықтар