Кезектен тыс сайлаудың талапқа сай болуы маңызды

Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауын бақылау жөніндегі республикалық қо­ғам­дық комиссияның штабы өз жұмысын бастады. Бұл жө­нінде республикалық қоғам­дық комиссияның мүшелері осы мәселеге арналған бас­па­сөз мәслихатында хабарлады. Сонымен, аталған комис­сияның құрамына он адам енгізілді. Олардың арасында ҚР ҰҒА академигі, белгілі ғалым Төрегелді Шарманов, «АйтПАРК» қоғамдық-саяси клу­бы­ның құрушысы және моде­раторы Нұрлан Ерімбетов, сая­саткер Айдос Сарым, Қа­зақ­стан кинематографистер ода­ғы­ның төрағасы Игорь Вовнянко, белгілі заңгер Тагир Сисембаев, Қазақстан саясаткерлері ассоциациясының жетекшісі Есенжол Алияров, «Бас редакторлар клубының» президенті Болат Ережепов және басқалар бар. «АйтПАРК» қоғамдық-сая­си клубының жетекшісі Нұрлан Ерімбетовтің пікірінше, «қоғамдық комиссияның басты мақсаты жаңа саяси мә­дениетті, жаңа саяси дәс­түр­лерді қалыптастыру, ал мұның өзі Қазақстандағы сайлаудың әрдайым әділ, таза және ашық өтуіне ықпал етпек». «Президенттік сайлауды өт­кізу кезінде біршама тәжі­рибе жинақ­тал­ды. Қазір де бірқатар саяси партиялардың көшбасшы­ла­ры­­мен әңгімелер өткізіп, олар­ды қандай мә­селелер тол­ған­ды­ратыны және қынжылта­тын­­дығы туралы да әңгіме қоз­ғадық. Қалай бол­ғанда да кезектен тыс өтетін сайлаудың көпшілік сайлау­шылар күт­кен­дегідей талап деңгейінде бо­луының маңызы зор», деді ол. Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауын бақылау жөніндегі республикалық қо­ғам­дық комиссия штабы мү­шелерінің қатысуымен өткен баспасөз мәслихатында сөз алған Б.Ережепов өз кезегінде клуб мүшелерінің атқарған бір­қатар ауқымды істеріне тоқ­талды. Бұл, ең алдымен, Парламент Мәжілісінің және мәслихаттардың сайлауларына қатысты Хартияның қабыл­да­нуына тікелей байланысты. Көп­шіліктің есінде болса, мұн­дай Хартия 2007 жылғы Парламент Мәжілісінің сай­лауы үдерісі кезінде де қабыл­данған еді. Ол кезде бұл құ­жат­қа бұқаралық ақпарат құралдарының 65 жетекшісі қол қойған болатын. Қазірде осы клубта 200-ге жуық БАҚ басшылары бар және де олар қол қойған бұқаралық ақпарат құралдарын белсенді түрде қолдайтындығына үлкен сенім білдіреді. Б.Ережеповтің пайымын­ша, ел өміріндегі елеулі оқи­ғалар – сайлаулар мен өзге де маңызды саяси науқандарға қатысу барлық журналис­тер­дің қоғамдық міндеті екендігі сөзсіз. «Біздердің бұл ко­мис­сияға бірігуіміздің өзіндік себептері де жеткілікті, өйткені, комиссия биылғы жылғы президенттік сайлауда да жұмыс істеді. Атқарылған істер және оны өткізу табысқа қол жеткізгендігі көңілге қуаныш ұя­ла­тады. Мәселен, ЕҚЫҰ бай­қау­шылары өздерінің есептерінде бұл комиссияның жұмы­сын ойдағыдай бағалады. Бір құптарлығы, БАҚ туралы бө­лім­ге өздерінің есептерінде олар­дың ешқандай сын-ескер­ту­лер енгізбеуі көп нәрседен хабар берсе керек. Ал, бұдан шығатын қорытынды – Қазақ­станның бұқаралық ақпарат құралдары сайлау туралы нақты және ақиқатты түрде әрі ашық жазатындығы іс жү­зінде дәлелденіп отыр», деді Б.Ережепов өз сөзінде. Қазіргі таңда республика бойынша 10 мың сайлау учаскесі бар, мұның өзі әрбір пар­тияға осындай көлемде бақы­лаушылар қажет екендігін ай­қындайды. Баспасөз мәслиха­тын ұйымдастырушылардың есептеуінше, бүгінде тіркеуге арналған 40 мың қолды жи­нас­тырудың қажеттілігі зор. Соның нәтижесінде алдағы парламенттік сайлау партия мүшелерінің жұмыс істеу қабілеттілігін сынға салмақ. Сөз реті келгенде атап ай­тарлығы, қоғамдық комиссия жұмысында бірқатар жаңа­лық­тар да бар. Комиссия әлеу­меттік ұйымдармен әріптестік жөнінде келісімге келген. Мұндай әріптестік, ең алды­мен, сайлау кезінде әлеуметтік зерттеу өткізу үшін өте қажет. Сөйтіп, республикалық қоғам­дық комиссияның штабы Ор­талық сайлау комиссиясы мен сайлауға қатысушылар ара­сындағы тиімді байланыстың негізгі буыны болып табыл­мақ. Бақыт БАЛҒАРИНА. Алматы.