Қазақстан • 17 Сәуір, 2019

Сот билігінің сапасы көтеріледі

1028 рет
көрсетілді
3 мин
оқу үшін

Республикада жылдан жылға сотқа келіп түсетін арыздар көбейіп келеді. Соттар даусыз істерді қарауға көп уақыт жұмсап, маңызды істерді жан-жақты толық карауға кейде уақыттары жетпей қалады. Осыған байланысты, Жоғарғы сот төрағасы Жақып Асанов аталған мәселені көтеріп, көп заңдарға өзгерістер енгізуге күш салды. Нәтижесінде, 2019 жылдың 21 қаңтарында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасының бірқатар заңнамалық актілерге түзетулер енгізіп, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне меншік құқығын қорғауды күшейту, төрелік, сот жүктемесін оңтайландыру және қылмыстық заңнаманы одан әрі ізгілендіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңға қол қойды.

Сот билігінің сапасы көтеріледі

2018 жылмен 2016 жыл көрсеткіштерін салыстырғанда соттардың жүктемесі 2,5 есеге ұлғайды. Бір судья күніне 4-6 іс, сонымен бірге сот орындаушылардың 60-70 өтініш­ха­тын қарауы керек. Үлкен қалаларда бұл жүктеме әлдеқайда жоғары. Мұндай жағ­дайда судья күрделі істің мән-жайын түсініп үлгермейді. Осы өзгерістерге байланысты соттардың ағымдағы жүктеме мөлшері едәуір төмендетілуге тиіс деп күтілуде.

Нақты азаматтық істерге келетін болсақ, Азаматтық процестік кодекске енгізілген өзгерістерге байланысты, соттардың қарауын­да болған 9 даусыз санаттағы талаптар қазір атқарушылық жазбаны жасау үшін нотариус­тардың құзырына өтті. Бұл, мөлшері екі жүз мыңдай арыз.

Нақты айтсақ, нотариалды куәландырылған мәміле, еңбекақыны өндіріп алу, лизинг нысанын талап ету, ломбардтағы кепіл затты өн­діру, коммуналды төлемдер мен пәтер иелері кооперативі төлемдері бойынша қарызы мен жалға алу төлемдерін өндіріп алу сынды бірқатар істі нотариус арқылы шешуге болады.

Тағы бір мәселе, егер бұрын сот бұйрығын шығару үшін жеке тұлғалар талап арыз құнынан 0,5% мөлшерінде мемлекеттік бажды төлесе, енді Қазақстан Республикасы «Нотариат туралы» Заңының 22-1-бабына сәйкес – 0,2% мөлшерінде төлейтін болады. Заңды тұлғалар үшін мемлекеттік баж мөлшері – 1%-ға дейін төмендейді, бұрын 1,5% болған.

Биылғы жылдың сәуір айының 24-нен бас­­тап сот орындаушылардың қаулыларына санкция беру түрлерінің басым көпшілігі соттардан прокурорларға тапсырылады. Соттарда санкция беру түрлерінің тек қана екеуі қалады. Ол – борышкерлердің шекарадан шығуына тыйым салу және мәжбүрлі түрде алып келу істері.

Ал борышкер мүлігіне тыйым салу санкция­сы алынып тасталады. Банк есеп шоттарын санкциялау мен банктік құпияны құрайтын ақпаратты талап ету де прокуратураға беріледі. Материалдарды қарастыру мерзімі 1 күннен 3 жұмыс күніне дейін ұлғайды. Республика соттарында санкция беру материалдары 3 миллионнан 300 мыңға дейін қысқартылады деп күтілуде.


Бақытбек БЕГАЛИЕВ,

Павлодар облыстық соты

Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы, заң ғылымдарының кандидаты

Соңғы жаңалықтар

Джеруто жолдама алды

Спорт • Бүгін, 09:25

14 боксшымыз – жеңімпаз

Бокс • Бүгін, 09:20

Көнеге қамқорлық

Мәдениет • Бүгін, 09:15

Жаңа аудан жаңаша аталса

Аймақтар • Бүгін, 09:10