Білім • 19 Тамыз, 2021

Дуалды оқыту жүйесі қалай дамып жатыр?

1417 рет
көрсетілді
4 мин
оқу үшін

Қазақстан үшін дуалды оқыту – кәсіби білім берудің прак­тикалық және теориялық компоненттері біріктірілген маман даярлаудың жаңа түрі. Дуалды оқытудың басты мақсаты – өндірісте жұмыс істеу дағдысы қалыптасқан түлекті даярлау. Басқаша айтқанда, алғашқы күннен бастап жұмысқа кірісіп, оны жоғары кәсіби деңгейде орындай алатын маман даярлау.

Дуалды оқыту жүйесі қалай дамып жатыр?

Біздің елімізде кадрларды даяр­лаудың бұл түрі 2012 жылдан бастап енгізіле бастады. Бұл бағытта бірқатар жетістік бар: нормативтік актілерде «дуалды оқыту» ұғымы бекітілген,  БҒМ бұйрықтары қайта қаралған және шығарылған, заңнамалық деңгей­де теория мен практика­ның теңгері­мі бекітілген, яғни 40% тео­риялық сабақтар және 60% өн­дірістік оқыту мен практика, техникалық және кәсіп­тік бі­лім беру оқу орындарында осын­дай бағдарламаларды іске асыру қағи­далары бекітілген, осы жүйе бойын­ша оқытылатындар­ға еңбек өтілі есеп­теледі, мамандарды даярлау үшін өнді­рістік базаны қамтамасыз ететін кәсіп­керлермен шарттар жасалды.

БҒМ 2016 жылғы 21 қаң­тардағы №50 «Дуалды оқы­туды ұйымдастыру қағи­даларын бекіту туралы» бұйры­ғы­на сәй­кес дуалды оқытуға қа­тысу­шы­лар: меншік нысанына қара­мас­­тан техникалық және кәсіптік, ор­та білім­нен кейінгі білімнің білім беру бағ­дарламаларын іске асыратын оқу орындары, меншік нысанына қара­мас­тан ұйымдар (кәсіпорындар), білім алушы – студент (тағылымгер), тыңдаушы.

Дуалды оқытудың міндетті компо­ненттері: дуалды оқыту туралы шарт, ұйыммен (кәсіпорын­мен) келісіл­ген дуалды оқыту­дың жұмыс оқу жос­пары, өндірістік оқыту мен кәсіп­тік прак­тиканы іске асыру үшін жаб­дық­тал­ған ұйымдардағы (кәсіпорын­дар­дағы) оқу, жұмыс орындары және оқу өн­діріс­тік орталығы жатады, ұйымдарда (кәсіпорындарда) өндіріс­тік оқыту мен кәсіптік практиканың тәлімгерлері.

Ал дуалды оқытуды ұйым­дастыру процесіне қатысу­шылар­­дың функцияларына тоқтал­сақ, біріншіден, білім беру сала­сындағы уәкілетті орган дуалды оқыту бойынша оқу процесін ұйымдастыру мәселелері бо­йынша консультациялық көмек көр­сетеді, дуалды оқытуды ұйым­дас­тыру мониторингін және дуал­ды оқыту шеңберінде өзге де өкілет­тіктерді жүзеге асырады. Екіншіден, «Атамекен» ҰКП дуалды оқыту туралы үшжақты шарттар жасасуға жәрдемдесе­ді, өңір­лік кәсіпкерлер пала­талары­ның жұмысын үйлестіреді, дуалды оқыту шеңберінде өзге де өкі­леттіктерді жүзеге асырады.

Түпқараған гуманитарлық-техника­лық колледжі – қазіргі таңда дуалды оқыту жүйесін оқу процесі­не енгізген колледждің бірі. Кол­ледж 2016 жылы ашылған жылдан бастап «Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту» мамандығы «Мектеп­ке дейінгі ұйымдардың тәрбие­шісі» білік­тілігі бойынша 25 студент дуалды оқыту жүйесімен оқытыл­ды. Аудан­да орналасқан бір­ден-бір колледж болғандықтан, әлеу­меттік серіктестермен келісімшартқа оты­р­уда ешқандай кедергі бол­ған емес. Әр оқу жылы сайын ең болмағанда бір мамандық дуалды оқыту жүйесімен оқы­тылуда. Үш жылғы мониторинг­ке сәйкес колледждің дуалды оқыту жүйесі бойынша көрсет­кіштері жыл сайын артып келеді. Дуалды оқыту жүйесі бойын­ша білім алушыларға сабақ бере­тін арнайы пән оқытушылары әлеу­меттік серіктес мекемелерден тағы­лымдамадан жыл сайын өтуде. «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер пала­та­сы­на дуалды оқыту туралы ке­лі­­сім­шарт­тар, студенттер тізімі сәй­кестендіріліп, реестрға тіркелді.

 Дуалды жүйемен оқытылған түлек­тердің жұмысқа орналасу көр­сет­кіші жоғары болады. Өйт­кені оқу барысында өндіріспен тығыз байланыста болған студент жұмыс берушінің талаптарынан қорытынды шығарып, тәжірибе жинақтайды. Дуалды жүйе бо­йынша оқыту білім алушылар­дың кәсіби біліктер мен дағдылар­ды, іскерліктерді тікелей жұмыс орнында меңгеріп, жан-жақты кәсіби дамуына мүмкіндік беріп, түрлі жүйелердің – білім, ғы­лым, өндірістің өзара байланысын, өзара әсерін, өзара кірігуін қам­тамасыз ету арқылы кәсіптік білім беру жүйесінің сапасын арттыратыны сөзсіз.

 

Айнұр СҰЛТАНҒАЛИ,

Түпқараған гуманитарлық-техникалық колледжі басшысының міндетін атқарушы