Қоғам • 25 Шілде, 2023

Технологиясы жаңарған көмір кеніштері

124 рет
көрсетілді
4 мин
оқу үшін

Өткен жылы Екібастұздағы «Богатырь» және «Северный» көмір кеніштері 42 млн тонна қара алтын өндірген. Жергілікті көмір кеніштері алдағы жылыту кезеңінде еліміздің электр стансалары мен өңірлік жылу-энергия орталықтарын қажетті отын қорымен қамтамасыз етуде іркілістер болмайды деп сендіріп отыр.

Технологиясы жаңарған көмір кеніштері

Қазақстанның энергетика саласы көмірге тәуелді. Электр және жылу қуатын өндіруге пайдаланы­ла­тын отынның негізгі бөлігін Екі­бас­тұздағы «Богатырь» және «Северный» кеніштері беріп отыр. Өткен жылдың қорытындысында қос кеніш, жалпы алғанда, 42,5 млн тонна көмір тиеп, ол елдегі көмір өндірісінің 40-ын құраған.

Жуықта «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасы Нұрлан Жа­қы­пов компанияның Екібастұз энер­ге­тикалық кешенінде орналасқан кәсіпорындарына жұмыс сапарымен барып, жүзеге асып жатқан жобалармен танысты. Айтып өтейік, жергілікті «Богатырь Көмір» ЖШС, сондай-ақ Екібастұз МАЭС-1 және МАЭС-2 кәсіпорындары аталған акционерлік қоғамның құрамына енеді. Бүгінде өндіріс ұйымдарында күзгі-қысқы жылыту маусымына дайындық бо­йынша жоспарлы жұмыстар жүруде және еліміздің энергетикасы үшін аса маңызды инвестициялық жобалар қолға алынған.

«Богатырь» кенішінде көмірді жоғарыға шығаратын циклдық-ағындық технологиясын енгізу жөніндегі жоба өміршең етілуде. Ол өзінің жобалық қуатына кезең-кезеңімен шыға отырып, ағым­да­ғы жылдың тамыз айында толық аяқталады. Жаңа технология тұ­ты­ну­шыларға отын жеткізу көле­мін арттыруға мүмкіндік береді. «Богатырь Көмір» ЖШС-ның өзі «Богатырь» және «Северный» кеніштерінен тұрады. Қос кеніште шамамен 6 550 адам еңбек етуде. Жыл сайын энергетикалық көмір еліміздің және Ресейдің энергия өндіруші ұйымдарына жөнелтіледі.

«Болат Нұржанов атындағы Екібастұз МАЭС-1» ЖШС  –  еліміздегі ең ірі электр стансасы. Мамандардың сөзіне сүйенсек, белгіленген қуаты –
4 000 МВт, ал қазіргі қолда бар қуаты 3 500 МВт екен. Былтырғы жылдың қорытындысы бойынша 23 млрд кВт/сағ электр қуатын өндірген. Бұл – станса тарихындағы рекордтық көрсеткіш. Мұндағы №1 энергия блогының блоктық басқару қалқанында қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ол жыл соңында пайдалануға берілгеннен кейін кәсіпорын өзінің толық қуаты 4 000 МВт-қа шығады деп күтілуде. Жобаның мақсаты – стансаның қолда бар қуатын жобалық қуатқа дейін ұлғайту, сұранысты қанағаттандыру және еліміздегі электр энергиясының тапшылығын төмендету. Кәсіпорын басшылығының сөзінше, энергия блогын қалпына келтіру кезеңінде 500-700 адамға арналған жаңа жұ­мыс орындары құрылған, ал пайда­лану кезеңінде 54 адам тартылатын болады. Сондай-ақ заманауи электр сүзгілерін орнату есебінен экологиялық нормативтердің орындалуы қамтамасыз етілмек. Қазіргі уақытта №3 энергия блогына күрделі жөндеу жүргізілуде. Стансада көмір жеткізу бойынша ұзақ мерзімді шарттар жасалған. Жөндеу жұмыстары жоспарлы түрде жүргізіліп, олардың тәртібі «КЕGОС» АҚ жүйелік опе­ра­торының ұлттық диспетчерлік орталығымен келісілді.

Солнечный кентінде орналасқан «Екібастұз МАЭС-2 стансасы» АҚ-ның белгіленген электр қуаты 1 000 МВт-ты құрайды. Мұнда жыл сайын шамамен 6 млрд кВт/сағ электр энергиясы өндіріледі, сондай-ақ кентті жылу энергиясымен қамтамасыз етіп отыр. Қазір стансада №2 энергия блогы күрделі жөнделіп болып қалған, одан соң №1 энергия блогын ағымдағы жөндеу жоспарға енгізіліпті. Ұйым басшылығы кәсіпорын қоймаларында қажетті отын қорлары (көмір, мазут) жинақталған, жеткізу уақтылы жүзеге асырылуда деп сендірді.

Айтып өтейік, «Екібастұз МАЭС-2 стансасын» кеңейту, яғни жаңадан №3 және №4 энергия блоктарын салу жобалары алдағы жылдары қолға алынады. Бүгінде құрылысқа қажетті құрал-жабдықтар мен материалдарды жеткізу үдерістері жүргізіліп жатыр. Ең әуелі №3 блок тұрғызылады. Оның қуаттылығы 636 МВт-ты құрап, жылына 4,8 млрд кВт/сағ электр энергиясын өндіреді деп болжанып отыр. Жоба сәтімен жүзеге асса, Қазақ­стан­да­ғы қуат тапшылығын барынша азай­туға мүмкіндік бермек.