Қоғам • Бүгін, 15:38

Қазақстанда 1 сәуірден бастап не өзгереді?

Сәуір айының 1-інен бастап елімізде заңнамалық, экономикалық және әлеуметтік салаларда бірқатар маңызды өзгеріс күшіне енеді. Бұл жаңашылдықтар коммуналдық тарифтерден бастап мемлекеттік қызметке қабылдау, қаржы нарығы, салық жүйесі және балалар қауіпсіздігіне дейінгі кең ауқымды қамтиды, деп хабарлайды Egemen.kz.

Білім • Бүгін, 13:23

Ротация реформасы: Мектеп директорларын шекті мерзімге тағайындау қаншалықты тиімді?

Жыл басынан бері Қазақстан мектептерінде директорларды жаңа «2+2» жүйесі негізінде тағайындау туралы  ұсыныс қызу талқыланып жатыр. Оқу-ағарту министрлігі қалалық мектептердің басшыларын алдымен 2 жыл мерзімге тағайындап, директор діттеген межені орындаса қызметін тағы екі жыл орындауға мүмкіндік берілетінін түсіндірді. Ал ауылдық жерлердегі мектеп басшылары үшін «3+3» мерзімі ұсынылған. Білім беру ұйымдарындағы бұл бастама «мерзімсіз басшылық» тәжірибесінен арылып, мектепті басқару моделінің ашықтығын арттыруды көздейді. Сондай-ақ ұсыныс кәсіби бәсекелестікті дамытып, жас кадрларға да жол ашады, деп жазады Egemen.kz.

Қоғам • Бүгін, 12:27

Далида Ділмұратқызы: Мүмкіндігі шектеулі жандар үйде отырып қалмауы керек

Кеше «Мүгедек жастар қоғамы» бірлестігінің ұйымдастыруымен «Pingwin Friends» ғимаратында боулингтен «Наурыз-2026» турнирі өтті. Оған мүгедектігі бар адамдардың 3 қоғамдық ұйымы қатысты. (Қалада жалпы 7 команда бар). Наурыз мерекесі аясында өткен аталған жарыс спорттың жаңа түрін дамытуды көздейді, деп жазады Egemen.kz.

Экономика • Кеше

Экономиканы түсінудегі жаңа өлшем: Психологиялық әралуандық дегеніміз не?

Экономикалық ғылымда елдердің дамуы әдетте институттардың сапасы, адами капитал деңгейі және әлемдік экономикаға интеграция дәрежесі арқылы түсіндіріледі. Алайда соңғы зерттеулер бұл факторлардың өзі мемлекеттер арасындағы даму айырмашылықтарын толық ашып бере алмайтынын көрсетіп жатыр. Осы тұрғыда 2025 жылы жарияланған «Жаһандық тұлғалық әралуандықтың экономикасы» атты зерттеу ерекше назар аударады. Ол экономиканы жаңа қырынан, қоғамдағы психологиялық ерекшеліктер арқылы қарастыруды ұсынады, деп жазады Egemen.kz.

Сұхбат • Кеше

Көшеден ас ішудің тәуекелі: Қоғамдық тамақтану орындарындағы қауіпсіздік деңгейі қандай?

Астанада қоғамдық тамақтану орындарына бақылау санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған кешенді жүйе арқылы жүргізіледі. Бұл тексерулердің басты мақсаты – халық денсаулығын қорғау және санитариялық нормалардың сақталуын қамтамасыз ету. Осы орайда Астана қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Мұхамғали Арыспаевпен сұхбаттасқан едік.

Қоғам • 30 Наурыз, 2026

TikTok-қа телмірген толқын: Балалар қанша уақытын әлеуметтік желіде өткізеді?

Цифрлық дәуірде әлеуметтік желі өмірдің бір бөлшегіне айналғаны ақиқат. Қарым-қатынас құралынан бастап ақпарат алаңына дейінгі аралықтағы адам сұранысына жауап беретін желіні ересектер өмірінен сызып тастауға әсте келмес. Десе де оң мен солды анық айыра алмайтын балалар үшін желіні қолданудың шегі мен шекарасын шегелеу маңызды. Ата-ана үшін телефон «баланы тыныштандыратын құралға» айналған тұста балалардың оның пайдасынан теріс әсерін көбірек бойына сіңіріп жатқанына мысал көп, деп жазады Egemen.kz.

Медицина • 26 Наурыз, 2026

Суық маусымнан жылы кезеңге өту аралығы: Балаларды тұмау мен вирустан қалай қорғау керек?

Көктем – жуанның жіңішкеріп, жіңішкенің үзілетін кезеңі. Қыста уақыттың басым бөлігін жабық нысандарда өткізетіндер үшін көктеммен бірге жететін маусымдық жылыну мәселе туындатуы мүмкін. Бұл бала ағзасына айтарлықтай салмақ түсіреді. Қыс бойы әлсіреген иммунитет бұл уақытта түрлі вирус пен тұмауға бейім келеді. Сондықтан бала денсаулығына бейжай қарамай, иммунитетті күшейту, пайдалы ас, ағзаға тапшы дәруменмен қолдау – аса маңызды. Дәрігер мамандар дұрыс тамақтану, күн тәртібін сақтау және дер кезінде алдын алу шараларын қолға алу арқылы көптеген аурудың алдын алуға болатынын жиі еске салады. Осы орайда отбасылық дәрігер Гаухар Жұматқызынан көктемде балалардың денсаулығын сақтау мен иммунитетін нығайтудың тиімді жолдары туралы сұрап білдік, деп жазады Egemen.kz.

Руханият • 24 Наурыз, 2026

Тойған Сариева: Алтын асық қалмасын айдалада

Қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық ойындары – жас ұрпақты тәрбиелеудің тиімді құралы. Соның ішінде асық ойыны ерекше маңызға ие. Бұл ойын тек балалардың уақытын қызықты өткізу үшін ғана емес, олардың ой-өрісін дамытып, денсаулығын нығайтуға, ұлттық рухта тәрбие алуына мүмкіндік береді. Біздің бүгінгі кейіпкеріміз Атырау облысы, Махамбет ауданындағы «Алтын балық» балабақшасында тәрбиеші, әдіскер, психолог қызметінен бастап көп жыл меңгеруші қызметін атқарған ардагер-ұстаз Тойған Сариева. Ол ұлттық ойынды жаңғыртуға үлкен үлес қосып, өз тәжірибесінде асықты оқу-тәрбие үдерісіне енгізіп, түрлі дидактикалық ойындар жүйесін қалыптастырған жан.

Ата заң • 22 Наурыз, 2026

Жаңа Конституция азаматтардың дербес деректерін қалай қорғайды?

Қазақстанда 15 наурызда қабылданған жаңа Конституциялық өзгерістер аясында дербес деректерді қорғау нормасының енгізілуі – цифрлық дәуірдің басты талаптарына берілген нақты жауап. Соңғы жылдары ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы, онлайн сервистердің көбеюі және киберқауіптің артуы азаматтардың жеке мәліметтерінің қауіпсіздігін мемлекеттік деңгейде қайта қарауды қажет етті. Осыған байланысты жаңа норма тек құқықтық кепілдікті күшейтіп қана қоймай, әрбір азаматтың жеке өміріне қол сұғылмауын қамтамасыз етуді көздейді. Сарапшылардың пікірінше, бұл қадам – қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді арттыруға бағытталған маңызды институционалдық шешім, деп жазады Egemen.kz.

Ата заң • 21 Наурыз, 2026

Жаңа Конституциядағы басты жаңашылдықтар

15 наурызда республикалық референдум өтіп, Қазақстанның жаңа Ата заңы қабылданды. Жаңартылған Конституция –  құқықтық өзгерістер жиынтығы ғана емес, елдің басқару моделін қайта қарастырған, әділетті әрі ашық қоғам қалыптастыруға бағытталған ауқымды реформалардың өзегі. Өзгерістер қоғам сұранысына жауап беріп, мемлекет пен халық арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтеруді көздейді, деп жазады Egemen.kz. 

Спорт • 20 Наурыз, 2026

Наурыз қарсаңында ұлттық спортты ұлықтау – ұтымды үрдіс

Наурызнама күнтізбесіне сәйкес 20 наурыз – Ұлттық спорт күні. Бұл күн төл спортымызды дәріптеуге, насихаттауға және оны заманауи үрдістермен ұштастыра отырып, ұлттық бірегейлікті нығайтуға бағытталған маңызды дата. Бүгінде елімізде асық ату, аударыспақ, бәйге, дәстүрлі садақ ату, жамбы ату, жекпе-жек, көкпар, қазақ күресі, құсбегілік, теңге ілу және тоғызқұмалақ сынды 11 ұлттық спорт түрі дамып келеді. Оның ішінде төртеуі ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұралар тізіміне енгізілген. Халық ықыласы мен әлем мойындаған ұлттық спорт түрлерін ұлыстың ұлы күні қарсаңында айрықша бедерлеу сана мен тәнді серпілтіп қана қоймай, ұжымдық рух сыйлайтыны сөзсіз, деп жазады Egemen.kz.

Наурызнама • 18 Наурыз, 2026

Наурызнама нақышы: салтқа берік сарбаздар

Жер аяғы кеңіп, тіршілік атаулы қайта жандана бастаған шақта қазақ жұрты бір-бірімен көрісіп, Наурыз мейрамын тойлайды. Бұл айда Самарқанның тасы сияқты адамдардың көңіл мұзы жібіп, өкпе-ренішті ұмытады. 

Отбасы • 17 Наурыз, 2026

Шаңырақ шуағы: Су шаруашылығы саласына 160 жыл ғұмырын арнаған әулет еңбегі

Наурызнама онкүндігі аясындағы Шаңырақ күні – отбасы құндылықтарын ұлықтап, ұрпақ сабақтастығын дәріптейтін тағылымды күн. Қазақ ұғымында шаңырақ – тек бір әулеттің емес, тұтас ұлттың тұтастығын танытатын киелі нышан. Отбасының беріктігі – қоғамның беріктігі, ал ұрпақ жалғастығы – ел болашағының кепілі.

Жасанды интеллект • 16 Наурыз, 2026

Жасанды интеллект: мифтен механикаға дейін

Адам баласында арман таусылған ба? Қиялына қанат бітіріп, талаптың тұлпарын мінгізетін осы құдіреттің арқасында өркениет өрге басты. Күнделікті өмірімізге тонның ішкі бауындай араласып кеткен жасанды интелект те адамзат арманының бір бөлшегі. Ежелгі замандағы ерен ойшылдар өздігімен ойланып, дербес қимылдайтын көмекшіні әбден қиялдаған. Сол себепті қазіргі роботтардың арғы бейнесін көне мифтерден, көркем шығармалардан, мүсіндер мен суретерден анық аңғарамыз.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Қырғызстан ОСК төрағасы: Референдумның тарихи маңызы зор

Астана қаласындағы №117 сайлау учаскесіне Қырғыз Республикасының Сайлау және референдум өткізу жөніндегі орталық комиссиясының төрағасы Тынчтык Шайназаров келіп, конституциялық референдумның өту барысымен танысты, деп хабарлайды Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Түркия Жоғарғы сайлау кеңесінің төрағасы Қазақстанның референдумға сапалы дайындалғанын атап өтті

Түркия Республикасы Жоғарғы сайлау кеңесінің төрағасы Ахмет Йенер Астана қаласындағы №149 сайлау учаскесіне барып, Қазақстанда өтіп жатқан жаңа Конституция бойынша референдум туралы пікір білдірді, деп хабарлайды Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Бас прокуратура: Референдум барысында заң бұзушылықтар тіркелмеді

Бүгін республикалық референдум аясында «Референдум – 2026» онлайн марафоны өтіп жатыр. Марафон барысында Орталық коммуникациялар алаңында республикалық референдумның өту барысына қатысты ресми органдар өкілдері мен сарапшылар әр екі сағат сайын тікелей эфирде ақпарат беріп жатыр, деп жазады Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Виталий Изак: Балаларым референдумның маңызын санасына сіңіргенін қалаймын

Бүгін елімізде жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдум өтіп жатыр. Учаскелерде дауыс беру процесі ұйымдасқан түрде өтуде. Астана қаласындағы № 316 және №317 сайлау учаскелерінде тұрғындар белсенді дауыс беріп жатыр, деп хабарлайды Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

ІІМ: Референдум кезінде елдегі жағдай полицияның толық бақылауына алынған

Бүгін республикалық референдум аясында «Референдум – 2026» атты онлайн марафоны өтіп жатыр. Марафон барысында Орталық коммуникациялар алаңында республикалық референдумның өту барысына қатысты ресми органдар өкілдері мен сарапшылар әр екі сағат сайын тікелей эфирде пікір білдіреді, деп жазады Egemen.kz.

Экономика • 13 Наурыз, 2026

Қара алтын мен құбылмалы нарық: Әлемдік экономика қай бағытқа бет алды?

Ұлттық банктің ақша-кредит саясаты туралы баяндамасы – бүгінгі жаһандық дүрбелең мен ертеңгі экономикалық болжамның айнасы іспетті. Таяу Шығыстағы лаулаған қақтығыс пен алпауыт елдердің саяси текетіресі әлемдік нарықтың тамырын құбылтқан шақта, қаржылық реттеушіміз алдағы кезеңнің картасын сызып берді. Сұраныс пен ұсыныстың арасындағы нәзік тепе-теңдік пен инфляцияның ізіне түскен мемлекеттердің қалпы қандай?

Жастар • 13 Наурыз, 2026

Жаңа Конституция жобасы жастардың құқығы мен мүмкіндігін қалай өзгертпек?

Астанада Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығы ұйымдастырған Jastar X диалог алаңында «Конституциялық өзгерістер және жастардың ел дамуына қосатын үлесі» тақырыбында сараптамалық кездесу өтті. Іс-шараның негізгі мақсаты – жастарға жаңа Конституция жобасының ережелерін түсіндіру, олардың азаматтық белсенділігін арттыру және шешім қабылдау үдерісіне қатысуын қолдау болды, деп хабарлайды Egemen.kz.

Наурызнама • 13 Наурыз, 2026

Күн мен түн 22 наурызда теңелмейді

Бағзы бабаларымыз жаңа жылды көктемнің алғашқы күнінде тойлайтын болған. Ол күні жаңа ай туады, күн мен түн теңеседі, Самарқанның көк тасы ериді, құбыладан қызыл жел еседі, жердің тоңы жібіп, дүние жаңарады деп есептеген.

Қоғам • 13 Наурыз, 2026

Астанада автобус апаты неге жиіледі?

Астанада қоғамдық көліктер қала өмірінің маңызды бөлігіне жатады. Таксимен қатынауды қалтасы көтере бермейтін қарапайым халық үшін мыңдаған адамды діттеген жеріне жеткізетін автобустардың уақытылы жүріп тұруы ауадай қажет. Дегенмен соңғы жылдары жолақысы қолжетімді қоғамдық көліктегі қауіпсіздіктің сақталмауы елордалықтарды алаңдатып отыр. Бір жылда бірнеше рет тіркелген автобус апаттарының салдарынан зардап шегіп жатқан жолаушылар да жоқ емес. Автобус апатының жиілеу себебі неде? Egemen.kz тілшісі талдап көрді.

Қысқы спорт • 11 Наурыз, 2026

Көк мұздағы жылдамдық: Жастар шорт-трекке неге қызыға бастады?

Соңғы жылдары елімізде көк мұзда желдей ескен жылдамдықты сақтай отырып, қауіпті бұрылыстарда сүрінбей, қарсыластарды басып озуды көздейтін шорт-трек спортына деген қызығушылық айтарлықтай артып келеді. Бұрын көпшілікке етене таныс болмаған бұл қысқы спорт түрі бүгінде жас спортшылардың таңдаулы бағытына айналып отыр. Балдырғандардың шорт-трекпен тұрақты шұғылдануына төртжылдықтың басты бәсекелері мен халықаралық аренада ел құрамасының сәтті өнер көрсетуі де себеп болатыны сөзсіз, деп жазады Egemen.kz.

Референдум • 09 Наурыз, 2026

Референдум қарсаңындағы қоғамдық көңіл күй: жаңа Конституцияға пікір қандай?

Елімізде жаңа Конституция жобасын қабылдау жөніндегі референдум жақындаған сайын қоғамдағы белсенділік те күшейіп келеді. Соңғы жүргізілген әлеуметтік зерттеу нәтижелері халықтың бұл мәселеге жоғары қызығушылық танытып отырғанын көрсетеді. Сауалнама деректеріне сәйкес, ел азаматтарының басым бөлігі жаңа Конституция жобасымен таныс және референдумға қатысуға ниетті. Бұл жағдай елдегі конституциялық реформаның қоғамдық талқылаудан тыс қалмағанын аңғартады, деп жазады Egemen.kz.

Ата заң • 09 Наурыз, 2026

Жаңа Конституция билік теңгерімі мен адам құқықтарын нығайтады

Конституция кез келген мемлекеттің құқықтық іргетасы ғана емес, қоғам мен билік арасындағы ең жоғарғы келісім. Ол мемлекеттің қандай қағидаттарға сүйенетінін, билік пен азаматтың қарым-қатынасы қандай өлшеммен реттелетінін айқындайды. Елімізде 2022 жылдан басталған конституциялық реформалар осы қатынастарды қайта қарауға бағытталды. Ұсынылып отырған жаңа Конституция жобасы сол өзгерістердің жалғасы ретінде қабылданып отыр.

Қоғам • 08 Наурыз, 2026

8-наурыз – әйел тағдыры туралы ойланатын күн

Ұлттық статистика дерегінше, бүгінде елімізде 10,4 млн әйел тұрады. Бұл жалпы халқымыздың 51,1%-ын құрайды. Сондай-ақ сан дерек қазақстандық қыз-келіншектердің 48%-ы мейірім мен мамандықты, іскерлік пен ізетті тең ұстап жүргендер санатында екенін жариялады. Асылында арулар қоғамның кетігіне кірпіш болып қаланып, ел қамы үшін ерлермен тең тер төгіп жүр. Нәзік әйелдер үшін мамандықтың шекарасы жоқ. Сөзімізді саналы ғұмырының 20 жылын құқық қорғау саласына арнаған Рәбиға Еркебайқызы айғақтай түседі. Бүгінде ол Астана қалалық полиция басқармасының отбасылық тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес бөлімше бастығы лауазмын атқарып жүр, деп жазады Egemen.kz.

Тұлға • 08 Наурыз, 2026

Құрметке бөленген ана: Ләззат Таймырқызының тағылымға толы ғұмыры

8 наурыз – әйел-ананың қадірі мен қоғамдағы рөлін айрықша айшықтайтын мереке. Осындай мерейлі күн қарсаңында ел ісіне белсене араласып, қоғамдық жауапкершілікті нәзік болмысымен үйлестіре білген тұлғалар еске түседі. Солардың бірі – Ләззат Таймырқызы Қожахметова. Оның өмір жолы бір ғана саламен шектелмейді. Журналистика, ұстаздық, қоғамдық қызмет, мемлекеттік басқару, депутаттық міндет, ұлттық деңгейдегі кеңестер мен комиссиялар – мұның бәрі оның тағдырында тоғысқан. Ләззат Таймырқызының еңбек жолына үңілгенде ең алдымен ана жүрегін, азаматтық ұстанымын және қоғам алдындағы жауапкершілігін аңғарасыз. Оның өнегелі өмірі – қазіргі қазақ әйелінің жаңа бейнесін айқындайтын тағылымды үлгі.

Тұлға • 05 Наурыз, 2026

Әлихан Бөкейхан немесе бақсылар қорыққан бала

Шыңғыс қағанның дүниеге қан шеңгелдеп туғанындай ұлы міндет артылған тұлғалар шаранасынан белгілі болады. Құдай ондай жандарды айрықша нышанмен жаратады деседі. Алаш рухының құлабызы Әлихан Бөкейхан да құлын кезінен қыдыр дарыған қасиетті жан. Туған елінің саяси тұтастығы мен бекемдігі үшін аянбай күрескен феномен тұлғаның балалық шағы да басқалардан мүлде басқаша өткен.

Тарих • 05 Наурыз, 2026

«Сусағанның түсіне су кіреді»: Әлихан Бөкейханов қазақ қоғамының саяси бейнесін қалай сипаттады?

Бүгін қазақ халқының көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, ғалым, публицист, ұлт азаттығы жолындағы күрестің көшбасшысы Әлихан Бөкейхановтың туғанына 160 жыл толып отыр. ХХ ғасырдың басындағы қазақ халқы үшін күрделі әрі шешуші кезеңде елдің ертеңі үшін күрескен тұлға өз еңбектерінде халықтың саяси құқықтары, жер мәселесі, ұлттық теңдік туралы батыл пікірлер айтты. Мақалаларында патшалық биліктің отаршыл саясатын сынап, қазақ халқының мүддесін қорғады. Бөкейхановтың қазақ қоғамының саяси жағдайын ашып көрсететін маңызды публицистикалық еңбегінің бірі − «Қазақ» газетінің 1913 жылғы 30 қарашадағы санында жарияланған «Сусағанның түсіне су кіреді» мақаласы.