Саясат • 28 Тамыз, 2020

Елдіктің берік негізі

66 рет көрсетілді

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «XXI ғасырдың Конституциясы – құқық үстемдігі, адамның құндылығы және мемлекеттің тиімділігі» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның және Азия конституциялық соттары және балама институттар қауымдастығы IV Конгресінің пленарлық отырысына онлайн режімде қатысты.

Сурет Президенттің баспасөз қызметінен алынды

Ел Президенті 1995 жылы бүкіл­халықтық референдумда Қазақстанның жаңа Консти­ту­циясы қабылданғанын, Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев Ата Заңымызға идеялық тұр­ғы­дан бастамашы болғанын, ірге­лі құжатты әзірлеу жұмысын Ел­ба­сының өзі басқарғанын атап
өтті.

– Конституция тәуел­сіз­ді­гіміздің берік құқықтық негізін қалады. Адам және оның өмірі, құқықтары мен бостан­дық­тары мемлекеттің ең қым­бат қазы­насы деп жариялан­ды. Еліміз­дің аумақтық тұтастығы, қоғам­дық келісім, саяси тұрақтылық, құқық үстемдігі және демократия қағидаттары бас құжаты­мызда айқын көрініс тапты. Консти­туцияда Қазақстан Респуб­ли­касының жаңа мемлекеттілігін қалыптастыру үшін аса маңыз­ды құқықтық, саяси және әлеу­меттік-экономикалық алғы­шарт­тар да айқындалды, – деді Мем­лекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев Конс­титуцияның мазмұны уақыт талабына сәйкес жетіліп, жа­ңар­тылып отыратынын, оның заңды құбылыс екенін айтты. Бүгінде бүкіл әлемнің кескін-келбеті өзгеріп жатыр. Осындай кезеңде Қазақстан да көштен қалмай, қарқынды дамуда. Сондықтан қалыптасқан жаңа ахуалға сай Ата Заңның мәтініне қосымша құқықтық тетіктер мен нормалар енгізіліп отырады.

– Ата Заңымыз қабылданған ширек ғасыр ішінде үш конституциялық реформа жасалды. Бұл жұмысқа азаматтық қоғам кең көлемде атсалысты. Дегенмен Конституцияның жасампаздық әлеуеті әлі де зор. Әсіресе қоғам тарапынан туында­ған әлеуметтік-экономикалық және саяси сипаттағы талап-тілектерге толыққанды жауап беретіндей мүмкіндіктері мол екені сөзсіз, – деді Президент.

Мемлекет басшысы жалпыға ортақ демократиялық қағидаттарды нығайта түсу, адамдардың және азаматтардың құқығы мен бостандығына кепілдікті күшейту еліміздің алдында тұрған басты міндет екеніне тоқталды.

– Парламент Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің бастамасы бойынша бірқатар маңызды заңнамалық өзгерістерді қабылдады. Елімізде бейбіт жиналыс­тар туралы демократиялық тұрғыдан мүлде жаңа заң күшіне енді, саяси партияларды құру және тіркеу үдерісі едәуір жеңілдетілді, сайлаудағы партиялық тізімдерге әйелдер мен жастар үшін 30 пайыздық квота енгізілді, сондай-ақ жала жапқаны үшін қылмысқа тарту талабы алынып тасталды, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы Ата Заңның ереже­лерін жүзеге асыру ісінде Консти­ту­циялық Кеңестің маңызы ерекше еке­нін, аталған Кеңес Конституцияның ел аума­ғында үстемдік етуін қамтамасыз етіп, конституциялық талаптардың мән-мазмұнын түсіндіру тұрғысынан орасан зор жұмыс атқаратынын жеткізді. Сонымен қатар биыл Қазақ­стан­ның Конституциялық Кеңесі Азия конс­ти­туциялық соттары қауымдастығы мен Конституциялық бақылау органдарының еуразиялық қауымдастығына төрағалық етіп жатқанын атап өтті.

Президент сөз соңында конфе­ренцияға қатысушыларды Ата Заңның мерейлі мерекесімен құттықтады.

– Қазақстан Конституциясында әлем­дік құқықтық ойдың озық жетістіктерімен ұштасқан қазақ халқының сан ғасырлық бай тәжірибесі және даналығы көрініс тапқан. Ата Заңымыз алдағы уақытта да мемлекетіміздің саяси және эконо­микалық тұрғыдан табысты дамуының айнымас кепілі боларына сенімдімін. Бар­шаңызды Қазақстан Республикасы Конс­ти­туциясының 25 жылдығымен құттық­таймын, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Қазақстанның мемлекеттік құры­лым­­дарының басшылары, беделді халық­аралық ұйымдардың, шетелдердің конс­титуциялық бақылау органдарының өкілдері, сондай-ақ белгілі құқықтанушы ғалымдар қатысқан конференцияда Конституциялық Кеңес төрағасы Қайрат Мәми еліміздің Тұңғыш Президенті – Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың құттықтауын жариялады. Онда «Негізгі Заң әлемдік өркениет жетістіктері мен қазақстандық құндылықтардың әділ және теңгерімді үйлесімін бекітті, мемлекеттік құрылым пирамидасының негізіне айналды. Бүкіл қо­ғамның игілігі үшін елдің үдемелі да­му стратегиясын таңдай отырып, осы жыл­дар ішінде біз Конституцияның рухы мен әрпін сөзсіз сақтаймыз», делін­ген.

Халықаралық ғылыми-практикалық конференция барысында Еуропа кеңесі­нің құқық арқылы демократия үшін Еуропалық комиссиясының президенті Джанни Букиккио, Еуразиялық Эконо­ми­калық Одақ сотының төрағасы Жо­лымбет Бәйішов, Германия халықаралық құқықтық ынтымақтастық қорының бас директоры Фрауке Бахлер, Нұр-Сұлтан қаласындағы ЕҚЫҰ Бағдарламалар офи­сінің басшысы Дьердь Сабо сөз сөйледі.

Конференция бағдарламасы Консти­туцияның құқық үстемдігін қамта­масыз етудегі, цифрлық трансформация дәуіріндегі адам құқықтары мен де­мокра­тиялық құндылықтарды қорғау­дағы рөліне, сондай-ақ қазіргі заманғы және тиімді мемлекетті жаңғыртудың Консти­ту­циялық қағидаттарына арнал­ған үш сессиядан тұрды.

Конференцияда әлемнің барлық конти­ненттеріндегі жетекші заңгерлер одан әрі конституциялық және құқықтық даму­дың өзекті мәселелерін, соның ішінде коронавирустық пандемиямен байланыс­ты мәселелерді талқылады.

Спикерлер қатарында Әзербайжан, Ауғанстан, Армения, Беларусь, Болгария, Германия, Грузия, Үндістан, Индонезия, Корея, Қырғызстан, Латвия, Малайзия, Мальдив, Мексика, Мьянма, Молдова, Моңғолия, Пәкістан, Польша, Ресей, Тәжікстан, Таиланд, Түркия, Өзбекстан және Украина конституциялық әділет органдарының басшылары болды.

Қатысушыларға «Қазақстан Респуб­ликасының Конституциясы – мемле­кеттің тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» тарихи-деректі онлайн көрмесі ұйымдастырылды. Онда Негізгі Заң жобасын әзірлеу тарихына және жүргізілген конституциялық реформаларға байланысты бірегей мұрағаттық құжаттар қойылған.

Конгресс қорытындысы бойынша Нұр-Сұлтан декларациясы қабылданды.

Соңғы жаңалықтар

Үлгі болар игі іс

Қоғам • Бүгін, 15:00

Доллар бағамы арзандады

Экономика • Бүгін, 12:30

Қыран қанатында қалықтаған жыр

Руханият • Бүгін, 08:43

Сөз сойыл №105

Руханият • Бүгін, 08:39

Құнды қазына орталығы

Руханият • Бүгін, 08:15

Инвестиция тартуға күш салуда

Аймақтар • Бүгін, 08:12

Талапты қыз Тәліпова

Спорт • Бүгін, 08:10

Тарихта тұрлау болған ба?

Тарих • Бүгін, 08:08

Сербияда сайысқа түседі

Бокс • Бүгін, 08:06

Шүкіршілік

Руханият • Бүгін, 08:02

Ұқсас жаңалықтар