Қоғам • 16 Сәуір, 2026

Түйткілі көп газ мәселесі: Нысандарда қауіпсіздік ережелері неге сақталмайды?

16 сәуір – Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы қызметкерлері күні. Алайда мерейлі күннің аясында мерекелік көңіл-күйден бөлек, ел қауіпсіздігіне тікелей қатысты түйткілді мәселелер де назардан тыс қалмауы тиіс. Әсіресе, қоғамдық тамақтану орындары мен көпқабатты тұрғын үйлердегі газ қауіпсіздігінің ахуалы бүгінде басты бақылауда. Осы орайда, қала тыныштығын сақтау жолында атқарылып жатқан бақылау жұмыстары мен анықталған заңбұзушылықтардың жай-жапсарын «Астана қаласының тұрғын үй және тұрғын үй инспекциясы басқармасы» ММ маманы Рақымжан Бектанов тарқатып берді.

Қоғам • 16 Сәуір, 2026

Мемлекеттік бағдарлама әлде ипотека: Үй алудың ең тиімді жолы қандай?

Баспана мәселесі – еліміздегі ең өзекті тақырыптардың бірі. Соңғы жылдары мемлекет тарапынан халықтың тұрғын үйге қолжетімділігін арттыру мақсатында жеңілдетілген бағдарламалар іске қосылып жатыр. Ипотекалық бағдарламалар саны көбейгенімен, олардың әрқайсының өзіндік ерекшелігі бар. Мемлекеттік бағдарламалар мен жеңілдетілген несиелердің қайсы тиімді екенін Egemen.kz тілшісіне тұрғын үй сарапшысы, «Квартал» жылжымайтын мүліктер агенттігінің директоры Анна Таянович айтып берді.

Қоғам • 15 Сәуір, 2026

Көлік жүргізу кезінде телефон пайдалану: Бейнебақылау камералары қалай жұмыс істейді?

Бүгінде жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету ісінде технологияның тіліне жүгіну үйреншікті құбылысқа айналды. Көше бойындағы сансыз камералар құқықбұзушылықтың әрбін сәтін қалт жібермей тіркеп тұр. Алайда цифрлық жүйенің қырағылығы мен заңның әділдігі тоғысқан тұста жүргізушілерді мазалайтын сауалдар аз емес. Бұл ретте Ішкі істер министрлігі көлік басқару кезінде телефонды пайдалану мен оған салынатын айыппұл төңірегіндегі өзекті мәселелерге ресми түсініктеме берді, деп жазады Egemen.kz.

Өнер • 14 Сәуір, 2026

Киелі аспапты жанына серік еткен «Қобыз әже»

Қобыз – қазақ халқының рухани әлемін тереңнен толғайтын, сыры тылсым, үні мұңға толы өзгеше аспап. Бұдан 4 000 жыл бұрын пайда болған көне аспап туралы әңгіме қозғау қиынның қиыны. Өйткені, қобыз – бағзы бабаларымыздың кие тұтқан бір тотемі және осынау аспапты жанына серік тұтқандар сирек. Сондай жанның бірі – Бақыткүл Кәрібай. Біз 40 жасында қобыз ұстауға біржола бекіп, кейіннен «Қобыз әже» атанған Бақыткүл Аханқызымен әңгімелескен едік.

Қоғам • 14 Сәуір, 2026

Жануарларды қорғау және қоғам қауіпсіздігі: Қаңғыбас иттердің шабуылына қалай тосқауыл қоямыз?

8 сәуір күні Мәжілістің жалпы отырысында «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілетін түзетулер қабылданды. Депутаттар қолданыстағы заңның ниетін емес нақты нәтижесін талдап, жануарларды қорғау мен азаматтардың қауіпсіздігі арасындағы тепе-теңдікті табуды алға тартты. Мәжіліс ұсынған дерекке ден қойсақ, соңғы бір жылда иттердің шабуылынан шамамен 41 мың адам зардап шеккен. Олардың жартысынан көбі қараусыз иттердің кесірінен болған. Мәжілісмендер елдің басты байлығына баланған адам тағдырына төнген қауіпке мемлекет міндетті түрде жауап беруі тиіс екенін жеткізді. Ал жоғарыда аталған заңға енгізілген түзетулер қаңғыбас иттердің қоғамға қауіпін қалай сейілтеді? Құжат ит иелеріне қандай жауапкершілік жүктеп отыр? Заңға енгізілген осы және өзге де маңызды міндеттер мен жаңашылдықтарды депутат, «Ауыл» партиясы фракциясының мүшесі Анас Баққожаев тарқата түсіндірді, деп жазады Egemen.kz.

Қоғам • 14 Сәуір, 2026

Көлік көп, орын аз: Автотұрақ мәселесі қалай реттеледі?

Елімізде көлік тізгіндеушілер саны артқан сайын автотұрақ мәселесінің де өзектілігі артып келеді. Бұл бүгінде мегаполистерден өзге қалалардың да «бас ауруына» айналып отыр. Аталған мәселе қоғам белсенділері мен жауапты органдар тарапынан бірнеше мәрте талқыға түсіп, соңғы жылдары Астана мен Алматы қалаларында оң өзгерістерге қол жеткізіліп отыр. Дегенмен тұрақтардың жетіспеушілігі ескі тұрғын үйлердің тұрақты проблемалар тізімінен әлі де түспей келеді.

Ғылым • 10 Сәуір, 2026

Қалдықтан қазына сүзген: Отандық металлургияның жаңа белесі

Ұлттық экономиканың тірегі саналатын металлургия саласы уақыт озған сайын жаңа мазмұнмен толығып келеді. Заман талабы тек табиғи байлықты игеру емес, оны ұқыпты пайдаланып, өндірістен қалған техногендік қалдықтардың өзін қайта кәдеге жарату болып отыр. Бұл бір жағынан экологиялық жауапкершілік жүктесе, екінші тұстан экономиканың тиімділігін арттырудың бір жолы. Осындай күрделі міндеттерді шешуде отандық ғылымның әлеуетіне сүйенеріміз анық, деп жазады Egemen.kz.

Қаржы • 10 Сәуір, 2026

Теңге нығайып, доллар әлсіреді: Нарыққа әсері қандай?

Соңғы апталарда доллардың орташа бағамы 460 теңгеге дейін арзандады. Бұған дейін мұндай төмен көрсеткіш 2024 жылғы маусымда тіркелген еді. Өз кезегінде төл валютамыз нығайып, инфляцияның да беті қайта бастады. Бұл өзгерістерге не әсер етіп отыр және бұл үрдіс қашанға дейін жалғасуы мүмкін? Сараптап көрдік.

Шаруашылық • 10 Сәуір, 2026

Тозған жайылым, торыққан шаруа: Түйін қашан тарқатылады?

Үкімет Ауыл шаруашылығы министрлігі дайындаған «Мал шаруашылығын дамытудың 2026-2030 жылдарға арналған кешенді жоспарын» бекітті. Аталған құжат саланы жаңа деңгейге көтеруге бағытталған нақты шараларды қамтиды. Оның ішінде жеңілдетілген несиелер беру, жайылым инфрақұрылымын дамыту, кадрлық әлеуетті нығайту және ветеринариялық қауіпсіздікті күшейту мәселелері қарастырылған. Кешенді жоспардың ел экономикасын көтеруге және мал шаруашылығын алға жылжытуға қаншалықты үлес қосатыны жөнінде Egemen.kz тілшісі Парламент Мәжілісінің депутаты Жигули Дайрабаевпен әңгімелесті.

Медицина • 08 Сәуір, 2026

Кесар тілігінің зардабы қандай?

Әр мамандықтың өзіндік атқарар жүгі бар. Соның ішінде ана мен баланың амандығы үшін күн-түн демей еңбек ететін акушерлердің еңбегі ерекше. Олар аналарға жүктілік кезеңінен бастап босану сәтіне дейін кәсіби көмек көрсетіп, әр сәбидің аман-есен дүниеге келуіне атсалысады. Осы орайда Egemen.kz тілшісі Астана қаласы, №2 көпбейінді қалалық аурухананың акушерлік бөлімінің қызметімен танысты.

Қоғам • 08 Сәуір, 2026

Бала тілінің кеш шығуына не себеп?

Мамандардың айтуынша, бір жастағы бала кемінде 10-15 сөзді, екі жастағы бала 300-дей сөзді анық айтып, ал үш жастан асқан бүлдіршін іркілмей сөйлеуі қажет. Десе де, соңғы жылдары бала тілінің кеш шығу үрдісі белең алып отыр. Ойды жеткізудің формасы сөз екенін ескерсек, бүгінде балалардың еркін сөйлей алмауы қатарынан кейін қалумен қатар, қарым-қатынас жасауына да кедергі келтіріп отыр, деп жазады Egemen.kz.

Қоғам • 01 Сәуір, 2026

Қазақстанда 1 сәуірден бастап не өзгереді?

Сәуір айының 1-інен бастап елімізде заңнамалық, экономикалық және әлеуметтік салаларда бірқатар маңызды өзгеріс күшіне енеді. Бұл жаңашылдықтар коммуналдық тарифтерден бастап мемлекеттік қызметке қабылдау, қаржы нарығы, салық жүйесі және балалар қауіпсіздігіне дейінгі кең ауқымды қамтиды, деп хабарлайды Egemen.kz.

Білім • 01 Сәуір, 2026

Ротация реформасы: Мектеп директорларын шекті мерзімге тағайындау қаншалықты тиімді?

Жыл басынан бері Қазақстан мектептерінде директорларды жаңа «2+2» жүйесі негізінде тағайындау туралы  ұсыныс қызу талқыланып жатыр. Оқу-ағарту министрлігі қалалық мектептердің басшыларын алдымен 2 жыл мерзімге тағайындап, директор діттеген межені орындаса қызметін тағы екі жыл орындауға мүмкіндік берілетінін түсіндірді. Ал ауылдық жерлердегі мектеп басшылары үшін «3+3» мерзімі ұсынылған. Білім беру ұйымдарындағы бұл бастама «мерзімсіз басшылық» тәжірибесінен арылып, мектепті басқару моделінің ашықтығын арттыруды көздейді. Сондай-ақ ұсыныс кәсіби бәсекелестікті дамытып, жас кадрларға да жол ашады, деп жазады Egemen.kz.

Қоғам • 01 Сәуір, 2026

Далида Ділмұратқызы: Мүмкіндігі шектеулі жандар үйде отырып қалмауы керек

Кеше «Мүгедек жастар қоғамы» бірлестігінің ұйымдастыруымен «Pingwin Friends» ғимаратында боулингтен «Наурыз-2026» турнирі өтті. Оған мүгедектігі бар адамдардың 3 қоғамдық ұйымы қатысты. (Қалада жалпы 7 команда бар). Наурыз мерекесі аясында өткен аталған жарыс спорттың жаңа түрін дамытуды көздейді, деп жазады Egemen.kz.

Экономика • 31 Наурыз, 2026

Экономиканы түсінудегі жаңа өлшем: Психологиялық әралуандық дегеніміз не?

Экономикалық ғылымда елдердің дамуы әдетте институттардың сапасы, адами капитал деңгейі және әлемдік экономикаға интеграция дәрежесі арқылы түсіндіріледі. Алайда соңғы зерттеулер бұл факторлардың өзі мемлекеттер арасындағы даму айырмашылықтарын толық ашып бере алмайтынын көрсетіп жатыр. Осы тұрғыда 2025 жылы жарияланған «Жаһандық тұлғалық әралуандықтың экономикасы» атты зерттеу ерекше назар аударады. Ол экономиканы жаңа қырынан, қоғамдағы психологиялық ерекшеліктер арқылы қарастыруды ұсынады, деп жазады Egemen.kz.

Сұхбат • 31 Наурыз, 2026

Көшеден ас ішудің тәуекелі: Қоғамдық тамақтану орындарындағы қауіпсіздік деңгейі қандай?

Астанада қоғамдық тамақтану орындарына бақылау санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған кешенді жүйе арқылы жүргізіледі. Бұл тексерулердің басты мақсаты – халық денсаулығын қорғау және санитариялық нормалардың сақталуын қамтамасыз ету. Осы орайда Астана қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Мұхамғали Арыспаевпен сұхбаттасқан едік.

Қоғам • 30 Наурыз, 2026

TikTok-қа телмірген толқын: Балалар қанша уақытын әлеуметтік желіде өткізеді?

Цифрлық дәуірде әлеуметтік желі өмірдің бір бөлшегіне айналғаны ақиқат. Қарым-қатынас құралынан бастап ақпарат алаңына дейінгі аралықтағы адам сұранысына жауап беретін желіні ересектер өмірінен сызып тастауға әсте келмес. Десе де оң мен солды анық айыра алмайтын балалар үшін желіні қолданудың шегі мен шекарасын шегелеу маңызды. Ата-ана үшін телефон «баланы тыныштандыратын құралға» айналған тұста балалардың оның пайдасынан теріс әсерін көбірек бойына сіңіріп жатқанына мысал көп, деп жазады Egemen.kz.

Медицина • 26 Наурыз, 2026

Суық маусымнан жылы кезеңге өту аралығы: Балаларды тұмау мен вирустан қалай қорғау керек?

Көктем – жуанның жіңішкеріп, жіңішкенің үзілетін кезеңі. Қыста уақыттың басым бөлігін жабық нысандарда өткізетіндер үшін көктеммен бірге жететін маусымдық жылыну мәселе туындатуы мүмкін. Бұл бала ағзасына айтарлықтай салмақ түсіреді. Қыс бойы әлсіреген иммунитет бұл уақытта түрлі вирус пен тұмауға бейім келеді. Сондықтан бала денсаулығына бейжай қарамай, иммунитетті күшейту, пайдалы ас, ағзаға тапшы дәруменмен қолдау – аса маңызды. Дәрігер мамандар дұрыс тамақтану, күн тәртібін сақтау және дер кезінде алдын алу шараларын қолға алу арқылы көптеген аурудың алдын алуға болатынын жиі еске салады. Осы орайда отбасылық дәрігер Гаухар Жұматқызынан көктемде балалардың денсаулығын сақтау мен иммунитетін нығайтудың тиімді жолдары туралы сұрап білдік, деп жазады Egemen.kz.

Руханият • 24 Наурыз, 2026

Тойған Сариева: Алтын асық қалмасын айдалада

Қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық ойындары – жас ұрпақты тәрбиелеудің тиімді құралы. Соның ішінде асық ойыны ерекше маңызға ие. Бұл ойын тек балалардың уақытын қызықты өткізу үшін ғана емес, олардың ой-өрісін дамытып, денсаулығын нығайтуға, ұлттық рухта тәрбие алуына мүмкіндік береді. Біздің бүгінгі кейіпкеріміз Атырау облысы, Махамбет ауданындағы «Алтын балық» балабақшасында тәрбиеші, әдіскер, психолог қызметінен бастап көп жыл меңгеруші қызметін атқарған ардагер-ұстаз Тойған Сариева. Ол ұлттық ойынды жаңғыртуға үлкен үлес қосып, өз тәжірибесінде асықты оқу-тәрбие үдерісіне енгізіп, түрлі дидактикалық ойындар жүйесін қалыптастырған жан.

Ата заң • 22 Наурыз, 2026

Жаңа Конституция азаматтардың дербес деректерін қалай қорғайды?

Қазақстанда 15 наурызда қабылданған жаңа Конституциялық өзгерістер аясында дербес деректерді қорғау нормасының енгізілуі – цифрлық дәуірдің басты талаптарына берілген нақты жауап. Соңғы жылдары ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы, онлайн сервистердің көбеюі және киберқауіптің артуы азаматтардың жеке мәліметтерінің қауіпсіздігін мемлекеттік деңгейде қайта қарауды қажет етті. Осыған байланысты жаңа норма тек құқықтық кепілдікті күшейтіп қана қоймай, әрбір азаматтың жеке өміріне қол сұғылмауын қамтамасыз етуді көздейді. Сарапшылардың пікірінше, бұл қадам – қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді арттыруға бағытталған маңызды институционалдық шешім, деп жазады Egemen.kz.

Ата заң • 21 Наурыз, 2026

Жаңа Конституциядағы басты жаңашылдықтар

15 наурызда республикалық референдум өтіп, Қазақстанның жаңа Ата заңы қабылданды. Жаңартылған Конституция –  құқықтық өзгерістер жиынтығы ғана емес, елдің басқару моделін қайта қарастырған, әділетті әрі ашық қоғам қалыптастыруға бағытталған ауқымды реформалардың өзегі. Өзгерістер қоғам сұранысына жауап беріп, мемлекет пен халық арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтеруді көздейді, деп жазады Egemen.kz. 

Спорт • 20 Наурыз, 2026

Наурыз қарсаңында ұлттық спортты ұлықтау – ұтымды үрдіс

Наурызнама күнтізбесіне сәйкес 20 наурыз – Ұлттық спорт күні. Бұл күн төл спортымызды дәріптеуге, насихаттауға және оны заманауи үрдістермен ұштастыра отырып, ұлттық бірегейлікті нығайтуға бағытталған маңызды дата. Бүгінде елімізде асық ату, аударыспақ, бәйге, дәстүрлі садақ ату, жамбы ату, жекпе-жек, көкпар, қазақ күресі, құсбегілік, теңге ілу және тоғызқұмалақ сынды 11 ұлттық спорт түрі дамып келеді. Оның ішінде төртеуі ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұралар тізіміне енгізілген. Халық ықыласы мен әлем мойындаған ұлттық спорт түрлерін ұлыстың ұлы күні қарсаңында айрықша бедерлеу сана мен тәнді серпілтіп қана қоймай, ұжымдық рух сыйлайтыны сөзсіз, деп жазады Egemen.kz.

Наурызнама • 18 Наурыз, 2026

Наурызнама нақышы: салтқа берік сарбаздар

Жер аяғы кеңіп, тіршілік атаулы қайта жандана бастаған шақта қазақ жұрты бір-бірімен көрісіп, Наурыз мейрамын тойлайды. Бұл айда Самарқанның тасы сияқты адамдардың көңіл мұзы жібіп, өкпе-ренішті ұмытады. 

Отбасы • 17 Наурыз, 2026

Шаңырақ шуағы: Су шаруашылығы саласына 160 жыл ғұмырын арнаған әулет еңбегі

Наурызнама онкүндігі аясындағы Шаңырақ күні – отбасы құндылықтарын ұлықтап, ұрпақ сабақтастығын дәріптейтін тағылымды күн. Қазақ ұғымында шаңырақ – тек бір әулеттің емес, тұтас ұлттың тұтастығын танытатын киелі нышан. Отбасының беріктігі – қоғамның беріктігі, ал ұрпақ жалғастығы – ел болашағының кепілі.

Жасанды интеллект • 16 Наурыз, 2026

Жасанды интеллект: мифтен механикаға дейін

Адам баласында арман таусылған ба? Қиялына қанат бітіріп, талаптың тұлпарын мінгізетін осы құдіреттің арқасында өркениет өрге басты. Күнделікті өмірімізге тонның ішкі бауындай араласып кеткен жасанды интелект те адамзат арманының бір бөлшегі. Ежелгі замандағы ерен ойшылдар өздігімен ойланып, дербес қимылдайтын көмекшіні әбден қиялдаған. Сол себепті қазіргі роботтардың арғы бейнесін көне мифтерден, көркем шығармалардан, мүсіндер мен суретерден анық аңғарамыз.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Қырғызстан ОСК төрағасы: Референдумның тарихи маңызы зор

Астана қаласындағы №117 сайлау учаскесіне Қырғыз Республикасының Сайлау және референдум өткізу жөніндегі орталық комиссиясының төрағасы Тынчтык Шайназаров келіп, конституциялық референдумның өту барысымен танысты, деп хабарлайды Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Түркия Жоғарғы сайлау кеңесінің төрағасы Қазақстанның референдумға сапалы дайындалғанын атап өтті

Түркия Республикасы Жоғарғы сайлау кеңесінің төрағасы Ахмет Йенер Астана қаласындағы №149 сайлау учаскесіне барып, Қазақстанда өтіп жатқан жаңа Конституция бойынша референдум туралы пікір білдірді, деп хабарлайды Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Бас прокуратура: Референдум барысында заң бұзушылықтар тіркелмеді

Бүгін республикалық референдум аясында «Референдум – 2026» онлайн марафоны өтіп жатыр. Марафон барысында Орталық коммуникациялар алаңында республикалық референдумның өту барысына қатысты ресми органдар өкілдері мен сарапшылар әр екі сағат сайын тікелей эфирде ақпарат беріп жатыр, деп жазады Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

Виталий Изак: Балаларым референдумның маңызын санасына сіңіргенін қалаймын

Бүгін елімізде жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдум өтіп жатыр. Учаскелерде дауыс беру процесі ұйымдасқан түрде өтуде. Астана қаласындағы № 316 және №317 сайлау учаскелерінде тұрғындар белсенді дауыс беріп жатыр, деп хабарлайды Egemen.kz.

Референдум • 15 Наурыз, 2026

ІІМ: Референдум кезінде елдегі жағдай полицияның толық бақылауына алынған

Бүгін республикалық референдум аясында «Референдум – 2026» атты онлайн марафоны өтіп жатыр. Марафон барысында Орталық коммуникациялар алаңында республикалық референдумның өту барысына қатысты ресми органдар өкілдері мен сарапшылар әр екі сағат сайын тікелей эфирде пікір білдіреді, деп жазады Egemen.kz.