Тұлға • Кеше

Шерағаңның қаламгерлік қазынасы

2 ақпан – Ұлттық баспасөз күні «Қазақ газеттері» серік­тестігі мен Ұлттық архив көрнекті жазушы, біртуар редактор Шерхан Мұртазаның жеке қолжазбалары мен құнды құжаттары қорының ашылуына орай дөңгелек үстел өткізді.

Мирас • 30 Қаңтар, 2026

Қыран бүркіт түрлері

Қазақ құсбегілері қыран бүркіттің сыртқы бөгенайы мен түр-түсіне, үлкен-кішілігі мен табиғат сыйлаған жаратылыс пошымына қарап, оның қандай жердің құсы екенін дәп басып айтып бере алады.

Мирас • 27 Қаңтар, 2026

Хакім ұнатқан ойын

Семей қаласында ұлттық ойындарды дәріптеуге бағытталған «Абайдың зияткерлік ізімен» тоғызқұмалақ үйірмесі өз жұмысын бастады. Үйірме Абай облысының Қоғамдық келісім орталығы мен өңірлік тоғызқұмалақ федерациясының бірлесуімен ашылды.

Мирас • 17 Қаңтар, 2026

Тобылғының емдік қасиеті

Федоров ауданындағы Ыбырай мектебінің мұғалімі Айдын Диханбай қолдан қамшы, торсық, былғары белбеу жасайды. Қазір мектеп жанынан үйірме ашып, оқушыларды ұлттық қолөнерге баулып жүр.

Мирас • 27 Желтоқсан, 2025

«Қырық батыр» қамқорлыққа зәру

Кеңес билігі кезеңінің алғашқы үш онжылдығында түркітілді халықтардың батырлық жырларын жинақтап зерттеу назардан тыс қалды. Бұл жағдай «орыс халқының және түркітілді елдердің батырлық жырлары шынайы тарихи уақиғаларды баяндайтын халықтық шығармалар, олардың құндылығының негізін батырлық рух пен отан қорғау идеясы құрайды» деген ғалымдар 1936 жылы тұжырымдаманы қабылдағаннан кейін өзгерді. Бұл кезде Еуропада гитлерлік Германия бастаған соғыс өрістеп, кеңес одағының батыс шекарасына жақындаған еді. Осындай қысылтаяң жағдайда коммунистік партияның идеологтері одақтық ұлттардың қаһармандық эпостарын кеңес халқын гитлерлік басқыншыларға қарсы соғыста отанын қорғауға жұмыл­дыруға, майдангерлердің батырлық рухын көтеруге пайдалануды көз­деді. Сөйтіп, түркітілді халықтардың батырлық жырларын жинақтауға жол ашыл­ғандай болды. Қазақ елінің батыс аймағында ауызша тараған батыр­лық эпос-жырлардың жаңа заманда жаңаруына алғышарттар туындады.

Мирас • 27 Желтоқсан, 2025

«Дегенде Балқадиша, Балқадиша...»

Ақан серінінің «Балқадиша» әні Көкшетау мен Атбасар ­дуандарында би болған атам Беген бидің (Бекмағанбет) Дүйсенбайұлының (1864–1950, Беген ауылы, Зеренді ауданы), досы Ыбырай бидің (Қараөткел, Зеренді ауданы) қызы Балқадишаға арналған. Оның шын есімі – Төкен.

Мирас • 13 Желтоқсан, 2025

Тазының қабілеті таразыланды

Еңбекшіқазақ ауданының Шелек ауылында қазақы тазыға арналған құм қоян бойынша аңшылық сынақ өтті. Дала жағ­дайында 15 тазы өздері­нің жылдамдығын, төзім­ділігін, иіс сезгіштігін, аңшылық шеберлігін көрсетті.

Руханият • 13 Желтоқсан, 2025

Аққыздың аманатын арқалаған

Қазақ ұлттық өнер университетінде фольклорлық орталықтың ашылғанына да біршама уақыт өтіпті. Базаралы Мүптекеев басшылық жасаған жылдары көп жұмыстың басын қайырып еді. Базекең компьютерде тапжылмай ұзақ отыратын. Сыртынан қарап «балбал тас» деп қалжыңдайтындар да болыпты. Өзінің өмір бойы экспедиция сапарларынан жинаған материалдарын өңдеп, құнды деп тапқандарын ұрпақ игілігіне жаратамын деп жүретін. Сол Базекеңмен әріптес болдық.

Мирас • 10 Желтоқсан, 2025

Жұтпа тұзақпен бүркіт ұстау

Түз бүркітін қолға түсірудің бір әдісі – жұтпа тұзақ. Бұны құсбегілер «жемтұзақ» деп те айтады.