Мирас • 24 Сәуір, 2026

Жошының жорығы мен жосығы

Осыдан шамамен 800 жыл бұрын Жошы хан айтты деген сөз бар. Оған дейін орман елдерін бағындырып, қаншама халықты қантөгіссіз тізе бүктірген Шыңғыс қағанның тұңғыш ұлы сол кездегі Қыпшақ даласы, қазіргі Қазақ даласына біткен Ұлытауды көргенде: «Төрткүл әлемді шарласаң да мұндай жанға жайлы жер, таза ауа, дәмді су, кең шалқар соныны іздесең таппассың», деп тұрып қалған екен.

Мирас • 23 Сәуір, 2026

Мұхаңның батасы

Мұхтар Шахан! Біртуар Мұхаң. Түркі дүниесі мен адамзатқа ортақ қайраткер... Иә, бірде «Аға, қазақ тілі деп жүрсіз, неге «ов»-тан құтылмайсыз?» деген жастардың тіке сұрағына қайсар да адал ақын: «Несі бар, Мұхтар Шахан болды деп есептеңдер!» деп жауап қатқаны бар.

Мирас • 21 Сәуір, 2026

Жәңгір мектебінің түлектері

Алаш көшбасшысы Әлихан Бөкейхан «Қазақ» газетіне жариялаған «Бөкейліктердің мүфтилікте қалуы» мақаласында: «1801 жылы Бөкей хан он алты ру елімен қайтадан Жайықтың күнбатыс жағына көшіп, қоныс алған екен» десе, жазушы Мұхтар Мағауин: «Бөкей сұлтан 1801 жылы бейбіт келісім жолымен, бұрынғы Алтын орданың, кейінгі ноғай-қазақтың құт мекені Жайықтың батыс бетіне, Еділге дейінгі кең алқапта қоныстануға мүмкіндік алды», деп жазған болатын. Биыл осы Бөкей ордасының құрылғанына – 225 жыл.

Мирас • 17 Сәуір, 2026

Сөз сайысындағы сатира

Мұхтар Әуезов: «Айтыс заманында өзге елдерде де болған. Парсыда «мүшәйра», арабтарда «мұғалақат» деген. Қазақ халқының аса бір ұлы қасиеті сол қынаптан суырып алған қылыштай қолма-қол қиып айтатын айтқыштығында, айтыскерлігінде», деген еді. Суырыпсалма сөз сайысы тапқырлыққа, ұтқыр ой мен ұтымды әзілге негізделеді. Мұндайда ақындар қарсыласын ғана емес, қоғамдағы құбылысты да сатира мен юмордың сүзгісінен өткізіп, көптің көкейіндегісін дөп басады.

Өнер • 14 Сәуір, 2026

Киелі аспапты жанына серік еткен «Қобыз әже»

Қобыз – қазақ халқының рухани әлемін тереңнен толғайтын, сыры тылсым, үні мұңға толы өзгеше аспап. Бұдан 4 000 жыл бұрын пайда болған көне аспап туралы әңгіме қозғау қиынның қиыны. Өйткені, қобыз – бағзы бабаларымыздың кие тұтқан бір тотемі және осынау аспапты жанына серік тұтқандар сирек. Сондай жанның бірі – Бақыткүл Кәрібай. Біз 40 жасында қобыз ұстауға біржола бекіп, кейіннен «Қобыз әже» атанған Бақыткүл Аханқызымен әңгімелескен едік.

Мирас • 11 Сәуір, 2026

Әнші Майра тұрған үй

Павлодар қаласының Астана көшесі, 167 мекенжайында 1992 жылға дейін мезонині бар көне ағаш үй сақталып келген екен. Оны ХХ ғасырдың басында қаладағы сыйлы әрі дәулетті адам Жұпаш Қыстаубаев тұрғызған.

Мирас • 08 Сәуір, 2026

Әбіштің қолтаңбасы

2001 жылдың маусымы. Тараз қаласына қазақтың шандоз қаламгері Әбіш Кекілбайұлы келеді. Бір жылдан кейін Астанадағы «Елорда» баспасынан жарыққа шыққан «Талайғы Тараз» кітабына түрткі болған материалдар жинай бастаған кез.

Мирас • 03 Сәуір, 2026

Зерлеп тігу шебері

Дизайнер-реставратор, Суретшілер одағының мүшесі Айжан Әбдубаит отыз жылдан астам көне мұраларды жаңғыртып, алтын жіппен кестелеп тігу өнерін зерттеп, жә­дігерлерді қалпына келті­румен айналысып келеді.

Мирас • 02 Сәуір, 2026

Балуан тастар сөйлесін...

Ежелгі ғасырлардан сыр шертетін киелі Түркістан өңірінің әр тасы тарихқа толы, шежіреге бай. Мыңжылдықтардың куәсі болған көне қала топырағын аяғыңмен басып, тарихи орындарын көзбен көрудің әсері, әрине, тым бөлек. Жуырда «Балуан тас сапары» экспедициясымен елорда әуежайынан он бір адам бортқа отырып, Шымкент шаһарына бет алдық. Қазақ халқының айрықша күш туралы дәстүрлі түсінігін жаңаша зерделеуге бағытталған жоба Түркістан облысы әкімдігінің қолдауымен «Қазақ күшінің картасы» аясында жүзеге асып отыр. Бірнеше күнге созылған сапар барысында Сайрам, Ордабасы, Созақ, Бәйдібек, Отырар, Сауран аудандарын аралап, тарихи нүктелерге табан тіредік.