Дүйсенәлі ӘЛІМАҚЫН
Дүйсенәлі ӘЛІМАҚЫН«Egemen Qazaqstan»
199 материал табылды

Әдебиет • 13 Ақпан, 2023

Бір адам – бір тағдыр

Кейде алуан түрлі әдеби шығармаларды оқып отырып, кейіпкерлер өміріне, оның өмір сүрген ортасына назар аударасың, жазушылардың ойшылдығы, тапқырлығы да оқырманды тәнті етпей қоймайды. Бір байқағаным, мейлі қай ұлттың әдебиеті болсын, әйел кейіпкерлер арқылы сол кездегі қоғамның келбетін, адам жанының нәзіктігін суреттеуге көбірек ден қойыпты, соған ұмтылыпты. Кейде оқиғалары ұқсас болмаса да, кейіпкерлері арқылы адам тағдырын сөз еткен шығармаларды қатар оқып, жазушылардың шеберлігі мен оқиғалар желісіне жіті назар аударуға құштармын. Мұндағы мақсатым, кім мықты жазады деп емес, кімнің жазғаны оқырманды ойландыра алады деген сұраққа жауап іздеу екенін де жасырмаймын.

Таным • 09 Ақпан, 2023

Эйнштейннің миы қайда?

1955 жылы ғалым Альберт Эйнштейн қайтыс болғаннан кейін оның миы алынып, 240 бөлікке бөл­шек­теліп, бүкіл әлем ғалымдарына бір-бір­ден таратылды. Сол Эйнштейннің миы қазір қайда?

Жәдігер • 09 Ақпан, 2023

Мұқағалидың қамшысы

Тағы бір жыл аунап түсіп, Мұқағали ақынның туған күні екенін еске алып отырмыз. Көзі тірісінде-ақ «Естеліктер жазылар мен туралы» деп кеткен ақиық ақынның шығармашылығы, адами болмысы, таланты туралы қаншама еңбек жазылды. Қазіргі күні қазақ поэзиясын Мұқағали Мақатаевсыз елестете алмаймыз. Жылдар өткен сайын ақынның тұтынған заттары жәдігер болып табылып жатыр. Соның бірі – ақынның өзі ұстаған қамшы.

Сұхбат • 07 Ақпан, 2023

Аида Егембердиева: Жазушы рухани көшбасшы болуы керек

Кейде өз пікіріңе өзің разы болып, тіпті соған алданып жүретін кездер де болады. Осындайда өзгенің көзқарасын білгің келіп, айналаңнан әлдекімді іздейсің, сырласып, сұхбаттасқың келеді. Осы орайда қырғыз ақыны, филология ғылымдарының докторы Аида Егембердиевамен аз-кем әңгімелестік.

Ғылым • 06 Ақпан, 2023

Гарвардтағы қазақ ғалымының жобасы

АҚШ-тағы Гарвард университетінің Географиялық талдау жасау орталығының (Harvard Center for Geographic Analysis) зерттеуші-ғалымы, доктор Нұрлан Кенжеахметтің осы жылдың наурыз айы­нан бастап аталған орталықта «VI-ХХ ғасырлардағы Орталық Еуразияның топонимикалық Географиялық ақпараттық жүйесі (Toponymic GIS of Central Eurasia from the Sixth to Twentieth Centuries)» атты жобаны қолға алғалы жатқанын естідік.

Өнер • 31 Қаңтар, 2023

Бір суреті – бір әлем

Шыны керек, қазақ сурет өнерінде төңкеріс жасаған бір адам болса, ол – Ағым­салы Дүзелханов. Оның қа­зақы қиялынан туған таң­дамалы туындылары белгілі бір уақыт пен кеңіс­тіктің шеңберіне сыймайды. Сол үшін де оның қыл-қа­ламынан туған суреттер осы өнердің үрдісінен шығып, сын мен сараптың без­бенінен аман өтіп, өз жо­лына түскен жәдігер іспетті.

Тарих • 30 Қаңтар, 2023

Конгресс кітапханасында сақталған

АҚШ Конгресінің Ашық кітапханасынан қазаққа қатысты деректер ізде­генімізде, көптеген құн­ды су­рет тауып едік, бү­гін солардың екеуін оқыр­­­манға ұсынған­ды жөн көрдік.

Тарих • 24 Қаңтар, 2023

АЛЖИР тұтқынының суреті

Өткен жылы Алматыға сапар барысында қалалық архивке бас сұқтым. Аталған мекеменің бас сарапшысы Ләйла Қасымқызы өзі бастап, шаң басқан сөрелерді аралатты. Қазақ руханиятына, ел мен жер тағдырына үлес қосқан асыл тұлғалардың көбінің жеке құжаттары сонда сақталыпты. Солар­дың ішінен көзіме оттай басылғаны Зағфи Тінәли­наның бір суреті һәм ол туралы мәліметтер болды.

Руханият • 13 Қаңтар, 2023

«Алуа» – Райымбек Сейтметовтің бір тынысы

Алматыдағы екi бiр­дей театрға басшы­лық еткен актер, режис­­сер Райымбек Сейт­ме­тов халқымыздың аса талантты ұлда­ры­­ның бірі еді. Со­нау тоқсаныншы жыл­­­дардың тоқыра­уын­да 60-қа қара­ған шағында туған же­ріне барып, Ха­лық­ара­лық қазақ-тү­рік университетінде «Өнер» бөлімін аш­­қан Райымбек Ноғай­­бай­ұлының еңбегін ­бұл күндері елі ұмыт­қан жоқ.

Таным • 13 Қаңтар, 2023

Қазақшаға аударылуға тиіс он кітап

Шыны керек, біздің қоғамның қазіргі жетістіктерінің басында кітап тұр. Сол үшін де әлемнің ардақты данышпандары мен оқымыстылары бар білгенін ақ қағаз бетінде жазып қалдырып кетті. Заңғар жазушы Әбіш Кекілбайұлының «Адамды адам еткен – кітап, адамзат еткен – кітапхана» деген өрелі сөзі биік парасаттылықтың, терең ойдың көзқарасы екенін аңдайтын кез келді. Қай заманда да оқырманның қалауы жақсы кітап болған. Біз бүгін әлемдік әдебиетте орны бар, бірақ әлі күнге дейін қазақшаға аударылмаған романдар туралы сөйлемекпіз.