Біз қашан тазарамыз?..

Ешқандай кәсіпке айырбасталмайтын ең қызық, ең күрделі, ең әмбебап мамандық – журналистика. Тағдыр талайымызға жазған осы кәсіптің арқасында бұйырған елдерді аралаудың талай рет сәті түсіпті.

Егемен Қазақстан
20.03.2018 169
2

Жаңа іссапарлар, жаңа елдер, бұрын көрмеген бөтен мемлекеттер, басқа мәдениет. Әрине, мұның бәрі журналиске жаңа әсер сыйлайды, ауқымды пайымдауға үйретеді. Қазіргі журналистиканың ауанын байқап отырсаңыз, біздің әріптестеріміз шетелдерге алғаш шыға бастаған әне бір жылдардағыдай аузын ашып, өзге өркениетке таңданып қалам тербемейді. Өйткені жаһандану үрдісі өзге мемлекеттер бірнеше ғасыр бойы еңбектеніп жеткен игіліктерді бізге жылдам кіріктіріп отыр.

Өзге елдердегі әдемі ғимараттар мен кеңселер, супермаркет дүкендер, әлемге әйгілі брэндтік тауарлар, қысқасы, жаныңа керектің бәрі бізде бар. Бізде не жоқ? Енді бізге не жетіспейді? Осыдан біраз жыл бұрын бақытты болудың үш шарты бар екенін, оның бірі – таза ауаға барып тірелетінін оқып, таңғалғанымыз есте. Ол кезде Алматының аспаны тұнық, жұлдыздары анық, қол созым жерде тұрғандай жарқыраушы еді. Сондықтан болар бақыт пен таза ауаның арасынан байланыс таппай, қисынға келмейтін пәлсафа сияқты көрінді. Ол тұжырым туралы ұмытып та кетер ме едік, қазір ауа тазалығы, көк түтінді көшелердің мәселесі мегаполистің ең көкейкесті мәселенің біріне айналды.

Ебепке – себеп. Ойды ой қоз­ғайды. Әне бір жылы алпауыт АҚШ-ты, айдаһар Қытайды, тұманды Ұлыбританияны, түбіміз бір Түркияны аралай келіп, қаңтарда Берлин қаласына іссапармен бардық.

Алматының аязынан кейін бізді Берлинде нөсер жаңбыр қарсы алды. Қай елге барсаң да ең бірінші көзге ұратын нәрсе – құнттылық пен тазалық. Осы жоғарыда аталған әкімшілік қала Вашингтонның, сан миллион тұрғынды өзіне сыйғызған Бейжіңнің, консервативті Лондон мен Берлин көшелерінде де Алматыдағыдай қоқыс жоқ. Қаптаған қаңғыған ит көрмейсіз. Көшелері айнадай таза, темекінің де тұқылын таппайсыз. Көліктердің көптігіне қарамастан ауа да тап-таза, қылтиған көк шөптер де сол Тәңір жаратқан күйінде жайнап тұр.

Сонда бізге өзіміз тұратын қаланы сыйлауды, көшелерді ластамауды, көрінген жерге қақырып-түкірмеуді үйрену үшін тағы қанша жыл керек? Тазалық жоқ жерде – денсаулық жоқ! Ал денсаулықсыз адам қашан бақытты болып еді?

Тіпті Берлинде адамдар қыдыра­тын саябақтарға иті бар адамдар жіберілмейтін көрінеді. Хайуанаттар қыдыртатын арнайы саябақтарда неміс халқы иті «отырып» қойса, тезегіне дейін арнайы пакетке теріп жүретініне тәнті боласың.

Немістер жаратылғаннан осылай тазайым халық болып туған жоқ. Бір кездері тазалық пен бекзаттық­қа ұмтылған ұлттық бағдарлама құрылды. Намысқа тырысып осыны нәтижелі етті.

Бізге немістің намысындай намыс керек. Ұлан-байтақ қазақтың даласынан қалған байлық табылады.

Тіпті сонау Вашингтон сапарында америкалық әріптестеріміз бір жүргізуші әйелдің Пентагон қасынан өтіп бара жатып, көлігінің терезесінен бос бөтелкені лақтырып жібергені үшін, Пэрис Хилтон ханым көлікті мас болып жүргізгені үшін әкімшілік жазаларға тартылып жатқанын хабарлап, жазып жатты. Дәл осы тәртіпке бағынатын болсақ, қомақты айыппұл төлей алмайтын Алматының көп тұрғыны түрмеде отырар ма еді?..

Қоқыс лақтырды демекші, даму даңғылына түскен адамзат баласының бүгінгі ең көкейкесті мәселесінің бірі – қатты тұрмыстық қалдықтарды жою, қайта өңдеу мен кәдеге жарату. Мәселен, елімізде күніне 13 мың тоннадай қалдық жиналады. Оны өңдеуге қатысты жобалардың барлығы бастапқы қалпында. Шындығын айтқанда, еліміз қазірге қоқыстарды тек жинаумен ғана шектеліп отыр. Сондықтан уақыт ұзаған сайын бұл мәселе ушыға түсуі мүмкін.

Өз кезегінде Қазақстанның эколо­гиялық ұйымдары басқармасы­ның мәліметінше, қазірге тұрмыстық қатты қалдықтардың 5 пайызын ғана өңдеп отырмыз. Дүние жүзінде бұл мәселеде 162 елдің ішінде 39-шы орында көрінеміз.

Ойланатын мәселе...

Айнаш ЕСАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Сенат комитетінде «Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияны ратификациялау туралы» заң жобасы қаралды

22.01.2019

Астананы газдандыру үш кезеңмен жүргізіледі – Бақыт Сұлтанов

22.01.2019

Азат Перуашев көше, мекеме атауларына Алаш қайраткерлерінің есімдерін беруді ұсынды

22.01.2019

«Бес әлеуметтік бастама»: салық жүктемесін төмендету 2 млн азаматқа қосымша кіріс алуға жол ашады

22.01.2019

Сегіз каратэшіміз Парижде күш сынасады

22.01.2019

Руслан Дәленов: Шағын несие көлемі ұлғаяды

22.01.2019

2018 жылы Қытайдағы бала туу көрсеткіші күрт төмендеді

22.01.2019

Солтүстік Қазақстан бишілері халықаралық байқауда бас жүлдені олжалады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда екі мың шақырым талшықты-оптикалық байланыс желісі тартылады

22.01.2019

Үздіктер қатарында жүрген қазақстандық боксшылар кімдер?

22.01.2019

Ел аумағынан 28 шетелдік шығарылды

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда әкімшілік қызметкерлері пара алуға бейім

22.01.2019

Давоста дүниежүзілік экономикалық форум басталды

22.01.2019

М. Әбілқасымова: Микрокредит жастар арасында да сұранысқа ие

22.01.2019

Астана станциясының өткізу қабілетін ұзартылған «иін» арттырды

22.01.2019

Екібастұз ГРЭС 1 2018 жылды қуаттың рекордтық көрсеткіштерімен аяқтады

22.01.2019

«Нұрлы жер» арқылы салынған үйлер «7-20-25» бағдарламасымен берілуі мүмкін

22.01.2019

Жұмыссыз xалыққа микрокредит беру жүзеге асырылып жатыр

22.01.2019

Оралда онколог дәрігерлер қауіпті дерттің қатерін ескертті

22.01.2019

Жетісу кәсіпкерлерінің өтініші жерде қалмайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу