Пікірлер
Тірнектеп жиған-терген дүние – өбектеп тапқан-баққан бала-шағаның қамы. Солардың жарқын болашағы үшін бейнеткеш ата-ана ештеңеден де аянып қалмайды. «Ертең рақатты осы балалардан көреміз» дейтін аяулы үміттің өзі тау қопарардай алапат күш береді. Жиі айтылатын «Бала – ең үлкен капитал» тәмсілінің мәні де осында жатыр.
28 Желтоқсан, 2023
Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) Ресей спортшыларына келесі жылы Парижде алауы тұтанатын XXXIII жазғы Олимпия ойындарына қатысуға рұқсат бергенімен, оларға бірқатар қатаң шектеу қойып отыр. Нақтылай айтсақ, төртжылдықтың басты додасында көршілеріміз бейтарап команда ретінде өнер көрсетеді. Яғни Францияның бас шаһарында ресейліктерге мемлекеттік рәміздерін пайдалануға тыйым салынды. Тіптен сол елдің саңлақтары жеңіске жеткен жағдайдың өзінде аталған елдің әнұраны шырқалмайды, туы көкте желбіремейді. Дәл осындай талап Беларуське де қойылып отыр.
26 Желтоқсан, 2023
Бір сәт күйбең тірліктен арылып, мидағы мың-сан ойдан алыстап, сәл тоқтап, тыныштық тауып айналаңа қарасаң, өмірдің қалай өтіп жатқанын көресің. Зымырап жатқан уақыт. Сол уақытпен жарысып, жете алмасын білсе де құлшына қуып бара жатқан адамдар. Ешкімнің артық уақыты жоқ – бәрі бір жаққа, яки бір мақсатқа жетуге асығады. Әлеуметтік желіні байқасақ та жай жүрген адам көрмейсің: бәрі бірдеңе іздеп жүр – бақыт, байлық, тыныштық, үйлесім, бәлки, өзін. Қазір өзі сондай заман болды ма, ешкім тыныш, қарапайым өмір сүргісі келмейді екен. Ешкім өз өміріне риза емес: бәрі бірдеңе өзгерткісі келеді, бәрі бәрін басынан бастағысы келеді, бәрі басқа адам болғысы келеді.
24 Желтоқсан, 2023
Азаттық – біз үшін асыл ұғым. Оның мәні де, тағылымы да терең. 32 жылда Тәуелсіздік туралы жазбаған қаламгер, толғамаған өнер адамы, байыптамаған қайраткер кемде-кем шығар. Бұл – аса табиғи үдеріс. Құдды жаратылыстың үйлесіміндей, кемді толтырғандай, үзілгенді жалғағандай құбылыс. Аңсар, арман, арқау өлеңге де, өмірлік естелікке де түседі. Әлихан Бөкейхан «жанға хас жүрек тілі, сезім тілі, күй тілі ...адам жаны осы тілмен сөйлейді» деуші еді ғой. Бостандықтың ақ таңы дәл солай жүрек, сезім үнін жеткізді. Алаш көшбасшысы: «Жүйрік, қыран күшін қиянға салса, жұрт мақсатын орнына апарса, мұнан артық не бақыт бар?» деп, замандастарына және ұрпаққа ой салады.
16 Желтоқсан, 2023
Қазiр дүниеде болып жатқан қылмыс атаулының негiзi – iшiмдiк пен есірткіден. Статистика: «Абақтыдағылардың 60-70 пайызы түрлі ішімдік пайдаланудың кесірінен жаза жүктегендер» дейді. Оның сыртында дамыған медицина iшiмдiктiң бұдан да басқа зияндылығын ғылыми негiзде дәлелдеуде. Осылардың ішінде ең қатерлісі – алкогольдік сусындар ер мен әйел бойындағы ұрық клеткаларын зақымдайтындығы.
14 Желтоқсан, 2023
Бізді бір құтқарса, мейірім құтқарар. Тап қазір мейірімге зәруміз. Әлемдегі әлімжеттік операциялары тап осы мейірімнің жоқтығынан, тату дипломатияны құптамағандықтан туындап жатыр. Қоғам ішінде мейірім кімге көрсетілуі керек? Бәріне. Анаға да, әйелге де, балаға да, досқа да, жолдасқа да, ұжымдасқа да. Мейірім сызығынан аттап кеткен адамның тартатыны тек азап. Айнала, туған-туыстың сенен мейірім көруі – әрі-беріден соң заңды нәрсе. Ал біз елеп-ескере қоймайтын, елеусіз жүрген еңбек адамдарын бір уақ еске алып, бір уақ қуантып қою ше?
13 Желтоқсан, 2023
Адам есейген сайын бұрын оқыған, көрген, тыңдаған дүниелеріне басқа көзбен қарап, бұрын байқамаған қырларын аңғара бастайтын сияқты.
11 Желтоқсан, 2023
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың кеше жарияланған «Ел экономикасына инвестициялар тарту жөніндегі жұмыстың тиімділігін арттыру жөніндегі шаралар туралы» Жарлығы оның биылғы «Әділетті Қазақстанның экономикалық бағдары» Жолдауында алға қойылған нақты да зор міндет – экономикамыздың тұрақты өсімін 6-7 пайызға жеткізу және 2029 жылға қарай ұлттық экономиканың көлемін 2 есе ұлғайту, яғни 450 миллиард долларға жеткізу міндетін жүзеге асыру талабынан туындаған қисынды да маңызды қадам деп білеміз.
10 Желтоқсан, 2023
Қазіргі таңда шартарапты жаһандық жылыну мәселесі алаңдатып отырғаны белгілі. Өткен аптада Қатарда БҰҰ-ның климаттың өзгеруіне қатысты кезекті саммиті басталды. Қоршаған ортаны қорғаушылар қанша жерден дабыл қаққанымен, билік тізгінін ұстағандар ахуалды жақсартуға асығар емес.
07 Желтоқсан, 2023
Жуықта көптен таныс әрі үнемі жақын жүретін ауылдасым жолықты. Әдеттегідей амандық-саулықтан кейін тұңғыш қызын ұзатқанын көтеріңкі көңіл күймен жеткізді. Біз де қарап қалмай «барған жерінде бағы ашылсын!» дедік. Рахметтен кейін танысым: «Құдаларым текті тұқымнан», деді. Ойланып қалдым. Күдігімді сейілтейін дегендей ауылдасым: «Құдамның әкесі өнер қайраткері екен, ал қайын атасы – халық әртісі», деді. Аттарын айтты. Шынында аса танымал тұлғалар, бірақ... «Құдаңыз қазақша біле ме?» деп сұрадым. Ол басын шайқады.
27 Қараша, 2023
Өткенде жақыны қайтыс болған бір танысымызға көңіл айтуға жиналдық. Бағытымызды білу үшін жалма-жан хабарландырудағы мекенжайға үңілдік. Көшесі мен нөмірі көрсетілгеннен кейін «Пәлен» мейрамханасы, деп жазылыпты.
20 Қараша, 2023
Әр қазақтың кішкентайынан бір көрінбейтін бәсекелесі бар. Ол – «жұрттың баласы». Балдырғанның намысын қамшылау үшін сол бақталасының атын айтсаң жеткілікті. Осы бала күнгі әдетпен күнделікті өмірде де өзімізді сынау үшін өзгенің жетістігін мысалға келтіріп жататынымыз рас. Мәселен, тіл мәселесі қозғала қалса, көбіне-көп «жұрттың баласының» рөлін еврейлер сомдайды. Атам заманында өліп қалған тілдерін атом заманында қайтадан тірілтіп алған деп жер-көкке сыйғызбай мақтап жүреміз.
19 Қараша, 2023
Кейде кешқұрым жаяулатып «Меломан» кітап дүкеніне барамын. Жастар көп жүреді. Иә, орыстілді жастар. Біз де жаңа шыққан кітаптарды көруге, мұқабасы мен сапасын, безендірілуін байқау үшін кіреміз. Жақсы кітап көрсек, іштей қазақша кітаптар да осындай форматта, сапалы шықса деп қызығасың. Енді бір ойың, кітап шығаруға керекті ең басты деталь – қағаз өндірмейтін елде баспа саласы қарқынды дами қояр ма екен дейді. Сөйтіп тұрғанда қазақша кітаптардың сөресіне жақындайсың: сол Абай, сол Бейімбет, сол Әуезов... Сырт көзге бүгінгі әдебиет өткен дәуірдегі классиктермен тоқтап қалғандай көрінеді (оның өзі оқылмайды). Жаңа заман әдебиеті жоқтың қасы. Сондықтан қоғам кітап оқымайды деген – жаңсақ түсінік. Оқиды. Бірақ қазақ әдебиетін емес.
15 Қараша, 2023
Қазір қоғамда қызу талқыланып жатқан тақырыптың бірі – Ұлттық экономика министрі болған Қуандық Бишімбаевтың үстінен «Адам өлтіру» бабымен қозғалған қылмыстық іс. Жұртшылық экс-шенеуніктің әйелі Салтанат Нүкенова-ның өліміне қатысты істің әр сатысын жіті бақылап отыр. Неге? Мәселе Бишімбаевтың «белгілі тұлға» болғандығында ғана емес, қылмыстың асқан қатыгездікпен жасалғанында да жатыр.
14 Қараша, 2023
Медиакеңістіктегі бәсіміз қандай?
Қазіргі таңда еліміздің медиакеңістігінде ықпалды әрі мән-маңызы жоғары контент қалыптастыру аса қажет. Сондықтан саланың бағдар-пайымы, негізгі ұстанымы жүйеленуге тиіс. Бұл туралы әрдайым сөз қозғалып жүргенімен қандай да бір іс-қимыл байқалмайды. Әрине, аталған бағытта тиісті жұмыстар қолға алынып жатуы да мүмкін, бірақ оның әсері қоғамда сезілмейді.
12 Қараша, 2023
Қазақ халқының өмір сүру салтында өте ертеден қалыптасқан аса бір құнды қасиеті – қонақжайлығы. Ұлтымыздың осы бір дәстүрі хақында этнограф-археолог, тарих ғылымдарының докторы Халел Арғынбаев «Қазақтың отбасылық дәстүрлері» атты ғылыми-танымдық монографиясында: «Қазақ отбасына тән ерекше абзал қасиеттерінің бірі – ежелден бері келе жатқан қонақжайлығы. Қазақ үшін қонақтың таныс болуы, теңдес болуы шарт емес, әрбір жолаушы-қонақ қонған үйіне «бөлінбеген еншім бар» деп қонақасысын талап етеді», деп жазыпты.
09 Қараша, 2023
Қасым Аманжолов «Көп туса қазақ дәл сіздей қызды...» деп жырға қосқан ана тіліміздің абыз анасы, академик Рәбиға Сыздықовадан сұхбат алу қай тілшіге де жауапкершілік жүктейтін еді. Академикпен сұхбат тыңғылықты әзірлікті қажет ететін. Кітапханаға барып, еңбектерімен танысып, кейіпкер болмысын ашудың бар қырын зерттеп барып, жүрексіне тұрып телефон шалар едік.
08 Қараша, 2023
Халқымызда жиен ұғымына қатысты мағынасы бір-біріне қарама-қарсы келетін нақылдар бар. «Жиен ел болмас, желке ас болмас» деген ағайынға «Жиен неге ел болмасын, малы болса, желке неге ас болмасын майлы болса?» деген қарсы уәж айтылғаны мәлім. Бұған қоса, «Жігіттің жақсы болмағы – нағашыдан, үйдің жақсы болмағы – ағашынан» деген әлмисақтан бері айтылып келе жатқан сөз де бар.
07 Қараша, 2023
Кадрлық ауыс-түйіс, қаржылық, саяси себептерге байланысты Үкіметте түрлі өзгерістер жүріп жатады. Жаңа министрліктер құрылады, қосылады, тіпті жабылып қалғандары да бар. Мәселен, кеңес өкіметінің тұсында Құрылыс материалдары министрлігі болған. Осынау министрлік қазіргі ТМД кеңістігінің шартарабында жүріп жатқан ауқымы орасан құрылыс нысандарына материалдардың өндірілуін, жеткізілуін, әсіресе сапасын қатаң қадағалап, ісін жүргізіп отырған. Бертінде осы министрлікті қайта құру туралы мәселе қаузаған материалдар да жазыппыз. Әлбетте, бұл – басы бөлек әңгіме.
05 Қараша, 2023
«Сабырбай-ау, саған не болған?»
Жақында саябақтардың бірінде 4 жасар ұлым екеуміз серуендеп жүрдік. Оның әңгімесі таусылған ба, сұрамайтынды сұрайды. Шаппа-шап жауап тауып тұрудың өзі – тәуір жетістік. Қасымыздан аяңдап өтіп бара жатқан егде тартқан ер мен әйел біз жаққа таңырқай көз салып, сәл аялдады да, қайта жүрді. Сосын қайта тоқтады.
02 Қараша, 2023